گسترش اسلام در طبرستان بر اساس رویکرد قرون اولیه اسلامی و قیام های مخالف اعراب

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 گروه زبان وادبیات فارسی،واحدکاشمر،دانشگاه آزاداسلامی،کاشمر،ایران

2 دانشیارگروه زبان وادبیات فارسی،دانشگاه پیام نور،مشهد،ایران

3 استادیارگروه زبان وادبیات فارسی،واحدمشهددانشگاه آزاداسلامی،مشهد،ایران.

10.22034/irr.2022.345148.2192

چکیده

سقوط امپراتوری ساسانی توسط اعراب مسلمان نقطه عطفی در تحولات کلان سیاسی اجتماعی ایران بوده است. امپراتوری ساسانی در طی سه جنگ جلولاء، نهاوند و قادسیه از اعراب مسلمان، شکست خورد و در نتیجه ایرانیان از سیادت و سروری به اسارت و بندگی افتادند. سرانجام سپاهیان عرب مناطق شمالی ایران و طبرستان را فتح کردند که البته فتح این مناطق بواسطه موقعیت اقلیمی و نحوه بینش مردمانش برای اعراب بسیار سخت بود، بویژه قیام‌های که در قرون اولیه اسلامی در این مناطق شکل گرفت کار را بر سپاه عرب بسیار دشوار کرد، از جمله قیام مازیاربن قارن که این مقابله مردم مازندان و مناطق شمالی ایران در برابر اعراب، در جهت حفظ هویت ملی و میراث کهن آباء و اجدادی به شمار می‌آمد. به هر حال تا به امروز بینش غالب در مورد فتح ایران توسط اعراب اینگونه بوده است، که با ورود سپاهیان عرب به سرزمین ایران، مردم به یکباره این دین و عقیده را پذیرفتند و از آن استقبال کرده‌اند، در حالیکه اینگونه نیست، بسیاری از مناطق ایران بویژه طبرستان، دیلمان، دماوند، و .... بواسطه رفتار خشونت آمیز عرب از پذیرفتن دین اسلام سرباز زدند و در برابر اعراب مقاومت کردند و سالیان بسیار طول کشید، تا اعراب توانستند این مناطق را فتح کنند. این مقاله به روش توصیفی تحلیلی به بررسی گسترش غلبه اعراب مسلمان در طبرستان و مقاومت در برابر آن می پردازد

کلیدواژه‌ها

عنوان مقاله [English]

The spread of Islam in Tabarestan based on the approach of the early Islamic centuries and the Arab uprisings

نویسندگان [English]

  • hadi sarafrazi 1
  • hasan bassak 2
  • mohammad hosein khosravan 3

1 Department of Persian Language and Literature, Kashmar Branch, Islamic Azad University, Kashmar, Iran

2 Associate Professor, Department of Persian Language and Literature, Payame Noor University, Mashhad, Iran

3 Assistant Professor, Department of Persian Language and Literature, Mashhad Branch of Islamic Azad University, Mashhad, Iran.

چکیده [English]

The Arab invasion of Iran is one of the most important events that occurred in the ancient country of Iran. The Arabs were able to achieve unity and unity in the shadow of the new religion and the orders of the Holy Prophet (PBUH). In 622 AD, one problem after another was solved and a powerful group was formed based on the religion of Islam. ،. Iran was defeated by the three small Arab armies during the three battles of Jalalada, Nahavand, and Qadisiyah, and as a result, the Iranians fell from captivity to servitude. Eventually, the Arab armies conquered the northern regions of Iran and Tabarestan, which, of course, were very difficult for the Arabs to conquer due to the climate and the way of view of its people, especially the uprisings that took place in these areas in the early Islamic centuries. , Including the uprising of Maziar Ibn Qarn, which was the confrontation of the people of Mazandaran and the northern regions of Iran against the Arabs, in order to preserve the national identity and the ancient heritage of our ancestors. To this day, however, the people's view of the Arab conquest of Iran has been such that, with the arrival of Arab troops on Iranian soil, the people have at once accepted and embraced this religion and belief.

کلیدواژه‌ها [English]

  • The spread of Islam
  • Maziar
  • Arabs
  • Tabarestan
  • Early Islamic Centuries
آملی, اولیاالله,(1348) تاریخ رویان, به تصیحح منوچهرستوده, تهران بنیادفرهنگ ایران ابن اسفندیار, بهاالدین محمد (1366), تاریخ طبرستان, به تصیحح عباس اقبال آشتیانی, تهران, پدیده خاور اصفهانی رضا,(1369) چاپ دوم, ایران اززرتشت تاقی‌ام های ایرانی انتشارات الهام اعتمادالسلطنه محمدحسن خان,(1373) التدوین فی احوال جبال شروین (تاریخ سوادکوه ومازندران) به کوشش مصطفی احمدزاده, تهران انشارات فکرروز اشپولربرتولد (1369), چاپ سوم تاریخ ایران درقرون نخستین اسلامی, ترجمه جوادفلاطوری, شرکت انتشارات علمی وفرهنگی ختیاری پژمان (1367), لسان الغیب حافظ, چاپ دهم, صحافی سچهر بلاذری احمدبن یحیی (1417), انساب الاشراف ذکاروریاض زرکلی, بیروت دارالفکر پیرنیاحسن, اقبال آشتیانی عباس (1386), تاریخ کامل ایران, تهران, موسسه انتشارات نگاه حقیقت عبدالرفیع (1348), قهرمانان ملی ایران ازکاوه آهنگرتایعقوب لیث صفار, انتشارات کوشش, چاپ سوم دهخداعلی اکبر (1335), خرداد, لغت نامه, چاپ سیروس رازی عبدالله (1369), تاریخ کامل ایران, انتشارات اقبال, چاپ هشتم زرین کوب عبدالحسین (1384), تاریخ ایران ازآغازتاسقوط سلطنت پهلوی, انتشارات سخن, چاپ ششم شهیدی سیدجعفر (1378), تاریخ تحلیلی اسلام, چاپ رشد, چاپ بیست وچهارم صفاذبیح الله (1385), تاریخ ادبیات درایران, جلداول, انتشارات فردوس چاپ هفدهم طبری محمدبن جریر 1369(), تاریخ طبری, ترجمه ابولقاسم پاینده, انتشارات اساطیر, جلدپنجم چاچپ سوم فروخ عمر, بی تا, تاریخ مصدراسلام, ترجمه محمدعلی شیرازه, انتشارات ماه نو مشکورمحمدجواد (1367), تاریخ سیاسی ساسانیان, دنیای کتاب, چاپ دوم