شاخص‌های سیاست‌گذاری مطلوب جمهوری اسلامی ایران در مواجهه با تهدیدهای در بستر شبکه‌های اجتماعی

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری علوم سیاسی، واحد آزادشهر، دانشگاه آزاد اسلامی، آزادشهر، ایران.

2 استادیارگروه علوم سیاسی، واحد آزادشهر، دانشگاه آزاد اسلامی، آزادشهر، ایران(نویسنده مسئول).

3 استادیارگروه علوم سیاسی، واحد آزادشهر، دانشگاه آزاد اسلامی، آزادشهر، ایران

10.22034/irr.2020.122842

چکیده

انقلاب فناوری اطلاعات در قرن بیست‌ویک و به وجود آمدن شبکه‌های اجتماعی، موجب تغییرات امنیتی در صحنه بین‌الملل شده است و قدرت دولت‌ها را نیز با چالش مواجه کرده است که سیاست‌گذاری‌های مطلوب در این حوزه می‌تواند، تهدیدات ناشی از این شبکه‌ها را کاهش دهد. این مقاله با هدف بررسی سیاست‌های مطلوب ایران در مواجهه با تهدیدات شبکه‌های اجتماعی در پی پاسخ به این سؤال است که شبکه‌های اجتماعی چه تهدیداتی برای جمهوری اسلامی ایران ایجاد کرده است و سیاست‌های مطلوب در خصوص مواجهه با این تهدیدات چیست؟ فرضیه‌ای که در پاسخ به سؤال اصلی تحقیق ارائه شد نیز عبارت است از: شبکه‌های اجتماعی باعث اخلال در امنیت ملی از جمله ترویج پاره‌ای از ارزش‌ها و مفاهیم غربی مغایر با ارزش‌های اسلامی، اطلاع‌رسانی غیرقابل‌کنترل و امکان جاسوسی، ظهور انسان‌هایی با تابعیت بین‌المللی، کمرنگ شدن حاکمیت ملی، بی‌مرزی‌های فکری – فرهنگی و مشکلاتی در امنیت اقتصادی می‌گردد که سیاست‌گذاری‌های مطلوب در این حوزه شامل افزایش سواد رسانه‌ای مردم، افزایش مرجعیت رسانه‌های داخلی و ملی و بالأخص رسانه‌های رسمی نسبت به رسانه‌های غیررسمی و شبکه‌های اجتماعی است. بنابراین بررسی نقش شبکه‌های اجتماعی بر امنیت ملی ایران صورت گرفت و به دلیل رشد شبکه‌های اجتماعی در ایران و تأثیر تعیین‌کننده‌ای که می‌تواند بر امنیت جمهوری اسلامی ایران داشته باشد از اهمیت اساسی برخوردار می‌باشد. یافته‌های این پژوهش که با روش توصیفی- تحلیلی صورت گرفته است نشان می‌دهد که نسل سوم بیشترین کاربران فضای مجازی در ایران بوده و بیش از نسل‌های دیگر در معرض آثار ناشی از رسانه‌های اجتماعی جدید، شبکه‏های اجتماعی مجازی‌اند.

کلیدواژه‌ها

عنوان مقاله [English]

Indicators of favorable policy-making of the Islamic Republic of Iran in the face of threats posed by social networks in Iran

نویسندگان [English]

  • saeid ghasemi 1
  • Abdol Reza Bai 2
  • masoud motalebi 3

1 PhD student in political science, Azadshahr Azad University

3 Assistant Professor of Political Science, Azadshahr Azad University

چکیده [English]

The information technology revolution of the 21st century and the emergence of social networks have brought about security changes in the international arena and have challenged the power of governments that favorable policies in this area can reduce the threats posed by these networks. This article aims to examine Iran's favorable policies in the face of social media threats seeks to answer the question of what threats social networks have created for the Islamic Republic of Iran and what are the desired policies in the face of these threats? The hypothesis presented in response to the main research question is: social networks disrupt national security, including the promotion of some Western values ​​and concepts contrary to Islamic values, uncontrollable information and the possibility of espionage, the emergence of people with international citizenship, diminishing National sovereignty, intellectual-cultural boundaries and problems in economic security, which favorable policies in this area include increasing the media literacy of the people, increasing the authority of domestic and national media and especially the official media over informal media and social networks. Therefore, the role of social networks on Iran's national security was studied and is of fundamental importance due to the growth of social networks in Iran and the decisive impact it can have on the security of the Islamic Republic of Iran.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Security
  • Media
  • Social Media
  • identity and policy making
ابراهیمی، نبی ا (1392). نوسلفی‌گری و جهانی‌شدن امنیت خاورمیانه، تهران: پژوهشکده مطالعات راهبردی.
اعتماد، نرگس (1394)، «شبکه‌های اجتماعی، امنیت و منافع ملی»، قابل‌دسترسی در: http://www.jomhornews.com/fa/article/72061/.
افراسیابی، محمدصادق (1396)، نمره سواد رسانه‌ای در ایران چند است؟، قابل دسترسی در: https://www.isna.ir/news/96042010830/.
امیری، باقر (1397)، «چالش‌های سازمان‌های رادیو و تلویزیون داخلی بین‌المللی»، شبکه اطلاع رسانی روابط عمومی ایران (شارا).
آقایی، سید داوود و همکاران (۱۳۹۱)، «واکاوی نقش اینترنت و رسانه‌های اجتماعی جدید در تحولات منطقه خاورمیانه و شمال آفریقا»، فصلنامه روابط خارجی، شماره 4.
بوربورحسین بیگی، مریم (1383)، بررسی رابطه اینترنت و شکاف ارزش­ها در بین دو نسل، رساله کارشناسی ارشد، دانشکده علوم اجتماعی دانشگاه تهران.
پاستر، مارک، (1377). عصر دوم رسانه‌ها، ترجمه غلامحسین صالحیار، تهران: مؤسسه ایران.
تهامی، سید مجتبی (1384)، امنیت ملی؛ داکترین سیاست های دفاعی و امنیتی، تهران: نشر آجا.
حکیمی، رویا، (1390)، «نقش شبکه‌های اجتماعی بر هویت (مطالعه‌ای موردی روی فیس‌بوک و کاربران کرد)»، مـاهنامه جـهانی رسـانه، شماره 11.
خیری اصل، خیراله (1390)، «تاثیر شبکه های اجتماعی مجازی بر امنیت ملی»، مرکز پژوهش‌های مجلس، شماره مسلسل 12236.
دریفوس، رابرت (1389). «آیا ما به طور محرمانه درگیر یک جنگ سایبری با ایران هستیم؟»، مجله سیاحت غرب، شماره 87، آبان.
ربیعی، علی (1387)، «رسانه­های نوین و بحران هویت»، فصلنامه مطالعات ملی، سال نهم، شماره 4.
رحمان زاده، علی (1389). «کارکرد شبکه‌های اجتماعی مجازی در عصر جهانی‌شدن»، فصلنامه مطالعات راهبردی جهانی‌شدن، دوره 1، شماره 1.
سردارنیا، خلیل‌الله. (1388). اینترنت، جنبش‌های اجتماعی جدید و بسیج اعتراض‌ها (بررسی نظری و مصداقی چند جنبش اجتماعی)، فصلنامه پژوهش‌های ارتباطی، دوره 16، شماره 60.
ضیایی پرور، حمید (1388). «ایران و جنگ رسانه‌ای»، جنگ نرم، جلد دوم (ویژه جنگ رسانه‌ای)، تهران: موسسه فرهنگی مطالعات و تحقیقات بین‌المللی ابرار معاصر.
عبدالحسین زاده، شراره (1395)، تشخیص واقعیت با سواد رسانه‌ای، جام جم سیما.
عقیلی، وحید؛ جعفری، علی (1392)، بررسی اهداف آشکار و پنهان شبکه‌های اجتماعی، در مجموعه مقالات همایش تخصصی بررسی ابعاد شبکه‌های اجتماعی، تهران، جهاد دانشگاهی، سازمان انتشارات.
غبیشاوی، رضا (1397)، مرجعیت رسانه‌ای چگونه بر می‌گردد، عصر ایران.
قاسم‌زاده، مرتضی (1390)، نقش شبکه‌های اجتماعی در تحولات منطقه‌ای و بین‌المللی، پرتال سیاست ما، دیپلماسی رسانه‌ای و عمومی.
کاستلز، مانوئل، (1380)، عصراطلاعات: اقتصاد، جامعه و فرهنگ، ترجمه حسن چاووشیان، جلد 2، تهران: طرح نو.
کلارک، یان (1386)، جهانی‌شدن و نظریه روابط بین‌الملل، ترجمه فرامرز تقی لو، تهران: دفتر مطالعات سیاسی و بین‌الملل.
گروهى از نویسندگان (1381). رسانه‌ها و ثبات سیاسى، تهران: انتشارات پژوهشکده مطالعات راهبردی.
معتمدنژاد، کاظم (1383)، وسایل ارتباط‌جمعی، چاپ پنجم، جلد اول تهران: دانشگاه علامه طباطبایی.
موحدی صفت، محمدرضا (1386)، «امنیت ملی در فضای سایبر؛ فرصت‌ها و تهدیدها با تأکید بر استقرار دولت الکترونیکی»، مجله مطالعات دفاعی استراتژیک، شماره 30.
پیرمحمدی، مهدی؛ محمدی لرد، عبدلامحمود (1387)، سیاست و اطلاعات: مطالعه موردی ایالات‌متحده آمریکا، تهران: مؤسسه فرهنگی مطالعات و تحقیقات بین‌المللی ابرار معاصر تهران.
وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی (1397)، مرجعیت رسانه‌ای در ایران، اداره کل فرهنگ و ارشاد اسلامی میان درود.
Dell, P. (2001). Identity and the effect of the internet, In Proceedings of the second Global Congress of Citizens Networks.
Dong, T. Cheng, N. & Wu, Y. J. A (2014) study of the social networking website service in digital content industries: The Facebook case in Taiwan, Computers in Human Behavior, 30.
Ellison, N. B. and D. M. Boyd (2007). "Social Network Sites: Definition, History and Scholarship", Journal of Computer-Mediated Communication, 13.
Eltantawi, N. & Wiest, J. B. (2011) Social Media in the Egyptian Revolution: Reconsidering Resource Mobilization Theory, International Journal of Communication. 5.
Marlow, C. (2006). "Investment and Attention in the Weblog Community", alumni.media.mit.edu.
McKnight, D. H. & Chervany, N. L. (2006) Reflections on an initial trust - building model. Handbook of trust research.
Pempek, Tiffany & et al (2009), “College students social networking experiences on Facebook”, Journal of Applied Developmental Psychology, 30.
Suwanaa, Fiona. Lily (2017) Empowering Indonesian women through building digital media literacy, Kasetsart Journal of Social Sciences, Volume 38, Issue 3.
Wilson, C. Grizzle, A. Tuazon, R. Akyempong, K. & Cheung, C. K. (2013).Media and information literacy curriculum for teachers. UNESCO.