مولفه‌های تاثیرگذار در رویکرد تقابل‌آمیز میان جمهوری اسلامی ایران و ایالات متحده آمریکا

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری ،گروه روابط بین الملل،واحد قم،دانشگاه آزاد اسلامی،قم،ایران.

2 استادیار،گروه روابط بین الملل،واحد قم،دانشگاه آزاد اسلامی،قم،ایران.

3 دانشیار،گروه روابط بین الملل،واحد قم،دانشگاه آزاد اسلامی،قم،ایران.

10.22034/irr.2022.369010.2293

چکیده

بعد از پیروزی انقلاب اسلامی و استقرار نظام جمهوری اسلامی در ایران، دوستی و تعامل میان ایران و ایالات متحده آمریکا، جای خود را به تقابل و خصومت داده است. علیرغم دیدگاه‌های مختلفی که در این باره مطرح شده است،‌ تا کنون کمتر پژوهشی با بررسی مولفه های داخلی و خارجی تاثیرگذار در این زمینه به تبیین این رویکرد تقابل آمیز میان دو کشور پرداخته است. در این مقاله پرسش اصلی عبارت است از؛ تداوم تقابل روابط جمهوری اسلامی ایران و ایالات متحده آمریکا بر مبنای چه رویکرد و مولفه‌هایی قابل تحلیل و واکاوی می‌باشد؟ فرضیه اصلی؛ استمرار و علل تداوم تقابل روابط جمهوری اسلامی ایران و ایالات متحده امریکا در قالب رویکرد نوواقع‌گرایی بر مبنای مولفه‌های داخلی همچون استکبارستیزی و مبارزه با هژمونی امریکا و مولفه‌های خارجی نظیر؛ ایران‌هراسی، لابی‌های یهودی و گروه‌های مخالف جمهوری اسلامی ایران، تبلیغات خصمانه، تهییج اعراب و عراق علیه ایران، اقدامات نظامی آمریکا علیه ایران، و تحریم‌های گسترده آمریکا قابل تبیین و واکاوی می‌باشد. هدف اصلی؛ بررسی و واکاوی مولفه‌های تأثیرگذار داخلی و خارجی بر تداوم رویکرد تقابل‌آمیز روابط جمهوری اسلامی ایران و ایالات متحده امریکا می باشد. در این پژوهش از روش کتابخانه ای برای گردآوری منابع و از روش توصیفی تحلیلی برای تجزیه و تحلیل مطالب استفاده شده است.

کلیدواژه‌ها

عنوان مقاله [English]

Influential components in the confrontational approach between the Islamic Republic of Iran and the United States of America

نویسندگان [English]

  • seyed ali bani hashemi 1
  • Mashallah heidarpour 2
  • davood kiani 3

1 PhD student, Department of International Relations, Qom Branch, Islamic Azad University, Qom, Iran.

2 Assistant Professor, Department of International Relations, Qom Branch, Islamic Azad University, Qom, Iran.

3 Associate Professor, Department of International Relations, Qom Branch, Islamic Azad University, Qom, Iran.

چکیده [English]

After the victory of the Islamic Revolution and the establishment of the Islamic Republic in Iran, the friendship and interaction between Iran and the United States of America has given way to confrontation and hostility. Despite the various views that have been put forward in this regard, so far little research has been done to explain this confrontational approach between the two countries by examining the internal and external factors that are influential in this field. In this article, the main question is; The continuation of confrontation between the relations between the Islamic Republic of Iran and the United States of America is based on what approach and components can be analyzed and analyzed? The main hypothesis; Continuity and reasons for the continuation of confrontation between the relations between the Islamic Republic of Iran and the United States of America in the form of a neo-realism approach based on internal components such as anti-arrogance and the fight against American hegemony and external components such as; Iranophobia, Jewish lobbies and opposition groups of the Islamic Republic of Iran, hostile propaganda, Arab and Iraqi incitement against Iran, American military actions against Iran, and extensive American sanctions can be explained and analyzed. The main objective; The investigation and analysis of the internal and external influencing factors on the continuation of the confrontational approach of the relations between the Islamic Republic of Iran and the United States of America.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Confrontation
  • anti-arrogance
  • support for the world's oppressed
  • Jewish lobbying
  • unilateralism
قرآن کریم.
اسدی، حیدر و رجبی، هادی (1396) نقش فرهنگ مقاومت در امنیت داخلی جمهوری اسلامی ایران، فصلنامه سیاست، دوره 4، شماره 16.
امام خمینی (1361) صحیفه نور، تهران، انتشارات وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی.
امامی، سید مجید (1379) انقلاب دوم، ویژه نامه رسالت به مناسبت 13 آبان.
امیرانتخابی، شهرود (1390) جنگ رسانه‌ای امریکا در برنامه هسته‌ای ایران، مجموعه مقالات قدرت سایبر، گروه پژوهش‌های اجتماعی و فرهنگی، مرکز تحقیقات استراتژیک مجمع مصلحت نظام.
براتعلی پور، مهدی (1390) واکاوی هویت مقاومت در جنبش‌های بازخیزش مذهبی در عصر جهانی شدن، مطالعه موردی، جنبش اخوان المسلمین، پژوهش‌های سیاست اسلامی، سال پنجم، شماره یازدهم، بهار و تابستان.
بیانات مقام معظم رهبری در دیدار میهمانان شرکت‌کننده در چهارمین مجمع جهانی اهل‌بیت (ع)، 28/05/1386.
بیانات مقام معظم رهبری در دیدار مسئولان وزارت امور خارجه و سفرای جمهوری اسلامی ایران در دیگر کشورها، 30/05/1386.
بیانات مقام معظم رهبری در دیدار پنجاه هزار فرمانده بسیج سراسر کشور، 29/08/1392.
بیانات مقام معظم رهبری در دیدار جمعی از معلمان و فرهنگیان سراسر کشور، 16‌/02/1394.
بیانات مقام معظم رهبری در خطبه‌های نماز عید فطر، 27‌/04/1394.
حسینی متین، سیدمهدی (1391) رویارویی امریکا با ایران پس از جنگ سرد، تهران، نشر موسسه مطالعات و تحقیقات بین‌المللی ابرار معاصر.
ذوالفقاری، مهدی (1391) تحلیل عملیات روانی امریکا علیه جمهوری اسلامی ایران (بررسی موردی پرونده هسته‌ای)، تهران، نشر دانشگاه امام صادق (ع).
زهرانی، مصطفی و رستمی، محمدرضا (1395) لابی اسرائیل و سیاست امریکا در قبال جمهوری اسلامی ایران، تهران، انتشارات وزارت امور خارجه جمهوری اسلامی ایران.
سجادپور، سیدمحمد کاظم (1376) ارزیابی مهار دوگانه: چهارگانه متفاوت، فصلنامه سیاست خارجی، شماره 41.
عباسی، مجید (1390) بازتاب‌های بیداری اسلامی و لزوم اصلاح در نظام سیاسی عربستان، کتاب خاورمیانه، ویژه اسلام‌گرایی در خاورمیانه، تهران، انتشارات ابرار معاصر.
علیزاده، علی‌اکبر (1388) ریشه‌های منازعه بین ایران و امریکا، دوفصلنامه انسان پژوهی دینی، دوره 6، شماره 21.
غرایاق زندی، داوود (1388) سیاست خارجی دولت دوم جورج واکر بوش در قبال ایران: سیاست سد نفوذ، مجله مطالعات راهبردی، شماره 43.
قرائتی، محسن (1374) تفسیر نور، تهران، مرکز فرهنگی درس‌هایی از قرآن.
قنبرلو، عبداله (1390) اقتصاد سیاسی مداخله‌گرایی در سیاست خارجی امریکا، تهران، انتشارات پژوهشکده مطالعات راهبردی.
قوام، سید عبدالعلی (1383)، جهانی شدن و جهان سوم، چاپ دوم، تهران: دفتر مطالعات سیاسی بین‌المللی.
کاردان، عباس و علی عبدالله خانی (1390) رویکردها و طرح‌های امریکایی درباره ایران، تهران، نشر موسسه مطالعات و تحقیقات بین‌المللی ابرار معاصر.
مسعودی، حیدرعلی (1398) یک‌جانبه‌گرایی امریکا در گفتمان‌های غیرامریکایی، مؤسسه مطالعات و تحقیقات بین‌المللی ابرار معاصرتهران، ۵ آذرماه. https://tisri.org/?id=swzke2x4
مشیرزاده، حمیرا (۱۳۸۶) تحول در نظریه‌های روابط بین‌الملل، تهران، سمت.
معراجی، ابراهیم، (1399) تبیین راهبرد ایران‌هراسی از جانب امریکا جهت مشروعیت‌سازی منطقه‌ای رژیم صهیونیستی، فصلنامه سیاست خارجی، دوره 34، شماره 135، پاییز.
هشترودی، یاشار (1389) نو واقع‌گرایی یا واقع‌گرایی ساختاری، روزنامه رسالت، 12/11/1389.
Ahmadian, Hassan (2019) The Iran–U.S. Escalation: Causes and Prospects, June 09, 2019, https://www.belfercenter.org/publication/iran-us-escalation-causes-and-prospects
Beinart, Peter (2022) AIPAC Refuses to Learn from Its Mistakes on Iran, January 31, 2022, https://jewishcurrents.org/aipac-refuses-to-learn-from-its-mistakes-on-iran
Darwich, M., & Kaarbo, J. (2020) IR in the Middle East: Foreign policy analysis in theoretical approaches. International Relations, 34(2), 225–245. https://doi.org/10.1177/0047117819870238
Fawcett, Louise & Andrew Payne (2022) Stuck on a hostile path? US policy towards Iran since the revolution, Published online: 02 Feb, https://www.tandfonline.com/doi/pdf/10.1080/13569775.2022.2029239
Mearsheimer, J. J. (2001), The Tragedy of Great Power Politics, New York, WW Norton & Company.
Samuel, Annie Tracy (2013) Viewpoint Iran: The Past and Present of the U.S.-Iran Standoff, August, https://origins.osu.edu/article/viewpoint-iran-past-and-present-us-iran-standoff?language_content_entity=en
Waltz, K. N. (1979) Theory of International Politics. Mass: Addison-Wesley.
Waltz, K. N. (1990) Realist Thought and Neorealist Theory. Journal of International Affairs 44, 21–37.
Wong, Edward (2019) U.S. Orders Partial Evacuation of Embassy in Baghdad, The New York Times, May 15, 2019. https://www.nytimes.com/2019/05/15/us/politics/us-iraq-embassy-evacuation.html