توافق هسته‌ای و برساختگی هویّت جدید ایران در افکار عمومی بین‌المللی

نویسندگان

1 دانشیار دانشکدة روابط بین‌الملل وزارت امور خارجه

2 استادیار گروه علوم سیاسی دانشگاه اصفهان

3 دانشجوی دکتری علوم سیاسی دانشگاه اصفهان

چکیده

توافق هسته‌ای ایران با گروه 1+5 از جمله رخدادهای مهمی است که نه تنها دارای اثرگذاری قابل توجّه در داخل ایران، بلکه دارای پیامدهای مهم منطقه‌ای و بین‌المللی است. یکی از مهم‌ترین این پیامدها تأثیر این توافق بر افکار عمومی جامعه بین‌الملل و بازسازی تصویر جمهوری اسلامی در رسانه‌ها و نهایتاً افکار عمومی جهان است. سؤال اصلی این مقاله آن است که توافق هسته‌ای ایران با گروه 1+5 چه تأثیری بر افکار عمومی بین‌المللی نسبت به ایران گذاشته است؟ در پاسخ به این پرسش و با بهره‌گیری از نظریة سازه‌انگاری، این فرضیه مطرح شده است که توافق هسته‌ای ایران و گروه 1+5 موجب شده تصویر ذهنی جامعه بین‌الملل تغییر یابد و با زیر سؤال بردن «پروژه ایران‌هراسی» موجبات برساخته‌شدن هویّت ایجابی ایران در افکار عمومی جامعه بین‌الملل را فراهم آورده است. مقاله حاضر با روش توصیفی- تحلیلی، به تجزیه و تحلیل اظهارات و واکنش‌های بین‌المللی نسبت به این توافق پرداخته و در پایان نتیجه گرفته است که توافق هسته‌ای از رهگذر ارتقای ظرفیت‌های دیپلماسی عمومی جمهوری اسلامی ایران فرصت مناسبی را برای نمایاندن چهرة واقعی و صلح‌طلب ایران به وجود آورده است.

کلیدواژه‌ها

عنوان مقاله [English]

Iran’s Nuclear Deal and Reconstruction of Iranian New Identity in International Public Opinion

نویسندگان [English]

  • Mohammad Reza Dehshiri 1
  • Hossein Masoudnia 2
  • Mohsen Rezaei Jafari 3

1 Associate Professor, Department of International Relations, Ministry of Foreign Affairs

2 Assistant Professor, Department of Political Science, University of Isfahan

3 PhD Student of Political Science, University of Isfahan

چکیده [English]

Iran’s nuclear deal with the P5 + 1, represents a major event that has had not only a significant impact on internal affair of Iran, but also important regional and international out comes. One of the consequences of this deal is it's impact on public opinion of the international community as well as the Reconstruction of new image of the Islamic Republic in the media, and ultimately in the global public opinion. The main question of this paper is that what has been the impact of Iran’s nuclear deal with the P5 + 1 on international public opinion? In response to the question the author by adopting the theory of constructivism, as their conceptual framework, have presented the hypothesis that the nuclear deal between Iran and the P5 + 1 has resulted in the mind change of international community so that it put under question the "Iran phobia Project" this image change reconstructed a positive identity of Iran in the international public opinion. This paper via descriptive and analytical method, scrutinizes on the international statements and reactions to this deal and concludes that Iran's nuclear deal with 5+1 has promoted the I.R of Iran’s potentialities in public diplomacy and created a suitable opportunity to represent the true face and peaceful image of Iran.

کلیدواژه‌ها [English]

  • constructivism
  • Identity
  • Public Diplomacy
  • Nuclear Deal
  • public opinion
آقایى، سیدداوود(1386). اتحادیه اروپایى و سیاست خارجى جمهورى اسلامى ایران، تهران: سراى عدالت.
احدی،افسانه(1388). «برنامه هسته‌ای ایران از نگاه دیپلماسی عمومی»، فصلنامه راهبرد، سال هجدهم، شماره51، تابستان، صفحات:269-249.
احمدی، سیدعباس و حیدر لطفی(1389. «انقلاب اسلامی و نقش بین‌المللی ایران در منطقه»، فصلنامه علمی پژوهشی جغرافیای انسانی، سال دوم،شماره دوم، بهار، صفحات:121-108.
ایزدی،فؤاد،حسین مهربانی‌فر، رامین چابکی و مهدی متین جاوید(1392). «ایران‌هراسی در آمریکا:بازنمایی شرق-شناسانه از برنامه هسته‌ای ایران در مستند ایرانیوم»، فصلنامه مطالعات انقلاب اسلامی، سال دهم، شماره 35، زمستان، صفحات: 91-69.
تیلر، هامفری(1387). «بکارگیری دیپلماسی عمومی»، در کتاب: دیپلماسی عمومی، ترجمه و گردآوری معاونت پژوهش دانشکده و پژوهشکده اطّلاعات و امنیّت، دانشکده و پژوهشکده اطّلاعات و امنیّت.
خامنه‌ای، سیدعلی(1392). «بیانات در دیدار رئیس و اعضای مجلس خبرگان رهبری»، پایگاه اطّلاع‌رسانی دفتر حفظ و نشر آثار حضرت آیت‌الله خامنه‌ای، 14/شهریور/1392، www.farsi.khamenei.ir
خامنه‌ای، سیدعلی(1394). «بیانات در دیدار مداحان اهل‌بیت علیهم‌السلام »، پایگاه اطّلاع‌رسانی دفتر حفظ و نشر آثار حضرت آیت‌الله خامنه‌ای، 20/فروردین/1394، www.farsi.khamenei.ir
خضری، رؤیا(1388). «جایگاه فرهنگ در نظریه‌های روابط بین‌الملل»، رهیافت انقلاب اسلامی، سال سوم، شماره 10، پاییز.
دهشیری،محمّدرضا(1393). «جهانی شدن و نظام بین الملل»، فصلنامه مطالعات راهبردی جهانی شدن، سال پنجم، شماره یازدهم(پیاپی14)، بهار.
دهقانی فیروزآبادی،سید جلال(1388الف). سیاست خارجی جمهوری اسلامی ایران، تهران: سمت.
روحانی، حسن(1394). «نیمه نخست راه دولت ایجاد آرامش و ثبات در جامعه»، خبرگزاری ایرنا، 7/6/94.
روحانی،حسن(1392). گفتگوی حسن روحانی با خبرگزاری کار ایران «مردم نباید به خاطر رأی دادن به یک شخص خاص تنبیه شوند»، خبرگزاری کار ایران (ایلنا)، 14 اردیبهشت 1392،www.ilna.ir.
سازمند، بهاره و مسعود براتی(1393)، الزامات و چالش‌های دیپلماسی عمومی ایران در عصر جهانی شدن، تهران: انتشارات مرکز ملّی مطالعات جهانی شدن.
سراج، رضا(1388). «چرایی اتخاذ راهبرد ایران‌هراسی»، ماهنامه موعود، شماره 105.
سلطانی‌نژاد،احمد، مصطفی زهرانی و مهدی شاپوری(1392). «آمریکا و برنامه هسته‌ای ایران؛استراتژی برچنینش و ابزارهای آن»، فصلنامه مطالعات راهبردی، سال شانزدهم، شماره اوّل، بهار، صفحات:147-107.
سلیمی،حسین(1388). «رویکرد سازه‌انگارنه به زمینه‌های اجتماعی روابط ایران و آمریکا»، پژوهشنامه علوم سیاسی، سال چهارم، شماره دوم، بهار.
شریعتی‌نیا،محسن(1389). «ایران‌هراسی:دلایل و پیامدها»، فصلنامه بین‌المللی روابط خارجی، سال دوم، شماره ششم.
شفیعی،نوذر و رؤیا زندیه(1392). «هویّت در سازه‌انگاری و دیپلماسی عمومی؛ مطالعه موردی چین»، فصلنامه مطالعات راهبردی، سال شانزدهم، شماره 59، بهار.
ظریف،محمدجواد(1393). «آنچه ایران واقعاً می خواهد: سیاست خارجی ایران در دوره روحانی»، سایت خبری تحلیلی تابناک، تاریخ انتشار: 2/اردیبهشت/1393، www.tabnak.ir
قوام، عبدالعلى (1384)، روابط بین‌الملل: نظریه‏ها و رویکردها، چاپ‌اول، تهران، انتشارات سمت.
کیاجوری،کیانوش(1390). «چرا ایران‌هراسی»، پیام انقلاب، شماره 47.
متقی، ابراهیم و حجت کاظمی(1386). «سازه‌انگاری،هویّت،زبان و سیاست خارجی جمهوری اسلامی ایران»، فصلنامه سیاست، مجله دانشکده حقوق و علوم سیاسی، دوره 37، شماره4، زمستان.
مشیرزاده، حمیرا(1384). تحوّل در نظریه های روابط بین الملل، تهران: سمت.
نای،جوزف(1386). «قدرت نرم ابزار موفقیّت در سیاست جهان»، مطالعات بسیج، سال دهم، شماره 36.
نصری، قدیر(1385). «فهم کانستراکتیوستی امر سیاسی»، فصلنامه مطالعات راهبردی، سال نهم، شماره 34.
ونت، الکساندر(1384)، نظریه اجتماعی سیاست بین الملل، ترجمه حمیرا مشیرزاده، تهران: دفتر مطالعات سیاسی و بین المللی.
ونت، الکساندر(1385). «مسئله کارگزار-ساختار در نظریه روابط بین‌الملل»، در: چالش علم و سنت، اندرو لینکلیتر، ترجمه بهرام مستقیمی، تهران: دفتر مطالعات سیاسی و بین‌المللی.
هادیان،ناصر(1382). «سازه‌انگارى: از روابط بین‌الملل تا سیاست خارجى» ، فصلنامه سیاست خارجى، سال هفدهم، شماره 4.
هوپف، تد(1385). «نوید مکتب برسازی برای نظریه روابط بین‌الملل»، در نوواقع‌گرایی،نظریه انتقادی و مکتب برسازی، ویراسته اندرولینکیتر، ترجمه علیرضا طیّب، تهران: دفتر مطالعات سیاسی و بین‌المللی.

Allin, Dana H.; Simon, Steven, (2010). The sixth Crisis: Iran, Israel, America and the Rumors of War, Oxford, Oxford University Press.
Bill, James A,(2001). "The Politics of Hegemony: The United States and Iran", Middle East Policy Council, 8: 3.
Blair, Tony (2007). “Iran extremism like rise of 1930s fascism”, The Times, 19 October, http://www.timesonline.co.uk/tol/news/uk/article2693173.ece.
Chernus, Ira,(2010). “Iranophobia: The Panic of the Hegemons” Tikkun, Vol. 25, Issue6, November/December.
Coughlin, Con (2006).”Iran accused of hiding secret nuclear weapons site”, The Telegraph, at:
http://www.telegraph.co.uk/news/main.jhtm l?xml=/news/2006/06/12/wiran12.xml.
Eytan Gilboa (2008). ''Searching for a Theory of Public Diplomacy'', The ANNALS of the American Academy of Political and Social Science, 2008, 616: 55. http://ann.sagepub.com/content/616/1/55
Fitzpatrick, Kathy R(2007). ''Advancing the New Public Diplomacy: A Public Relations Perspective''‌, The Hague Journal of Diplomacy, Volume 2, Number 3, October.
Gertz, Bill, (2005). U.S. report says Iran seeks to acquire nuclear weapons, THE Washangton Times, September 16, at:
http://www.washingtontimes.com/national/20050915-112916-1533r.htm
Hiro, Dilip (2006).. "In the case of Iran: look before you leap", Peace Conflict & Development, Issue 9, July.
Kiełdanowicz, Marta Ryniejska,(2009)."Cultural Diplomacy as a Form of International Communication", Institute for Public Relations BledCom SpecialPrize, available at: http://www.instituteforpr.org/topics/cultural-diplomacy-international- communication.
Lake, Eli (2010). "Operation Sabotage: Our secret war against Iran", The New Republic, 22 July.
Mohseni,Ebrahim&Nancy Gallagher&Clay Ramsa (2015). Iranian Public Opinion on the Nuclear Agreement ,September,Available at:
www.cissm.umd.edu/publications/iranian-public-opinion-nuclear-agreement.
Nakhleh, Emile A,).‌2009(. A Necessary Engagement: Reinventing America.s Relations with the Muslim World, Princeton: Princeton University Press.
Nye, J.s, Jr, and William A Owens (1996). "America’s Information Edge " , Foreign Affairs, 75, no.2, March/April, P.23-36.
Rosenau,James N(1971). The Scientific Study of Foreign Policy, New York: The Free Press.
Sharp ,Paul (2005). “Revolutionary States, Outlaw Regimes and the Techniques of Public Diplomacy” , in Melissen, Jan, The New Public DiplomacySoft Power in International Relations, new York, Palgrave macmillan,pp106-123.
Spetalnick, Matt. (2013). “Americans back Iran deal by 2-to-1 margin”, Reuters, 26 November.
U.S National Security strategy (2002). “The National Security Strategy United States of America”, the White House, Washington, September.
www.pewglobal.org ).2008). "Global economic gloom – china and India notable exceptions", Pew Global Attitudes Survey, Some Positive Signs for U.S. Image 24-Nation (June 12, 2008), http://pewglobal.org/reports/pdf/260.pdf.
Yan , Holly and Josh Levs(2013). “Iran nuclear deal: One agreement, wildly different reactions”, CNN, November 24.
(2013). “Iran Nuclear Deal Draws Israeli Criticism, Saudi Silence”, VOA News, November 24.
(2013). “Lebanon hails agreement on Iranian n-programme”, Business Standard, November 25.
(2013). ” Iran nuclear deal: Mixed global reactions to Geneva accord”, Al Jazeera, November 24.
http://aftabnews.ir/fa/news/308157- accessed on 15 July 2015.
http://www.isna.ir/fa/news/94041809814- accessed on 15 september 2015.
http://www.yjc.ir/fa/news/4646106- accessed on 25 November 2013.
https://fa.wikipedia.org/wiki- accessed on 29 March 2015.