خرید تسلیحات نظامی و همگرایی منطقه‌ای در خلیج فارس (مطالعه موردی شورای همکاری خلیج فارس و ایران)

نویسنده

گروه علوم سیاسی دانشگاه خوارزمی تهران

چکیده

خلیج فارس از چند دهه گذشته منطقه‌ای حیاتی، استراتژیکی و کانون مسئله امنیت منطقه‌ای و بین‌المللی بوده است و موقعیت ژئواستراتژیک، منابع عظیم انرژی، رقابت‌های قدرت‌های فرامنطقه‌ای، وابستگی‌های خارجی در این حوزه و مناقشات و بحران‌های منطقه‌ای، تاکنون از مؤلفه‌های اصلی واگرایی و نبود همگرایی منطقه‌ای آن بوده است. اکنون ظهور مؤلفه نوین خرید‌های کلان تسلیحاتی و افزایش وابستگی‌های نظامی - امنیتی می‌تواند شکل‌بندی همگرایی و امنیت منطقه‌ای در حوزه خلیج فارس را در آینده نزدیک تغییر دهد و منطقه را وارد مرحله جدیدی از واگرایی کند. آینده همگرایی منطقه‌ای در خلیج فارس و سیاست‌های نظامی - امنیتی نوین، با مهم‌تر شدن خریدهای تسلیحاتی و افزایش وابستگی‌ها به قدرت‌های فرامنطقه‌ای شکل تازه‌ای به خود گرفته و در حال دگرگون شدن است. هدف اصلی این پژوهش بررسی تأثیر خرید‌های تسلیحاتی و وابستگی خارجی بر نظام همگرایی منطقه‌ای در حوزه خلیج فارس با تأکید بر تأثیرات شاخص خریدهای تسلیحاتی بر همگرایی بین ایران و کشورهای شورای همکاری خلیج فارس است. بر اساس نظریه وابستگی دلیل عدم همگرایی کشورهای حوزه خلیج فارس، وابستگی ساختاری آنها در درون نظام قدرت‌های فرامنطقه‌ای و سرمایه‌داری است؛ بنابراین به دلیل وابستگی خارجی (اقتصادی، سیاسی، نظامی) و خریدهای کلان تسلیحاتی از غرب و همچنین مقاومت نامتقارن ایران در برابر قدرت‌های فرامنطقه‌ای، همگرایی درون منطقه‌ای کم‌رنگ می‌شود و همزمان تنش‌های سیاسی، اقتصادی، قومی و اجتماعی تقویت و بی‌ثباتی سیاسی در منطقه حاکم می‌شود و سرانجام به واگرایی بیشتر و شکست همگرایی در حوزه خلیج فارس می‌انجامد.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Arms Trade and Regional Integration in Persian Gulf: A case study of PGCC and Iran

نویسنده [English]

  • ارسلان قربانی شیخ نشین
چکیده [English]

The Persian Gulf has been a vital and strategic region and a center of regional and international security issues. The geostrategic location, massive energy resources, rivalries among trans-regional powers, foreign dependencies as well as regional disputes and crises have been the factors behind disintegration and lack of integration in the region. Heavy arms deals and increasing military-security dependencies can alter formation of regional security and integration in the Persian Gulf and lead the region into a new phase of disintegration. The main purpose of this paper is to study effect of arms trade and foreign dependency on the regional integration/convergence system in the Persian Gulf while it will focus on outcomes of the arms trade in Iran-PGCC integration. According to dependency theory, lack of integration among Persian Gulf states is resulting from their structural dependency on trans-regional and capitalist power systems. Because of foreign dependency, heavy arms purchases from the West and asymmetric resistance of Iran against trans-regional powers, intra-regional integration has declined. Simultaneously, political, economic, ethnic and social tensions have increased, and political instability has prevailed in the region. Consequently, it will result in further disintegration in the Persian Gulf

کلیدواژه‌ها [English]

  • Integration
  • Foreign Dependency
  • Persian Gulf
  • Arms
  • Islamic Republic of Iran