سیاستگذاری خارجی دولت های یازدهم و دوازدهم در انطباق با الزامات اسناد توسعه جمهوری اسلامی ایران

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری گروه علوم سیاسی،واحد زنجان،دانشگاه آزاد اسلامی،زنجان،ایران

2 استادیار گروه روابط بین الملل ، واحد زنجان،دانشگاه آزاد اسلامی، زنجان،ایران

3 استادیارگروه علوم سیاسی ،واحدزنجان،دانشگاه آزاداسلامی،زنجان،ایران.

10.22034/irr.2021.303150.2040

چکیده

مهمترین اهداف سیاست خارجی جمهوری اسلامی ایران، در سند چشم انداز بیست ساله‌ کشور آورده شده تا دستگاه سیاست خارجی موظف باشد عملکردی مطابق با این اهداف و سیاست‌ها داشته باشد. با توجه به نزدیکی افق مدنظر در این سیاست و ضرورت ارزیابی عملکرد 8 ساله دولت حسن روحانی به عنوان جزوی از نهاد حکمرانی جمهوری اسلامی ایران و آسیب شناسی اهداف و سیاست ها و نتایج کسب شده، این مقاله با هدف ارزیابی سیاستگذاری خارجی دولت های یازدهم و دوازدهم در انطباق با سند چشم‌انداز جمهوری اسلامی ایران به انجام رسیده است. این پژوهش با اتخاذ روش توصیفی - تحلیلی درصدد است تا با ارائه یک مدل ارزیابی، ضمن تشریح اهداف سیاست خارجی سند چشم انداز بیست‌ساله ایران، عملکرد دستگاه سیاست خارجی کشور را طی سالهای 1392-1400 در رابطه با پرونده هسته‌ای و برجام، ظهور داعش، پاندومی کرونا، روابط با غرب و شرق و کشورهای منطقه و...را مورد بررسی و ارزیابی قرار دهد. نتایج و یافته های تحقیق حاکی از آن است که در بحث انطباق عملکرد دولت های یازدهم و دوازدهم با سند چشم انداز بیست ساله 1404 نمی توان به طور قاطع ادعای انطباق یا عدم انطباق را مطرح نمود با این حال موارد انطباق عملکرد را می‌توان شامل :«روابط با شرق»،«روابط و تقابل با آمریکا»، «اقدامات مرتبط با ظهور داعش و تروریسم بین‌الملل» و موارد عدم انطباق شامل: «مسئله هسته‌ای و برجام»، «روابط با اروپا»، «روابط با کشورهای منطقه» و «مسئله پاندومی و شیوع ویروس کرونا»، برشمرد.

کلیدواژه‌ها

عنوان مقاله [English]

Foreign policy of the eleventh and twelfth governments in accordance with the vision document of the Islamic Republic of Iran 1404

نویسندگان [English]

  • fatemeh rashidi 1
  • malek zolghadr 2
  • bahman keshvarzghasemabadi 3
  • abbas moradi 3

1 PhD Student, Department of Political Science, Zanjan Branch, Islamic Azad University, Zanjan, Iran

2 Assistant Professor, Department of International Relations, Zanjan Branch, Islamic Azad University, Zanjan, Iran

3 Assistant Professor, Department of Political Science, Zanjan Branch, Islamic Azad University, Zanjan, Iran.

چکیده [English]

The most important goals of the foreign policy of the Islamic Republic of Iran are stated in the 20-year vision document (Horizon 1404) of the country so that the foreign policy apparatus is obliged to act in accordance with these goals and policies. Given the proximity of the horizon in this policy and the need to evaluate the performance of the last 8 years of Hassan Rouhani's government, this study was conducted to evaluate the foreign policy of the eleventh and twelfth governments in accordance with the vision document of the Islamic Republic of Iran 1404. By adopting a descriptive-analytical method, this research seeks to present an evaluation model, while explaining the foreign policy goals of the 20-year vision document of Iran, the performance of the country's foreign policy apparatus during the years 1392-1400 in relation to the nuclear case and the rise of ISIL. Corona pandemic to examine and evaluate relations with the West and the East and the countries of the region, etc. The results and findings of the study indicate that in the discussion of compliance of the performance of the eleventh and twelfth governments with the 20-year vision document 1404, it can not be conclusively claimed compliance or non-compliance. However, cases of compliance compliance can include: "Relations with the East", "Relations and Confrontation with the United States", "Measures related to the rise of ISIS and international terrorism" and cases of non-compliance include: "Nuclear issue and BRICS",

کلیدواژه‌ها [English]

  • Foreign Policy
  • Vision Document
  • Performance Evaluation and Implementation
  • Moderation
  • Eleventh and Twelfth Governments
اختیاری امیری؛ رضا؛ صالحی خنار، محبوبه. (1396). «بررسی علل و زمینه های گسترش روابط ایران و چین در عصر پسابرجام»، دوفصلنامه سیاست و روابط بین‌الملل، سال اول، شماره اول.
اردم، نیلوفر؛ امام جمعه زاده، سید جواد؛ گودرزی، مهناز. (1399). «تحلیل سیاست خارجی ایران در مقابله با گروه تروریستی داعش2014-2018»، دوفصلنامه علمی مطالعات بیداری اسلامی، دوره نهم، شماره اول.
اکرمی نیا، محمد. (1392). «راهبردهای سیاست خارجی جمهوری اسلامی ایران در دستیابی به اهداف چشم انداز 1404»، فصلنامه مطالعات راهبردی ، سال شانزدهم، شماره2.
ایزدی، جهانبخش؛ خلفی، فرزاد. (1390). «راهبردهای تعامل موثر و سازنده ایران در نظام بین‌المللی بر پایه سند چشم انداز»، فصلنامه ره نامه سیاستگذاری، سال دوم، شماره 3.
بهزادیان، مجید. (1379). مدیریت استراتژیک با کارت امتیاز متوازن، ارائه شده در هفتمین همایش دانشجویی مهندسی صنایع،  تهران.
حاتمی، محمدرضا. (1394). «کارویژه تحولات سوریه در امنیت ملی جمهوری اسلامی ایران»، فصلنامه پژوهش های سیاسی جهان اسلام، سال پنجم، شماره 4.
دانشفرد، کرم اله، کاوه وحدانی، و عسل آغاز. (1389).«بررسی نقش پیاده سازی کارت امتیاز متوازن در بهبود عملکرد سازمان»، فصلنامه رهبری مدیریت آموزشی، دانشگاه آزاد اسلامی واحد گرمسار.سال چهارم. شماره 2.
دهقانی فیروز آبادی، سیدجلال. (1387). چهارچوبی مفهومی برای ارزیابی سیاست خارجی جمهوری اسلامی ایران، تهران: انتشارات دانشگاه آزاد اسلامی.
رحیمی، غفور. (1385). «ارزیابی عملکرد و بهبود مستمر سازمان»، مجله تدبیر، شماره 173.
سجادپور، محمدکاظم؛ نوریان، اردشیر. (1389). «برنامه ریزی در سیاست خارجی جمهوری اسلامی ایران: بررسی رابطه قدرت منطقه ای اقتصاد و سیاست خارجی بر اساس سند چشم انداز». فصلنامه راهبرد، سال نوزدهم ، شماره56.
سلیمانی، غلامعلی. (1390). «نقد و بررسی مدل عقلانی تصمیم‌گیری در سیاست خارجی»، فصلنامه سیاست خارجی، سال بیست و پنجم، شماره 2.
شریعتی، شهروز؛ یوسفی، امین. (1399). «پاندمی کرونا و تحلیل پلی‌هیوریستیکی سیاست خارجی ایران»، پژوهشنامه علوم سیاسی، دوره 15، شماره 2.
صفوی همامی، سید حمزه. (1387). کالبد شکافی سیاست خارجی جمهوری اسلامی ایران، تهران: دانشگاه امام صادق(ع).
علوی، سمانه. (1395). «ارزیابی سیاست خارجی جمهوری اسلامی ایران بر مبنای سند چشم انداز و سیاست های کلی نظام»، فصلنامه سیاست های راهبردی و کلان، سال 4، شماره 15.
قائم پناه، صمد. (1397). «بررسی روابط اتحادیه اروپا و جمهوری اسلامی ایران در دوره پسابرجام»، فصلنامه تخصصی علوم سیاسی، سال چهاردهم، شماره 45.
مرادی، سجاد؛ سیمبر، رضا. (1395). «شکاف های اجتماعی عراق و تأثیر آن بر سیاست های خارجی جمهوری اسلامی ایران»، دوفصلنامه جامعه شناسی سیاسی جهان اسلام، دوره 4، شماره 9.
ملکی فر، عقیل و محمد شالچی فر. (1384). «راهنمای گام به گام پیاده سازی کارت امتیاز متوازن به عنوان یک سیستم ارزیابی استراتژیک». مدیریت فردا. سال سوم. شماره 9و10.
موسی خانی، مرتضی، دادخواه، داود، و رقیه حسن زاده. (1388). «ارائه ی یک چارچوب مفهومی برای ارزیابی عملکرد دانشگاه». فصلنامه رهبری و مدیریت آموزشی دانشگاه آزاد اسلامی واحد گرمسار. سال سوم.شماره 3.
لهی، شعبان. (1378). مثلث عملکرد سازمانی(ارزیابی عملکرد دستگاه های اجرایی کشور). ارائه شده در کنگره ی شهید رجایی. تهران.
واعظی، محمود. (1387). راهبرد تعامل سازنده و الزامات سیاست خارجی توسعه گرا، تهران: مرکز تحقیقات استراتژیک.
Amsden, A, (1989) Asia's Next Giant: South Korea and Late Industrialization, Oxford: Oxford UniversityPress
Ashley, Richard, (1988), “Foreign Policy as Political Performances”, International Studies Notes, No. 13, fall.
Ben-gera, Michal,2009, Coordination at the center of government for better policy making, conference paper.
Forrester,J,(1987)Lessons from system dynamics modeling, system dynamic review,3(2)
Moos, Oliver, (2018), the return of the gold Dinar – an analysis of the Islamic state coin production, religious cop, 23 December.