نقش روحانیت شیعه در نهضت مشروطه: مطالعه موردی نقش علامه میرزا محمدحسین نایینی غروی

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 مربی گروه تاریخ، دانشگاه پیام نور، تهران، ایران

2 استاد گروه تاریخ، واحد علوم تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران.

3 دانشیار گروه تاریخ، واحد علوم و تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران.

10.22034/irr.2022.357190.2246

چکیده

نهضت مشروطیت ایران یکی از وقایعی بود که در تاریخ ایران دوره ی قاجار روی داد و بالاترین تحول را در شئون سیاسی و اجتماعی و فرهنگی ایران به وجود آورد ، این نهضت نتیجه علل خارجی و تعامل و هم فکری عوامل فکری داخلی بویژه روحانیون بود که نخستین پایه های نهضت مشروطیت را به رهبری خود و همراهی مردم در نهضت تنباکو بنیان نهادند و پیروزی در این نهضت بود که زمینه مقدمات نهضت مشروطه و نهضت های اسلامی فراهم نمود. روحانیون به عنوان گروه مرجع بعد از نهضت تنباکو، رهبری مردم را بر علیه استبداد داخلی حکومت قاجار و استعمار خارجی بر عهده گرفتند و بدون هیچ گونه چشم داشتی تا به ثمر نشستن نهضت مشروطه برای محدود نمودن قدرت پادشاه و آگاهی و بیداری مردم و آشنا نمودن آنها به حقوق و وظایف خود تلاش نمودند. یکی از این روحانیون که در نهضت مشروطه نقش داشت و از لزوم وجود قانون اساسی بحث نمودعلامه نایینی بود وی با تألیف کتاب مشهور و ارزنده ی «تنبیه الأمّة و تنزیه الملّة» سهم بسیار مهمی را در نهضت مشروطه ایفا نمود. روش تحقیق در این پژوهش، از نوع تاریخی، توصیفی- تحلیلی است. یافته‏ ها و نتایج پژوهش حکایت از نقش روحانیت شیعه و بویژه نقش علامه نایینی در نهضت مشروطه دارد. فرضیه پژوهش: علامه نایینی در نهضت مشروطه با عنوان نمودن لزوم وجود قانون اساسی نقش بسیار مهمی را در آگاهی بخشی به مردم برای محدود نمودن قدرت پادشاهان قاجار داشت.

کلیدواژه‌ها

عنوان مقاله [English]

The role of the Shiite clergy in the constitutional movement a case study of the role of Allameh Mirza Mohammad Hossein Nayini Gharavi

نویسندگان [English]

  • Rohollah Tahernia 1
  • Reza Shabani Samgh Abadi 2
  • Sina foroozesh 3

1 History Department,, Payam Noor University, Tehran, Iran

2 Professor of History Department, Research Sciences Unit, Islamic Azad University, Tehran, Iran.

3 Associate Professor, Department of History, Science and Research Branch, Islamic Azad University, Tehran, Iran.

چکیده [English]

Iran's constitutional movement was one of the events that occurred in the history of Iran during the Qajar period and brought about the highest transformation in the political, social and cultural affairs of Iran. They established the foundations of the constitutional movement under their leadership and with the support of the people in the tobacco movement, and it was the victory in this movement that provided the foundation for the constitutional movement and Islamic movements. After the tobacco movement, the clerics, as a reference group, took the leadership of the people against the internal tyranny of the Qajar government and foreign colonialism, and they had no eyes for the fruition of the constitutional movement to limit the power of the king and to raise the awareness and awareness of the people. They tried their rights and duties. One of these clerics who played a role in the constitutional movement and discussed the need for a constitution was Allamah Nayini. He played a very important role in the constitutional movement by authoring the famous and valuable book "Tanbiyyah Ummah wa Tanziyeh al-Mullah". The research method in this study is historical, descriptive-analytical. The findings and results of the research indicate the role of the Shia clergy and especially the role of Allameh Nayini in the constitutional movement. Research hypothesis: In the constitutional movement, Allama Nayini played a very important role in informing the people to limit the power of the Qajar kings by stating the necessity of the existence of a constitution.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Shia Clergy
  • Constitutional Movement
  • Allameh Mirza Mohammad Hossein Nayini