بررسی تطبیقی مبانی مسئولیت مدنی در حقوق ایران و آمریکا

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری حقوق خصوصی، دانشگاه آزاد اسلامی ‏

2 استادیار دانشکده حقوق و علوم سیاسی دانشگاه شیراز ‏

چکیده

با توجه به اینکه وقوع حوادث زیان‌بار برای بشر امری اجتناب‌ناپذیر است؛ لذا همواره بشر به دنبال وضع قواعدی بوده که براساس آن مسئولیت را به شخصی تحمیل نماید که بیشترین نقش را در حادثه زیان‌بار داشته است. از این‌رو تمام رسالت مسئولیت مدنی شناسایی چنین قواعدی می‌باشد. این مقاله با هدف بررسی تطبیقی مبانی مسئولیت مدنی در حقوق ایران و آمریکا انجام شد؛ مسئولیت مدنی یکی از اقسام مسئولیت است که در اثر ورود خسارت، در شرایطی که قرارداد و قانونی وجود نداشته باشد موضوعیت یافته و جهت جبران خسارت از مبانی و تئوری‌های حاکم در این روش استفاده می‌شود. مطابق یافته‌ها در حقوق ایران مسئولیت مدنی مبتنی بر استناد عرفی فعل زیانبار به شخص است. هرچند یکی از راههای احراز استناد عرفی فعل به عامل آن، تقصیر است ولی رکن مستقلی در مسئولیت به‌شمار نمی‌آید. در حقوق آمریکا از مبنای تقصیر جهت انتساب مسئولیت مدنی استفاده شده و از طرفی در حقوق آمریکا قائل به‌درجات مختلف تقصیر هستند و بر مبنای همین درجات تقصیر، میزان مسئولیت و جبران خسارت شخص مقصر محاسبه و ارزیابی می‌شود در حالی‌که در حقوق ایران درجه تقصیر در میزان مسئولیت مؤثر نمی‌باشد.

کلیدواژه‌ها

عنوان مقاله [English]

A Comparative Study of the Principles of Civil Liability in Iranian and American Law

نویسندگان [English]

  • Ghasem Heydari 1
  • Parviz Ameri 2

1 PhD Student in Private Law, Islamic Azad University

2 Assistant Professor, Faculty of Law and Political Science, University of Shiraz

چکیده [English]

Since the occurrence of harmful events is unavoidable, it is always inevitable for human beings to impose responsibility on the person who has the greatest role in the harmful event. Therefore, the whole mission of civil responsibility is to identify such rules. This article aims at a comparative study of the principles of civil liability in Iranian and American law; civil liability is one of the types of liability incurred in cases where there is no contract or law and to offset the prevailing principles and theories. This method is used. According to the findings in Iranian law, civil liability is based on the customary attribution of harmful acts to a person. Although one of the ways in which conventional verbal quotation is attributed to it is to blame, it is not an independent pillar of responsibility. In American law, the fault basis is used to assign civil liability, and in American law, varying degrees of fault are attributed to the degree of fault, liability and compensation of the offender is calculated and assessed, while in Iranian law, the degree of fault is Responsibility is not effective.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Civil Liability
  • Fault
  • customary citation
  • Iran
  • US

امیری قائم مقامی، عبدالمجید. (1385). حقوق تعهدات، جلد1، تهران: نشر میزان.

باریکلو، علیرضا. (1387). مسئولیت مدنی، تهران: نشر میزان.

بهرامی‌احمدی، حمید. (1385). جزوه درس مسئولیت مدنی، تهران: دوره کارشناسی ارشد، دانشگاه امام صادق علیه‌السلام.

پروسر، ویلیام. (1394). عوامل مؤثر در مسئولیت مدنی، ترجمه امیر خان سپهوند، دادسرای تهران. 26/12/1394:

 http://ghavanin.ir/PaperDetail.asp?id=836

جعفری لنگرودی، محمدجعفر. (1392). ترمینولوژی حقوق، تهران: انتشارات گنج دانش.

جعفری لنگرودی، محمد جعفر. (1393). تاریخ حقوق ایران، تهران: کتابخانه گنج دانش.

حسینی‌نژاد، حسینقلی. (1389). مسئولیت مدنی، تهران: انتشارات مجد.

حکمت‌نیا، محمود. (1391). مسئولیت مدنی در فقه امامیه (مبانی و ساختار)، تهران: پژوهشگاه علوم و فرهنگ اسلامی.

دلیری، محمدصالح. (1394). حقوق جزای عمومی، جلد ۳، تهران: نشر سمت.

دهخدا، علی اکبر. (1387). لغتنامه، جلد 12، تهران: موسسه انتشارات دانشگاه تهران.

عباسلو، بختیار. (1390). مسئولیت مدنی، تهران: نشر میزان.

عمید، حسن. (1389).فرهنگ عمید، تهران: انتشارات جاویدان.

قاسم‌زاده، سیدمرتضی. (1395). مبانی مسئولیت مدنی، تهران: نشر میزان.

کاتوزیان، ناصر. (1377). «عصر تجربه و حقوق تجربی/اصول جبران خسارت»، مجله دانشکده حقوق و علوم سیاسی، دانشگاه تهران، شماره 41.

کاتوزیان، ناصر. (1395). دوره مقدماتی حقوق مدنی: وقایع حقوقی: مسئولیت مدنی، تهران: شرکت سهامی انتشار.

کاتوزیان، ناصر. (1386). حقوق مدنی: الزام‌های خارج از قرارداد (ضمان قهری)، مسئولیت مدنی. تهران: انتشارات دانشگاه تهران.

لور راسا، میشل. (1375). مسئولیت مدنی، ترجمه محمد اشتری، چاپ اول، تهران: نشر حقوق‌دان.

معین، محمد. (1389). فرهنگ فارسی، جلد سوم، تهران: نشر بهزاد.

معزی ملایری، شیخ اسماعیل. (1373). جامع احادیث شیعه فی احکام شریعه، چاپ اول، قم.

یزدانیان، علیرضا. (1389). حقوق مدنی قلمرو مسئولیت مدنی، تهران: نشر آیلار.

Bernstein Herbert. (1998). Civil Liability for Pure Economic Loss Under American Tort Law, THE AMERICAN JOURNAL OF COMPARATIVE LAW, Vol. 46,  pp 111-132.

Burrows,A. (2004). remedies for torts and breach of contract, Oxford University Press, 3th edition.

Charles P. (2012). Nemeth,Civil Liability of Security Personnel, Private Security and the Law (Fourth Edition), pp 117–190.

Darrell L. Ross. (2013). Overview of Civil Liability, Civil Liability in Criminal Justice (Sixth Edition),  pp 1–21.

Dobbs, Dan B. (1973). handbook on the law of Remedies, 2th edition.

Eyoma, v.falco. (1991). superior court of Newjersey, appellate division, California code of civil procedure, para.

Fleming, John G. (1988). the American tort process.

Hedley Bryne & Co Ltd v Heller & Partners [1964] AC 465(HL); Caparo Industries plc v Dickman [1990] 1All ER 568 (HL); White v Jones. 1995.

Kok, Raphael. (2008). the differing principles of assessment of damages in tort and contract.

Larry K. GainesVictor E. Kappeler, Civil Liability, Policing In America (Seventh Edition), 2011, pp 377–409.

McGregor H. (2003). McGregor on Damages, 17th ed, London: Sweet & Maxwell.

Moore Richter H. (1998). Civil Liability for Negligent and Inadequate Training: A Private Security Problem, Journal of Contemporary Criminal Justice, May 1, Volume: 4 issue: 2, page(s): 106-118.

Thomas J. (2007). Critical Issues in Police Civil Liability, Law Enforcement Executive Forum, Illinois Law Enforcement Training and Standards Board Executive Institute, Western Illinois University, January.

Vivieune Harpwoodd. (2003). Modern Tort Law, London.

W.Prosser and Keeton. (1984). the law of torts, sindell v.Abott labbratories, west publishing co, 15th edition.

Waddams, S.M. (1983). The Law on Damages, Toronto: Canada Law Book Limited.