گذار در ساختار اقتصاد جهانی؛ رفتار اقتصادی قدرت‌‌های بزرگ در دورۀ گذار

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسنده

استادیار گروه علوم سیاسی دانشگاه گیلان

چکیده

اقتصاد همواره به عنوان یکی از اصلی‌ترین مبانی تعامل میان بازیگران جهانی مطرح بوده است. تاکید بر نقش محوری اقتصاد در سیاست خارجی قدرت‌های بزرگ موجب شده است تا در شرایط مختلف، هندسه ساختاری قدرت و به دنبال آن جایگاه ساختاری کشورها دچار تغییر و تحول شود. این جابجایی‌ها منجر به ایجاد تغییرات جدی در میزان تاثیر و نفوذ بازیگران، و تلاش فراگیر از سوی قدرت‌های نوظهور برای بازتعریف هنجارها، قواعد و ترتیبات نهادی متداول گردیده است. دوران گذار، مقطعی سیال برای فضای اقتصاد جهانی محسوب می‌شود که الگوهای رفتاری منحصر بفردی را برای اصلی‌ترین بازیگران ساختار جهانی به همراه خواهد داشت. براین اساس، پرسش کلیدی مقاله آن است که در دوران گذار، مجموعه کنش‌ها و واکنش‌های قدرت‌های جهانی نسبت به تحولات ساختار اقتصادی جهان از چه مولفه‌هایی برخوردار خو.اهد بود؟ یافته‌های پژوهش حاکی از آن است که موج فراگیر انتقال جریانات سرمایه‌ای و تجاری از حوزه اقتصادهای غرب‌محور (به رهبری ایالات متحده) به سایر جهات (چین، برزیل، هند، روسیه و ...) در حال پراکنش می‌باشد که موجب شده تا بتوان دو نوع الگوی رفتاری را مشاهده کرد. از یک سو برای ممانعت از آسیب‌پذیری و نیز ترمیم نقایص ساختار فعلی، اقدامات قابل توجهی از سوی ایالات متحده در حال پیگیری است. و از سوی دیگر، واکنش‌ها و رغبت بازیگران نوظهور برای بنای نظم نوین اقتصادی زمینه اصطکاک حداکثری را در ساختار نظام بین‌الملل فراهم آورده است.

کلیدواژه‌ها

عنوان مقاله [English]

The Transition in the Global Economic Structure; Economic Behavior of ‎ Great Powers during the Transition Period

نویسنده [English]

  • Mehdi Hedayati Shahidani

Assistant Professorr in Political Science, University of Guilan

چکیده [English]

 
The economy has always been one of the main foundations of interaction among global actors. The emphasis on the pivotal role of the economy in foreign policy of the great powers has led to change the structural geometry of power and, consequently, the structural position of countries, in different conditions. These displacements have led to significant changes in the level of influence of actors, and an inclusive effort by emerging powers to redefine conventional norms, rules and institutional arrangements. The transition period is a fluid period for the global economy, which will have unique patterns of behavior for the main actors in the global structure. Accordingly, the key question of the article is that during the transition period, what were the components of the set of actions and reactions of the world powers to the changes in the economic structure of the world? The research findings indicate that the waves of the flow of capital and business flows from the West-oriented economies (led by the United States) to other directions (China, Brazil, India, Russia, etc.) are spreading. As a result, two types of behavior can be observed. On the one hand, significant measures are being taken by the United States to prevent the vulnerability and to repair the defects of the current structure. On the other hand, the reactions and willingness of emerging actors to build the new economic order have provided the maximum friction in the structure of the international system.

کلیدواژه‌ها [English]

  • The Transition Period
  • the Global Economy
  • Emerging Powers
  • the United States
  • the New Economic ‎Order

پور احمدی، حسین. (1386). اقتصاد سیاسی بین‌الملل و تغییرات قدرت آمریکا: از چندجانبه‌گرایی هژمونیک تا یک‌جانبه‌گرایی افول، تهران: مرکز پژوهش‌های علمی و مطالعات استراتژیک خاورمیانه.

تریف، تری. (1393). «متانت، نابودکردن دیگران یا خودکشی؟ به سر آمدن تفوق آمریکا»، در کتاب جهان پیش‌رو؛ مناظره درباره جهان پس از آمریکا، ترجمه علیرضا طیب، تهران: نشر نی، صص 103-112.

ذکریا، فرید. (1395). جهان پساآمریکایی، ترجمه احمد عزیزی، تهران: انتشارات هرمس.

کلارک، شان و هوک، سابرینا. (1393). جهان پیش‌رو؛ مناظره درباره جهان پس از آمریکا، ترجمه علیرضا طیب، تهران، نشر نی.

نای، جوزف. (1393). آینده قدرت، ترجمه احمد عزیزی، تهران: نشر نی.

کالکو. (1397). افزایش کسری تجاری آمریکا برای نخستین بار در 4 ماه گذشته، 17 مرداد 1397. قابل دسترسی در: http://kallko.ir/?p=13768

فارس نیوز. (1397). هشدار وزرای اقتصاد جهان در اجلاسG2: جنگ تجاری اقتصاد جهان را از ریل خارج می‌کند/ لاگارد: اقتصاد جهان نیم درصد کوچک می‌شود: 02/05/1397 قابل دسترسی در:   http://fna.ir/bnqtiu

 

Bartz, Tim & Hesse, Martin. (2018). "Donald Trump's Dangerous Game", SPIEGEL online, 14 Feb 2018.

Bey, Matthew. (2018). "The Real Target of Trump's Trade War", Stratfor, 24 Jul 2018.

Cai Xiao. (2017). "China, Russia set up RMB investment fund", China Daily, 05 June 2017.

Car, Edward H. (2001). the Twenty Years’ Crisis. 3rd ed. New York: HarperCollins Publishers.

Centre for Economic Research. (2016). "East vs. West: Battle for Reforming the World Economy", Russian Institute for Strategic Studies.

CESifo, (2018). "Germany’s Current Account Surplus Falls Slightly", Centre for Economic Studies (CES), 20 Aug 2018.

CNBC. (2018). "China loses status as world's second-largest stock market amid trade war with US", 3 Aug 2018.

De Santibañes, Francisco. (2009). "An End to U.S. Hegemony? The Strategic Implications of China's Growing Presence in Latin America", Comparative Strategy, 28:1,17 — 36

Focus Economics. (2018). "The World's Top 10 Largest Economies", 8 Nov 2018, URL: https://www.focus-economics.com/blog/the-largest-economies-in-the-world

Gilpin, Robert. (2001). Global Political Economy. 1st ed. Princeton: Princeton University Press.

Gloystein, Henning. (2018). "Explainer: Shanghai crude futures complete globalization of oil markets", Reuters, 28 March 2018.

Guardian. (2018). "IMF warns Trump trade war could cost global economy $ 430bn", 16 Jul 2018.

Hanly, Ken. (2017). "China challenging U.S. dollar by pricing oil in yuan", Digital Journal, 29 Oct 2017.

IMF. (2018). World Economic Outlook, April 2018; Cyclical Upswing, Structural Change, Chapter 1.

Kindleberger, Charles. (2003). "The Rise of Free Trade in Western Europe", in International Political Economy, ed. by Frieden, Jeffry, 4th ed. London: Routledge, p. 73-90

Kirshner, Jonathan. (2009). "Realist political economy: traditions themes and contemporary challenges", in Routledge Handbook of International Political Economy, ed. by Blyth, Mark, 1st edn. (New York: Routledge, 2009), p. 36-48

Krasner, Stephan. (1982). "Structural Causes and Regime Consequences: Regimes as Intervening Variables". International Organization, 36 (2), 185-205.

Kremlin. Ru. (2015). Draft law to ratify agreement on cooperation in organising an integrated currency market in the CIS submitted to State Duma for ratification, 28 August 2015, URL: http://en.kremlin.ru/acts/news/50190

Layne, Cristopher. (2012). "This Time It's Real: The End of Unipolarity and the "Pax Americana", International Studies Quarterly, Vol. 56, No. 1 (March 2012), pp. 203-213.

Layne, Cristopher. (2018). "The US–Chinese power shift and the end of the Pax Americana", International Affairs, Volume 94, Issue 1, 1 January 2018, Pages 89–111.

McMaken, Ryan. (2017). "Trump's China-Sanctions Madness Imperils the Dollar",Mises Institute, 19 Sep 2017.

Mohsin Saleha and John, Arit. (2017). "Mnuchin Threatens More Sanctions on China Over North Korea", Bloomberg, 12 Sep 2017.

NSS (2017) National Security Strategy of the United States, White House, Washington, DC.

NBCnews. (2018). "Administration announces $12 billion in aid to farmers hurt by Trump's trade war", 25 Jul 2018.

NDS. (2018). National Defense Strategy of the United States of America, Washington, DC.

NPR. (2018). Nuclear Posture Review, Department of Defense of the United States, January 2018.

Odintsov, Vladimir. (2015). "The Global De-dollarization and the US Policies", New Eastern Outlook, 2 Feb 2015.

Rickards, James. (2018). "the U.S. Dollar: A Victim of Its Own Success", Daily Reckoning, 17 July 2018.

Russia Today. (2017a). "Russia's banking system has SWIFT alternative ready", 23 March 2017, https://www.rt.com/business/382017-russia-swift-central-bank/

Russia Today. (2017b). "Russia & China to extend currency swap agreement to lessen dollar dependence", 31 Oct 2017, URL: https://www.rt.com/business/408305-russia-china-currency-swap/

Russia Today. (2018). "the great dollar dump: Russia liquidates US Treasury holdings", 18 Jul 2018.

Strange, Susan. (1997). Casino Capitalism. Manchester: Manchester University Press.

UNCTAD. (2015). World Investment Report, Reforming International Investment Governance), UNCTAD website, (September 17, 2015)