ظهور چین: چالش‌های ایالات‌متحده آمریکا در مواجهه با قدرت روزافزون چین در روابط بین‌الملل

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشیار روابط بین‌الملل، دانشگاه امام صادق(ع)، تهران، ایران

2 کارشناس ارشد علوم سیاسی، دانشگاه امام صادق(ع)، تهران، ایران

چکیده

با فروپاشی شوروی و پایان نظام دوقطبی ایالات متحده آمریکا مدعی کسب جایگاه قدرت بلامنازع و قدرتمند‌ترین دولت  در نظام بین‌الملل گردید،  بازیگری که توانایی جهت‌دهی به قواعد و رویه‌های بین‌المللی را به‌تنهایی داراست. با این همه سایر قدرتهای بزرگ با به چالش‌کشیدن آمریکا، تلاش‌ها خود را برای تغییر این شرایط را با برنامه‌ریزی‌های بلندمدت و استراتژیک ادامه دادند. این بازیگران همیشه به‌عنوان یک رقیب بالقوه جایگاه برتر آمریکا را تهدید می‌کردند. چین یکی از این قدرت‌های بزرگ است که توانایی‌های بالقوه این کشور برای تبدیل‌شدن به ابرقدرت و اشغال جایگاه فعلی آمریکا، باعث نگرانی استراتژیست‌ها و مقامات آمریکایی شده است. درنتیجه ایالات‌متحده در دهه دوم قرن بیست‌ویکم تمرکز استراتژی امنیت ملی خود را از خاورمیانه به شرق آسیا انتقال داد تا بتواند با این تهدید بالقوه مقابله کند.
مقاله حاضر با مفروض قراردادن این رقابت میان چین و ایالات‌متحده آمریکا به بررسی چالش‌هایی پرداخته که ظهور چین در مقابل آمریکا قرار می‌دهد و این چالش‌ها در پنج حوزه اقتصادی، سیاسی، نظامی، فرهنگی و سایبری مورد واکاوی قرار گرفته است. مقاله در پایان به ارزیابی این فرضیه پرداخته که افزایش قدرت ملی چین در این پنج حوزه به‌صورت آشکار چالش و تهدیدی اساسی برای  جایگاه برتر  ایالات‌متحده در میان قدرت‌های جهانی است
با فروپاشی شوروی و پایان نظام دوقطبی ایالات متحده آمریکا مدعی کسب جایگاه قدرت بلامنازع و قدرتمند‌ترین دولت  در نظام بین‌الملل گردید،  بازیگری که توانایی جهت‌دهی به قواعد و رویه‌های بین‌المللی را به‌تنهایی داراست. با این همه سایر قدرتهای بزرگ با به چالش‌کشیدن آمریکا، تلاش‌ها خود را برای تغییر این شرایط را با برنامه‌ریزی‌های بلندمدت و استراتژیک ادامه دادند. این بازیگران همیشه به‌عنوان یک رقیب بالقوه جایگاه برتر آمریکا را تهدید می‌کردند. چین یکی از این قدرت‌های بزرگ است که توانایی‌های بالقوه این کشور برای تبدیل‌شدن به ابرقدرت و اشغال جایگاه فعلی آمریکا، باعث نگرانی استراتژیست‌ها و مقامات آمریکایی شده است. درنتیجه ایالات‌متحده در دهه دوم قرن بیست‌ویکم تمرکز استراتژی امنیت ملی خود را از خاورمیانه به شرق آسیا انتقال داد تا بتواند با این تهدید بالقوه مقابله کند.
مقاله حاضر با مفروض قراردادن این رقابت میان چین و ایالات‌متحده آمریکا به بررسی چالش‌هایی پرداخته که ظهور چین در مقابل آمریکا قرار می‌دهد و این چالش‌ها در پنج حوزه اقتصادی، سیاسی، نظامی، فرهنگی و سایبری مورد واکاوی قرار گرفته است. مقاله در پایان به ارزیابی این فرضیه پرداخته که افزایش قدرت ملی چین در این پنج حوزه به‌صورت آشکار چالش و تهدیدی اساسی برای  جایگاه برتر  ایالات‌متحده در میان قدرت‌های جهانی است

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

ظهور چین: چالش‌های ایالات‌متحده آمریکا در مواجهه با قدرت روزافزون چین در روابط بین‌الملل

نویسندگان [English]

  • mohamadhasan khani 1
  • mohamad masror 2
1 دانشیار روابط بین‌الملل، دانشگاه امام صادق(ع)، تهران، ایران
2 کارشناس ارشد علوم سیاسی، دانشگاه امام صادق(ع)، تهران، ایران
چکیده [English]

...با فروپاشی شوروی و پایان نظام دوقطبی ایالات متحده آمریکا مدعی کسب جایگاه قدرت بلامنازع و قدرتمند‌ترین دولت  در نظام بین‌الملل گردید،  بازیگری که توانایی جهت‌دهی به قواعد و رویه‌های بین‌المللی را به‌تنهایی داراست. با این همه سایر قدرتهای بزرگ با به چالش‌کشیدن آمریکا، تلاش‌ها خود را برای تغییر این شرایط را با برنامه‌ریزی‌های بلندمدت و استراتژیک ادامه دادند. این بازیگران همیشه به‌عنوان یک رقیب بالقوه جایگاه برتر آمریکا را تهدید می‌کردند. چین یکی از این قدرت‌های بزرگ است که توانایی‌های بالقوه این کشور برای تبدیل‌شدن به ابرقدرت و اشغال جایگاه فعلی آمریکا، باعث نگرانی استراتژیست‌ها و مقامات آمریکایی شده است. درنتیجه ایالات‌متحده در دهه دوم قرن بیست‌ویکم تمرکز استراتژی امنیت ملی خود را از خاورمیانه به شرق آسیا انتقال داد تا بتواند با این تهدید بالقوه مقابله کند.
مقاله حاضر با مفروض قراردادن این رقابت میان چین و ایالات‌متحده آمریکا به بررسی چالش‌هایی پرداخته که ظهور چین در مقابل آمریکا قرار می‌دهد و این چالش‌ها در پنج حوزه اقتصادی، سیاسی، نظامی، فرهنگی و سایبری مورد واکاوی قرار گرفته است. مقاله در پایان به ارزیابی این فرضیه پرداخته که افزایش قدرت ملی چین در این پنج حوزه به‌صورت آشکار چالش و تهدیدی اساسی برای  جایگاه برتر  ایالات‌متحده در میان قدرت‌های جهانی است
با فروپاشی شوروی و پایان نظام دوقطبی ایالات متحده آمریکا مدعی کسب جایگاه قدرت بلامنازع و قدرتمند‌ترین دولت  در نظام بین‌الملل گردید،  بازیگری که توانایی جهت‌دهی به قواعد و رویه‌های بین‌المللی را به‌تنهایی داراست. با این همه سایر قدرتهای بزرگ با به چالش‌کشیدن آمریکا، تلاش‌ها خود را برای تغییر این شرایط را با برنامه‌ریزی‌های بلندمدت و استراتژیک ادامه دادند. این بازیگران همیشه به‌عنوان یک رقیب بالقوه جایگاه برتر آمریکا را تهدید می‌کردند. چین یکی از این قدرت‌های بزرگ است که توانایی‌های بالقوه این کشور برای تبدیل‌شدن به ابرقدرت و اشغال جایگاه فعلی آمریکا، باعث نگرانی استراتژیست‌ها و مقامات آمریکایی شده است. درنتیجه ایالات‌متحده در دهه دوم قرن بیست‌ویکم تمرکز استراتژی امنیت ملی خود را از خاورمیانه به شرق آسیا انتقال داد تا بتواند با این تهدید بالقوه مقابله کند.
مقاله حاضر با مفروض قراردادن این رقابت میان چین و ایالات‌متحده آمریکا به بررسی چالش‌هایی پرداخته که ظهور چین در مقابل آمریکا قرار می‌دهد و این چالش‌ها در پنج حوزه اقتصادی، سیاسی، نظامی، فرهنگی و سایبری مورد واکاوی قرار گرفته است. مقاله در پایان به ارزیابی این فرضیه پرداخته که افزایش قدرت ملی چین در این پنج حوزه به‌صورت آشکار چالش و تهدیدی اساسی برای  جایگاه برتر  ایالات‌متحده در میان قدرت‌های جهانی است

کلیدواژه‌ها [English]

  • آمریکا
  • چین
  • قدرت
  • روابط بین‌الملل

امیدوار نیا، محمدجواد. (1382). «چین در شرایط نوین جهانی»، نامه دفاع، 1 (1)، صص 87-112.

بیلیس، جان و اسمیت، استیو. (1388). جهانی‌شدن سیاست: روابط بین‌الملل در عصر نوین. تهران: موسسه فرهنگی مطالعات و تحقیقات بین‌المللی ابرار معاصر تهران.

پیرویان، ویلیام. (1381).  سیر تحول اندیشه سیاسی در شرق باستان.  تهران: انتشارات سمت.

حاجی یوسفی، امیرمحمد و الوند، مرضیه سادات. (1387). «ایران و سازمان همکاری شانگهای : هژمونی و ضدهژمونی»، پژوهشنامهعلومسیاسی، (10)، صص 163-194.

دهقانی فیروزآبادی، جلال. (1391). سیاست خارجی جمهوری اسلامی ایران. تهران: انتشارات سمت.

دوئرتی، جیمز و فالتزگراف، رابرت. (1383). نظریه‌های متعارض در روابط بین‌الملل.  ترجمه علیرضا طیب و  وحید بزرگی. تهران: نشر قومس.

زرقانی، سید هادی. (1388). مقدمه‌ای بر قدرت ملی. تهران: پژوهشکده مطالعات راهبردی.

سازمند، بهاره. (1390).  سیاست خارجی قدرت‌های بزرگ. تهران: انتشارات موسسه ابرار معاصر.

سلیمان پور، هادی و مولایی، عبادالله. (1392). «قدرت‌های نوظهور در دوران گذار نظام بین‌الملل»، فصلنامه روابط خارجی، 5 (17)، صص 7-34.

شریعتی نیا، محسن. (1391). «منطق کنش چین در بحران سوریه». مرکز پژوهش‌های مجلس شورای اسلامی. گزارش راهبردی.

شیهان، مایکل. (1388). امنیت بین‌الملل. ترجمه سید جلال دهقانی فیروزآبادی. تهران: پژوهشکده مطالعات راهبردی.

طاهری امین، زهرا. (1370).  تقویم تحولات چین. تهران: دفتر مطالعات سیاسی و بین‌المللی.

قوام، عبدالعلی. (1392).  اصول سیاست خارجی و سیاست بین‌المللی. تهران: انتشارات سمت.

 کندی، پل. (1385). پیدایشوفروپاشیقدرتهایبزرگ. ترجمه عبدالرضا غفرانی. تهران:  انتشارات اطلاعات.

کیسینجر، هنری. (1381). دیپلماسی آمریکا در قرن 21. ترجمه ابوالقاسم راه چمنی. تهران: موسسه فرهنگی مطالعات و تحقیقات بین‌المللی ابرار معاصر تهران.

گریفیتس، مارتین. (1388). دانشنامه سیاست بین‌الملل و سیاست جهان. ترجمه علیرضا طیب. تهران: نشر نی.

گریفیتس، مارتین. (1391). نظریه روابط بین‌الملل برای سده بیست‌ویک. ترجمه علیرضا طیب. تهران: نشر نی.

گاست، دیوید. (1390). قدرت ظریف چین در مقابل قدرت هوشمند آمریکا. موسسه چشم‌انداز توسعه و امنیت. بازیابی شده از:     http://www.idsp.ir/fa/pages/?cid=1776  (دسترسی 1394، 12 آذر) 

لی، مینگ جینگ.(1390). قدرت نرم چین. ترجمه عسگر قهرمان پور. تهران: دانشگاه امام صادق علیه السلام.

 

 

 

 

منابع انگلیسی

 

Anieri, Paul D. (2010), International Politics. Florida: Wadsworth.

Bosworth, Barry & Collins, Susan M & Flaaen, Aaron. (2010). Trading with Asia’s Giant. In: Emerging Giants: China and India in the World Economy, Edited by Eichengreen, Barry & Gupta, Poonam & Kumar, Rajiv, New York: Oxford  University Press.

David, Leonard. (2015), China's Space Prowess Could Challenge Decades of US Dominance: Report, Space Insider, Available at:

http://www.space.com/31160-china-space-prowess-rivals-us-dominance.html  (accessed on October 28, 2015)      

Guang, Pan. (2008). China in the Shanghai Cooperation Organization. In: China and the New International Order, Edited by Gungwu, Wang & Yongnian, Zheng. China Policy Series. New York: Routledge.

Hasmath, Reza. (2014). White Cat, Black Cat or Good Cat: The Beijing Consensus as an Alternative Philosophy for Policy Deliberation? The Case of China. London: Department of Social Policy and Intervention University of Oxford.

Jones, Steven G. (1994). Cyber Society, London: SAGE Publication.

Kennedy, Scott. (2015). Made in China 2025, Center for Strategic and International Studies. Available at: http://csis.org/publication/made-china-2025 (accessed on October 24, 2015)      

Kelly, David A. (2006). Politics of Identity in Post-reform China. In: Managing Globalization: lessons from China and India. Edited by Kelly, David A. & Rajan, Ramkishen S. & Goh, Gillan H.L. London: World Scientific Publishing Co.

Khan, Haider A. (2010). China’s Development Strategy and Energy Security. In: The Rise of China and India, Edited by Santos-Paulino, Amelia U. & Wan, Guanghua, London: Palgrave Macmillan.

Layne, Christopher. (2004). China’s Role in American Grand Strategy: Partner, Regional Power or Great Power Rival. In Jim Rolfe (ed), The Asia- Pacific: A Region in Transition. Honolulu: Asia- Pacific Center for Security Studies.

Layne, Christopher. (2008). China’s Challenge to US Hegemony. Philadelphia: Current History.

Lewis, James A & Hansen, Simon. (2014). China’s cyber power: International and domestic priorities. Australian Strategic Policy Institute, Special Report.

Lida, Masafumi. (2009). China’s Shift: Global Strategy of the Rising power, Japan: The National Institute for Defence Studies.

Lin, Jeffrey & Singer, P.W (2015A), China Shows Off Its Deadly New Cruise Missiles. Popular Science. Available at:

http://www.popsci.com/china-shows-its-deadly-new-cruise-missiles (accessed on October 23, 2015)      

Lin, Jeffrey & Singer, P.W (2015B). China Showcases Plans to Become the Leading Space Power. Popular Science. Available at:

http://www.popsci.com/china-show-cases-space-plans (accessed on October 23, 2015)      

Ramo, Joshua Cooper (2004), the Beijing Consensus, London: The Foreign Policy Centre.

Spade, Jayson M. (2012). Information as Power: China’s Cyber Power and America’s National Security. Pennsylvania: U.S. Army War College Carlisle Barracks.

Singh, Michael (2014).China's Military Presence in the Gulf, Wall Street Journal, Available at: http://www.washingtoninstitute.org/policy-analysis/view/chinas-military-presence-in-the-gulf   (accessed on October 26, 2015)      

Tellis, Ashley J. (2014). Balancing without Containment: an American Strategy for Managing China. Washington: Carnegie Endowment for International Peace.

Waltz, Kenneth N. (2008). Realism and International Politics. New York: Routledge.

Yueh, Linda. (2010). The Economy of China, Massachusetts: Edward Elgar Publishing.

-------------- (2012), Global Trends 2030: Alternative Worlds. Washington: National Intelligence Council.

-------------- (2015), Annual Report to Congress: Military and Security Developments Involving the People’s Republic of China 2015. Washington: Office of the Secretary of Defense.