پارادیپلماسی و کاربرد آن در شهرهای مرزی؛ مطالعه موردی آذربایجان غربی

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

چکیده

در عصر کنونی که به دلیل فشردگی زمان و مکان در اثر افزایش ارتباطات و اطلاعات در دهکده­جهانی شاهد افزایش تعامل میان ملت­ها و دولت­ها و سایر بازیگران روابط بین­الملل هستیم، شهرها و کلان شهرها به ویژه شهرهای مرزی از نقش عمده­ای در حل و فصل منازعات بین­المللی برخوردارند.در این فضا، شهرها با ارتقاء جایگاه اقتصادی،سیاسی،امنیتی و فرهنگی ازتوان­ و اعتبار کافی برای اجرای فعالیت­های دیپلماتیک برخوردار می­شوند. به دنبال تحولات نظام بین­الملل و تقسیم بندیهای گوناگونی که از دیپلماسی مطرح شده است، می­توان به رهیافت پارادیپلماسی اشاره نمود که امروزه بر طیف جدیدی از بازیگران بین­المللی شامل مقامات و مسئولین ایالتی و استانی تاکید دارد که در عین استقلال، در راستای اهداف دولت مرکزی عمل می­کنند. از این رو برخی از شهرهای مرزی هم مرز و دارای بازار مشترک با کشورهای دیگر،از مولفه­های جدید در نظام بین­الملل محسوب می­شوند.  بنابراین این مقاله در پی پاسخ به این پرسش است که آیا رهیافت پارادیپلماسی در گسترش روابط و حل­و­فصل مناقشات کشورها می­تواند موثر واقع شود؟ فرضیه­ای که در پاسخ به این سوال مطرح می­شود این است که پارادیپلماسی به عنوان رهیافتی موثر که تاکید بر بازیگران جدید در عرصة بین­المللی خصوصا در قالب شهرهای مرزی دارد، می­تواند نقش بسزایی در حل­و­فصل منازعات منطقه­ای، گسترش تعاملات منطقه­ای و حتی فرامنطقه­ای و بین­المللی داشته باشد. در نتیجه با کاربرد این رهیافت در آذربایجان غربی بعنوان مطالعه موردی، براین نکته تاکید می­شود که مقولة پارادیپلماسی نیازمند اهتمام بیشتر در حوزه آکادمی و اجرایی می­باشد. این مقاله براساس تبیین رهیافت پارادیپلماسی و با روش توصیفی-تحلیلی با استفاده از منابع کتابخانه­ای و اینترنتی انجام می­شود.

کلیدواژه‌ها

عنوان مقاله [English]

,,,

احمدیان، حسن. (1390). «چشم‌انداز تغییر رژیم در یمن، چالش‌ها و پیامدها»، معاونت پژوهش‌های سیاست خارجی مرکز تحقیقات استراتژیک، گزارش شماره 355.

اسدی، علی. (1390). «رفتارشناسی بازیگران تحولات بحرین»، فصلنامه مطالعات راهبردی جهان اسلام، 12 (45).

افضلی رسول و دیگران. (1390). «پیامدهای راهبردی تغییر رژیم و برقراری دموکراسی در بحرین»، فصلنامه مطالعات راهبردی، 16 (1). صص 228-205.

دهقانی‌فیروزآبادی، سیدجلال. (1389). سیاست خارجی جمهوری اسلامی ایران. تهران: انتشارات سمت.

رستمی، فرزاد و مسعود نادری. (1395). «برجام، پرونده اتمی و بسترهای امنیتی‌سازی و غیرامنیتی‌سازی»، فصلنامه تحقیقات سیاسی و بین‌المللی، 8 (27). صص 220-189.

رضایی، علیرضا. (1390).  تحولات مصر و سیاست خارجی آمریکا. سایت پولیتیکو. بازیابی شده از: http://politico.blogfa.com/post-276.aspx، دسترسی (1393، 24 شهریور).

سجادپور، سیدمحمدکاظم. (1390).آمریکا و تحولات سوریه: چالش‌ها و چرخش‌ها. سایت دیپلماسی ایرانی. بازیابی شده از: http://www.irdiplomacy.ir/fa/news/61/bodyviwer/1477.، دسترسی (1393، 12 آبان).

سلطانی، ناصر و ناصر خورشیدی. (1392). «تحولات اخیر خاورمیانه و شمال آفریقا و درک سیاست خارجی آمریکا: با تاکید بر تحولات بحرین و سوریه»، فصلنامه سیاست خارجی، 27 (4). صص 964-943.

شفیعی، نوذر و رویا نژادزندیه. (1392). «هویت در سازه‌انگاری و دیپلماسی عمومی؛ مطالعه موردی چین»، فصلنامه مطالعات راهبردی، 16 (59). صص 182-149.

قهرمان‌پور، رحمان. (1383). «تکوین‌گرایی: از سیاست بین‌الملل تا سیاست خارجی».  فصلنامه مطالعات راهبردی، 7 (2). صص 316-299.

متقی، ابرراهیم و حجت کاظمی. (1386). «سازه‌انگاری، هویت، زبان و سیاست خارجی جمهوری اسلامی ایران»، فصلنامه سیاست، 37 (4). صص 237-209.

مشیرزاده، حمیرا. (1384). تحول در نظریه‌های روابط بین‌الملل. تهران:  انتشارات سمت.

معینی‌علمداری،جهانگیر و عبداله راسخی. (1389). «روش‌شناسی سازه‌انگاری در حوزه روابط بین‌الملل»، فصلنامه تحقیقات سیاسی وبین‌المللی، 2 (4). صص 214-183.

مقصودی، مجنبی و شقایق حیدری. (1390). «بررسی وجوه تشابه و تفاوت جنبش‌های عربی در کشورهای خاورمیانه»، فصلنامه رهنامه سیاستگذاری، 2 (2). صص 74-41.

نیاکویی، سیدامیر. (1390). «تحولات اخیر خاورمیانه و شمال آفریقا؛ ریشه‌ها و پیامدهای متفاوت»، فصلنامه روابط خارجی، 3 (4). صص 276-239.

واعظی، محمود. (1391). «رویکرد دولت اوباما به جهان اسلام: تغییر یا تداوم سیاست‌های آمریکا»، فصلنامه روابط خارجی، 4 (1). صص 47-7.

ونت، الکساندر. (1384). نظریه اجتماعی سیاست بین‌الملل. ترجمه حمیرا مشیرزاده. تهران: انتشارات وزارت امور خارجه.

هادیان، ناصر. (1382). «سازه‌انگاری: از روابط بین‌الملل تا سیاست خارجی»، فصلنامه سیاست خارجی.37 (4). صص 949-915.

های، کالین. (1385). درآمدی انتقادی بر تحلیل سیاسی. ترجمه احمد گل‌محمدی. تهران: نشر نی.

      Anderson, L. (2011). Demystifying the Arab Spring: Parsing theDifferences between Tunisia, Egypt and Libya. Foreign Affairs.

Blanchard, Ch. (2011). Libya: Unrest and U.S Policy. Congressional Research Service.

 Colvin, R. (2009). Obama to reach out to Muslim's Egypt speech.Available at: http://www.Reuters.com, (accessed on 2013, Jun 12).

Hassan, O. (2011). American Democracy promotion and the Arab spring. Available at: htt:// www. Lse.ac.uk/ ideas /publications/ reports/pdf/ sroo. (accessed on 2014, April 16).

Hopf, T. (1998). The Promise of Constructivism in International Relations Theory. International Security, 23 (10).

Lynch, M. (2011). The Big think behind the Arabspring. Foreign policy, (190).

National Committee on America Foreign Policy. (2008). Toward a new Balance of Power in the Middle East, may 18.

Rittberger, V. (2002). Approaches to the foreign policy derived from international studies association. New Orleans.

Terill, A. (2011). The Arab spring and the future of U.S interest and cooperative security in the Arab world. UN Security Council Sanction: Libya, 2011. Available at: http://www.dfatgov.au/sanctionsregimesLibya.html. (accessed on 2013, January 18).