مشارکت سازمان‌های غیردولتی در فرایند شکل‌گیری هنجار‌های بین‌المللی

نویسندگان

1 دانشیار گروه حقوق دانشگاه مازندران

2 دانشجوی دکتری حقوق خصوصی دانشگاه مازندران

3 دانش آموخته کارشناسی ارشد حقوق بین الملل دانشگاه شهید اشرفی اصفهانی

چکیده

سازمان‌های مردم‌نهاد در شکل‌گیری و نظارت بر هنجارهای بین‌المللی، مشارکتی اجتناب‌ناپذیر دارند؛ ‌گر‌چه بهترین نتایج هنگامی به دست می‌آید که اقدامات این سازمان‌ها با همکاری جدّی دیگر فعالان حاضر در عرصه بین‌المللی انجام شود. فعالیت قانونی سازمان‌های مردم‌نهاد به «استحکام شبکه هنجارها در عرصه بین‌المللی» منجر می‌شود. این سازمان‌ها در جهت بهبود اصول و اصرار جهت سهیم شدن در تنظیم اسناد قانونی الزام‌آور بین‌المللی و همچنین در راستای استقرار یک منشور جدید برای هنجارهای بین‌المللی شرکت می‌کنند. این هنجارها بر پیوستگیِ ارزش‌های مشترک و اصول جهانی دلالت ضمنی دارند و به تعریف یک حقوق بین‌الملل نوین و مستحکم برای مردم سرتاسر جهان می‌انجامند. دامنه تغییرات حقوق بین‌الملل در حال حاضر، تغییر جهتی است از بنیان‌های مرسوم و سنتی به سمت بنیان‌های اخلاقی و مشترک جامعه جهانی. خطری که در طول این تغییر جهت ممکن است وجود داشته باشد این است که سازمان‌های مردم‌نهاد و دیگر فعالان خود را سخنگوی کل بشریت معرفی کنند. در این مقاله، تلاش می‌کنیم نشان دهیم که چگونه فعالان مردم‌نهاد مانند سازمان‌های مردم‌نهاد که از قدیم از فرایند قانون‌گذاری در عرصه بین‌الملل مستثنی بوده‌اند، امروزه به طرز فزاینده‌ای و در مراحل مختلفی در این امر شرکت دارند؛ امری که ضرورت تمرکز‌زدایی دولت‌ها و افزایش کارآمدی در شئون مختلف زندگی اجتماعی آن را ایجاب می‌کند.

کلیدواژه‌ها

عنوان مقاله [English]

Participation of Non-Governmental Organizations in Shaping International Norms

نویسندگان [English]

  • Homayoun Mafi 1
  • Hossein Kaviar 2
  • Azadeh Janghorban 3

1 Associate Professor of Law Department of Mazandaran University

2 PhD student of private law at Mazandaran University

3 Master of International Law, Shahid Ashrafi University of Isfahan

چکیده [English]

NGOs have become unavoidable participants in the emergence and monitoring the international norms. However, the best results are obtained when their actions performed within a cooperative processes with other types of actor. The Legal activities of NGOs contribute to “strengthening the networks of norms in international arena”. In addition to promoting principles and arguing for their integration into legally binding international instruments, they participate in the establishment of a new ethos for international norms. These norms imply the continuity of common values and universal principles that lead to the definition of a modern and strong international law for people worldwide. The scope of international law is changing from traditional and prevalent foundations to ethical and common principles of the global community. One of the risks, however, is that NGOs and other actors may identify themselves as the spokesman of humanity and thus monopolize the debate and serve their own interests to the detriment of the rest of humanity. The purpose of this article is to express that how the non-state actors such as non-governmental organizations, which have traditionally been excluded from the lawmaking process, increasingly take part in various stages.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Non-Governmental Organizations (NGOs)
  • International Law Actors
  • International Norms
  • Law Making in the International Arena
بیگ زاده، ابراهیم (1373) تأثیر سازمان‌های غیردولتی در شکل گیری و اجرای قواعد بین‌المللی، مجله تحقیقات حقوقی دانشگاه شهید بهشتی، شماره 15، صص 313 – 312.
بیگ‌زاده، ابراهیم (1379) سازمان‌های غیردولتی و حقوق بین‌الملل، مجله تحقیقات حقوقی دانشگاه شهید بهشتی، شماره 32-31، ص 45.
جسوری، منیره و فاطمه کدخدا (1385) سازمان‌های غیردولتی و حقوق بشر (چاپ نخست، تهران: انتشارات سخن گستر) ص 92.
ضیایی‌بیگدلی، محمد رضا (1381) حقوق بین‌الملل عمومی (چاپ هفدهم، تهران: نشر گنج دانش) ص 2.
عامری، هوشنگ (1380) کارگزاری‌های تخصصی سازمان ملل متحد، ترجمه توسط: فریدون مجلسی (چاپ نخست، تهران: انتشارات وزارت امور خارجه)، ص 33.
قوام، عبدالعلی (1382) جهانی شدن و جهان سوم (تهران: دفتر مطالعات سیاسی و بین‌المللی)، صص 108-107.
مقامی، امیر (1388) تأثیر سازمان‌های غیردولتی بین‌المللی بر حقوق داخلی با تأکید بر عملکرد فیفا، مجله پژوهشهای حقوقی، سال هشتم، شماره پانزدهم، بهار و تابستان، ص 323.
واعظی، طیبه و محسن صادقی (1388) موانع تشکیل و کارآمدی سازمان‌های غیردولتی در ایران، مجله پژوهشهای حقوقی، سال هشتم، شماره پانزدهم، بهار و تابستان، ص 388.

ANDERSON-GOLD, S. (2001) Cosmopolitanism and Human Rights (Cardiff, University of Wales Press), p.122.
BEAHR, PETER. R. (1999) Human Rights: Universality in Practice (New York, MacMillan Press LTD), p. 127.
BOLI, J. and THOMAS, G.M. (1999) Constructing World Culture: International Non Government Organizations since 1875 (Stanford Calif., Stanford University Press).
BOLI, J. (2006) "International Non-Governmental Organizations", chap. 14 In: POWELL, W. W. and STEINBERG, R. "The Non-Profit Sector: A Research Handbook" (Yale University, 2nd edition).
DEVIN, G. (2002) Sociologie des relations internationales (Paris, La Découverte).
ELLUL, J. (1954), La technique ou l’enjeu du siècle (Paris, Armand Collin).
FREIDSON, E. (1986) Professional Powers. A Study of the Institutionalization of Formal Knowledge (Chicago and London, The University of Chicago Press), p.9.
KANT, I. (1991) ‘Perpetual Peace: A Philosophical Sketch’, in KANT, Political Writings (ed. H. Reiss, Cambridge, Cambridge University Press), p.108.
LAROCHE, J. (2001) La loyauté dans les relations internationales (Paris, L’Harmattan), p.30.
LINDBLOM, A. K. (2005) Non Governmental Organizations in International Law (Cambridge University Press, First Edition), p. 16.
ROSENAU, J.R. (1990) Turbulence in World Politics. A Theory of Change and Continuity (Princeton, Princeton University Press).
ROTBERG, ROBERT (1996) Vigilance and Vengeance: NGOs Preventing Ethnic Conflict in Divided Societies (Washington D.C., Brookings Institution Press).
SMOUTS, M. C. (1998) ‘La coopération internationale: de la coexistence à la gouvernance mondiale’, in SMOUTS, M.-C. (1998) Les nouvelles relations internationales, pratiques et théories (Paris, Presses de Sciences Po), pp.135-160.
TEITEL, R. (2002) ‘Humanity’s Law’, for Conference on World Civility, “The Transnational Diffusion of Ethical Norms in Post-Cold War World”(CERI, Paris, Oct.3-4 2002), p.15 and 8.
VAKIL, A. C. (1997) Confronting the Classification Problem: Toward a Taxonomy of NGOs, World Development, Vol. 25, No. 12, pp. 2057 – 2070.
VERDROSS (1937) ‘Forbidden Treaties in International Law’, American Journal of International Law, 31, p.577.
WELLARD, K. and COPESTAKE, J. (1993) Non Governmental Organizations and the State in Africa: Rethinking Roles in Sustainable Agricultural Development, (Rout Ledge, USA).
WEIL, P. (1996) Le droit international en quête de son identité (Cour général de droit international public, Académie de droit international, La Haye, Nijhoff), p.238.
WORLD BANK (1995) Working with NGOs: A Practical Guide to Operational Collaboration between the World Bank and Non Governmental Organizations, Operations Policy Development, World Bank.