آینده‌بینی منازعه خاورمیانه و تغییر در توازن قدرت منطقه‌ای ایران و ترکیه

نویسندگان

1 پژوهشگر روابط بین‌الملل و دبیر انجمن علمی ایرانی روابط بین‌الملل

2 دانشجوی دکتری روابط بین الملل دانشگاه گیلان

چکیده

جمهوری اسلامی ایران و ترکیه که در منطقه مهم و راهبردی خاورمیانه واقع شده‌اند، دارای پیشینه تاریخی قابل‌توجه و مشابهت‌های قابل‌تأملی هستند. از جمله این‌که هر دو کشور دارای تمدن‌های باستانی و امپراتوری‌های بسیار گسترده‌ای بوده و در طول تاریخِ خود، همواره دارای روابط پر فراز و نشیبی بوده‌اند که گاه این روابط، دوستانه و گاه با تعارض همراه بوده است. هردوکشور همواره خود را قدرتِ برتر منطقه پنداشته و در این راستا در عین برقراری روابط حسنه، رقابت جدی نیز با هم داشته‌اند.

پرسش اصلی این مقاله این است که با توجه به اوضاع پیچیده خاورمیانه، که تغییر در توازن قدرت‌های فرامنطقه‌ای و منطقه‌ای را محتمل می‌سازد ، کدام یک از دو کشورِ مدعیِ قدرت منطقه ای، ایران و ترکیه ، برای ایفای نقش یک قدرت برتر منطقه‌ای دارای وزن بیش‌تر و در شرایط مناسب‌تری قرار خواهند داشت؟

نویسندگان، با استفاده از روش توصیفی- تحلیلی، ضمن بررسی مولفه‌های قدرت منطقه‌ای، به مقایسه موقعیت قدرت منطقه‌ای ج.ا.ایران و ترکیه پرداخته و استدلال کرده‌اند بر خلاف سال‌های اخیر، ترکیه جدیداً با فاصله‌گرفتن از سیاست «صفرکردن مشکلات با همسایگان»، به ایجاد تنش با همسایگان خود همانند سوریه رو آورده و از همین رو، احتمال تشدید برخوردها و تعارض با سایر قدرت‌های منطقه‌ای در آینده نزدیک برای این کشور محتمل و قابل پیش‌بینی است. لذا، با توجه به احتمال تقویت بیش از پیش این رویکرد و عدم تحقق اهداف آمریکا در منطقه به‌عنوان پشتیبان ترکیه و احتمال مداخلات مستقیم سایر قدرت‌های منطقه‌ای از جمله روسیه در صحنه منازعه سوریه، در کنار افزایش جایگاه و نفوذ منطقه‌ای ایران، مقاله پیش‌بینی کرده ‌است که در آینده نزدیک، نقش‌آفرینی ترکیه به‌عنوان قدرت برتر منطقه‌ای، در مقام مقایسه با ایران، با چالش مواجه شده و در مسیر تنزل قرار خواهد گرفت و در مقابل، قدرت منطقه‌ای ایران رو به فزونی خواهد‌گذاشت.

کلیدواژه‌ها

عنوان مقاله [English]

The future of the Middle East conflict and projected change in the balance of regional power Iran and Turkey

نویسندگان [English]

  • Ziauddin Sabouri 1
  • Tajoddin Salehian 2

1 Researcher of International Relations and Secretary of the Iranian Scientific Society of International Relations

2 PhD student in International Relations, University of Guilan

چکیده [English]

Islamic Republic of Iran and Turkey, in the Middle East, is strategically important region, with a history of significant and unusual similarities are. Including the fact that both countries have ancient civilizations and empires were very wide and throughout its history has always been that of ups and downs, sometimes these relationships, friendly and often accompanied by conflict. Both countries have always considered it a great regional power and in this regard, but rapprochement, both had serious competition.

The main question of this article is that due to the complex situation in the Middle East, that will likely change in the balance and regional trans-regional powers, which both countries claim to regional power, Iran and Turkey, to act as a dominant power in the region has more weight and will be in a better situation?

The authors, using descriptive and analytical methods, to investigate the components of regional power, to compare the position of regional power and argued against the Islamic Republic of Iran and Turkey in recent years, Turkey recently to steer away from politics " Reset to zero for the problems with neighbors" to create tensions with its neighbors like Syria and therefore likely to exacerbate conflict and conflict with other regional powers in the near future for this country is probable and predictable.

Considering the likely strengthening of the approach and the failure to achieve America's goals in the region as supportive of Turkey and other regional powers such as Russia likely to direct intervention in the Syrian conflict, together with the rising regional influence of Iran's position, the article predicts that in the near future, the role of Turkey as a regional superpower, in comparison with Iran, and in the fall will be challenged and, in turn, would increase Iran's regional power.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Regional power
  • the Middle East
  • Iran
  • Turkey
  • sources of power
اسنایدر، کریک ی. 1380. «ساختارهای امنیت منطقه‌ای»، ترجمه محمود عسگری، راهبرد، شماره 21.
امینی، آرمین و ذبیحی، رضا. 1390. «ساختار نظام بین‌الملل و تحرک سیاست خارجی دولت اردوغان در خاورمیانه»،مطالعات سیاسی، سال چهارم، شماره 13.
برزگر، کیهان. 1389. «روابط ایران و ترکیه: آثار آن بر استراتژی های سیاسی، امنیتی اسرائیل»، مطالعات راهبردی جهان اسلام، سالپانزدهم،شماره 44.
چگنی زاده، غلامعلی وخوش اندام، بهزاد. 1389. «تعامل و تقابل پیرامون گرایی و غرب گرایی در سیاست خارجی ترکیه»،راهبرد، سال نوزدهم، شماره 55.
حافظ نیا، محمدرضا و زرقانی، سید هادی. 1386. «جایگاه جمهوری اسلامی ایران در نظام ژئوپلیتیک جهانی و منطقه‌ای»، راهبرد دفاعی، سال پنجم، شماره 18.
داد اندیش، پروین و احدی، افسانه1390. «جایگاه دیپلماسی عمومی در سیاست خارجی جمهوری اسلامی ایران»، روابط خارجی، سال سوم، شماره اول.
دهشیری، محمدرضا. 1383. «منطقه گرایی نوین در خاورمیانه » در کتاب خاورمیانه، ویژه مسائل و چالش های خاورمیانه، انتشارات موسسه فرهنگی مطالعات و تحقیقات بین‌المللی ایران معاصر، تهران.
دهقانی فیروزآبادی، سید جلال و نوری، وحید. 1391. سیاست خارجی جمهوری اسلامی ایران در دوران اصول گرایی، تهران، انتشارات دانشگاه امام صادق (ع)، چاپ اول.
رفیع، حسین و مظلومی، اسماعیل. 1391. «موانع هم‌گرایی ایران و ترکیه در منطقه آسیای مرکزی و قفقاز»، تهران، مطالعات اوراسیای مرکزی، سال پنجم، شماره 10.
سند چشم انداز،www.iran1404.com
صالحیان، تاج الدین، (1394). «چگونه از پتانسیل‌های یک توافق تاریخی استفاده کنیم»، یادداشت سیاسی، خبرگزاری دانشجویان ایران (ایسنا)، 21 تیرماه، کد خبر: 94043121742.
صبوری، ضیاءالدین و صالحیان، تاج‌الدین، (1392). «آزمون‌پذیری نظریه سازه‌انگاری در بررسی سیاست خارجی ج.ا.ا در دولت‌های نهم و دهم(1391-1384)»، فصلنامه پژوهش‌های روابط بین‌الملل، دوره اول، شماره دهم، زمستان، صص 202-161.
مصلی‌نژاد، عباس. 1391. «پیامدهای بی‌ثباتی امنیتی بر موازنه قدرت در خاور میانه»،ژئوپلیتیک، سال هشتم، شماره 3.
مفیدی احمدی، حسین. 1389. «سیاست خارجی ترکیه در چارچوب رویکرد جدید آنکارا نسبت به غرب»، سیاست خارجی، شماره 4.
نقدی نژاد، حسن. 1388. روابط ایران و ترکیه: حوزه‌های هم‌کاری و رقابت، معاونت پژوهشی دانشگاه آزاد اسلامی.
نگروپونته، جان و همکاران. 1390. قدرت نرم و تهدید سخت؛ ارزیابی تهدیدات دولت آمریکا (2009-2007)، مترجمان: محمد عباسی و سیدحمیدرضا اسدی، انتشارات دانشگاه امام صادق (ع).


Abramowitz, Morton and Henri J.Barkey. (2009) “Turkey’s Transformers”,Foreign Affairs, available at: www.foreignaffairs. com
Altunisik, Meliha. (2008) “The Possibilities and Limits of Turkey’s Soft Power in the Middle East” in: Insight Turkey, Vol. 10, No. 2, pp. 41-45.
Bacik, Gokhan, (2006) “Turkey and DipelinePolitics”, Turkish Studies, Vol.7, No. 2.
Bank, Ander and Karadag, Roy. (2012) “The Political Economy of Regional Power: Turkey under the AKP”, GIGA Research unit: Institute of Middle East Studies, No 204, September, in: www.giga-hamburg.de/workingpapers.
Beck, Martin, (2006). “The Concept of Regional Power: The Middle East as a Deviant Case in: GIGA Working Paper No.29, Hamburg: available at; www.giga-hamburge.de.
Boldwin, David A., (2002). “Power and International Relations” in: Carlsneas, Walter Rise. Thomas Simmons, Beth A. (eds), Handbook of International Relations, London, Sage.
Cantori, Louis, J. and Steven, L. Spiegel, (1970). The International Politics of Regions: A Comparative Approach, Prentice–Hall, Inc. Englewood Cliffs, New Jersey.
Cetinsaya, Gokhan, (2007). “Turkish-Iranian Relations since the Revolution”, Turkish Review of Middle East Studies, Vol. 26.
Cohen, Ariel, (2009). “Washington Concerned as Turkey Leaving the West”, Turkish Policy Quarterly, Vol. 9, No.3.
Davutoglu, Ahmet, (2009). “Turkey’s Foreign Policy Vision: An Assessment of 2007” Azerbaijan Focus. Vol. 1.
Flemes, Daniel, (2007), “ConceptualisingRegional Power in International Relations: Lessons from the South African Case” GIGA Research programme: Violence, Power and Security, No. 53, June 2007, In:www.giga-hamburge.de./workingpapers.
Gareth, M. Windrow, (2007). “Possible Consequences of a New Geopolitical Game in Eurasia on Turkey as an Emerging Energy Transport HUB”, In: http://www.esiweb.org/pdf/esi_Turkey_Tpq_62.pdf
Geldenhys, Deon, (2008). “The Idea-driven Foreign Policy of a Regional Power: The Case of South Africa in: www.giga-hamburge.de.
Grant, Ruth W., Keohane, Robert O., (2005). “Accountability and Abuses of Power in World Politics”: American Political Science Review, 99, 1. pp. 29-43.
Grigoriadis, Loannis N., (2010). “Matching Ambitions with Realities: Turkish foreign Policy in the Middle East Studies Program, December 2010, available at: http:// www. Eliamep.gr/en/wp./content/uploads/2010/16.
Hoagland, Jim, (2005). “States and Regional Order” In the London, demos.
Kappel, Robert, (2011). “The Challenge to Europe: Regional Power and the Shifting of the Global Order”,GIGA. Intereconomics, 46, 5275-286,In; www.giga-hamburg.ed/en/Team/kapple
Katzenstein, Peter J., (1996). “Regionalism in Comparative”Cornell University, ArenaWorking Papers, wp 96/1, www.arena.uio.no/publications/wp 96- htm.
Marthoz, Jean-Paul, (2011). “Ankara’s New Foreign Policy: Turkey Turns the Tide”,The Broker. Issue 24, (February/March).
Mearsheimer, John J., (1990). “Back to the Future, Instability in Europe after the Cold War” in: International Security, 15. 1, pp.5-56.
Mearsheimer, John J., (2001). “The Tragedy of Great Power Politics” New York, London, published byNorton&Company in 2001.
Meral,Ziya, and Janathan, Paris, (2010). “Decoding Turkish ForeingPolicy Hyperactivity”, The Washington Quarterly, Vol, 33, No,4.
Nye, Joseph S., (2004). “Soft power” The Means to Success in World Politics, New York.
Oguzlu, Tarik, (2007). “Soft Power in Turkish Foreign Policy”, Australian Journal of International Affairs, Vol. 61, No. 1. March. pp.
Onis, Ziya, (2007). Turkish Politics in a Changing World Global Dynamics and Domestic Transformation, University Press.
Onis,Ziya, (2011). “Multiple Faces of the “new” Turkish Foreign Policy: Underlying Dynamics and a Critique”,Insight Turkey, Vol.13, No.1.pp.
Pope, Hugh, (2010). “PaxOttomana? The MizedSuccess of Turkey’s New Foreign Policy” in: Foreign Affairs, 89, 6. November/December, 1. 2010.
Ruth, Grant, (2006). “Ethics and Incentives: A Political Approach”,American Political Science Review.
Sariibrahimoglu, Lale, (2007). “Keeping Peace” Jane’s defence weekly, Vol. 44, Issue 19. 9 May.
Sharp, Paul, (2005). “Revolutionary States, Outlaw Regimes and the Techniques of Public Diplomacy”, The New Public Diplomacy Soft Power in International Relations, Edited by Jan Melissen, Hampshire: Palgrave.
Walker, Joshua W., (2007-8). “Reexamining the U.S.-Turkish Alliance”, the Washington Quarterly, Vol. 31, No.1 (Winter).