نظریه جهانشمولی نسبی در روابط بین الملل

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسنده

دانشیار علوم سیاسی دانشکده روابط بین الملل وزارت خارجه

چکیده

این مقاله در صدد تبیین همپیوندی و هم تکمیلی امور نسبی و جهانشمول در روابط بین الملل است. با این باور که بر اساس "نظریه وحدت در عین کثرت"، می توان دارای وحدت جهان بینی و کثرت روش بود، در نظریه جهانشمولی نسبی نیز می توان در عین بهره مندی از اصول اولیه ثابت و عام و جهانشمول، دارای الگوها و قواعد ثانویه، متکثر، متنوع، متعدد، متغیر و خاص مبتنی بر عدم قطعیت و تحول پذیری بود. مقاله در صدد تسری نظریه "جهانشمولی نسبی" جک دانلی در زمینه حقوق بشر به مفاهیم عمده روابط بین الملل از قبیل: حاکمیت، دولت، قدرت، امنیت، سود، منافع ملی، نظم و ارزش است. در پاسخ به این پرسش که چرا مفاهیم روابط بین الملل در هسته مرکزی خود جهانشمول و مطلق و در پوسته سیال، نرم و ژلاتینی خود نسبی و اقتضایی هستند، مقاله با بهره گیری از روش تبیینی، چنین نتیجه می گیرد که علت ان ماهیت تناقض نمای عصر جهانی- محلی شدن است که در ان دیالکتیک وحدت ارزش ها و کثرت روش ها منجر به برسازی متقابل و تعامل پویای عام و خاص در چارچوب جهانشمولی نسبی می شود.

کلیدواژه‌ها

عنوان مقاله [English]

Theory of Relative Universality in International Relations

نویسنده [English]

  • Mohammad Reza Deshiri

Associate Professor of Political Science, Faculty of International Relations, Ministry of Foreign Affairs

چکیده [English]

The present study aimed to clarify the connectivity and complementarity of relative and universal affairs in international relations. Believing that, based on the “unity despite plurality” approach, it is possible to have one worldview despite the plurality of methods, it would be possible to have the basic, fixed, general, and universal principles, despite having secondary, multiple, diverse, numerous, changing, and specific models and rules based on uncertainty and evolution in the relative universality theory. The article tries to extrapolate the theory of « relative universality » developed by Jack Donnelly as regards the concept of human rights to the main concepts of IR such as sovereignty, State, power, security, gain, national interest, order and values. In response to the question of why the IR concepts are universal and absolute in their pivotal core as well as relative and contextual in their fluid, soft and gelatinous shell, the article concludes, through an explicative method, that it is due to the paradoxical nature of glocalization era in which the dialectics of unity in values and plurality in methods leads to the mutual construction and dynamics interaction of particularity and generality in the framework of « relative universality ».

کلیدواژه‌ها [English]

  • International relations (IR) concepts
  • Relativity
  • universality
  • Jack Donnelly
  • glocalization
اندرو، هال (1380). ناامنی جهانی: بررسی چهره دوم جهانی شدن، ترجمه اصغر افتخاری، تهران: انتشارات پژوهشکده مطالعات راهبردی

تافلر، آلوین (1379). شوک آینده، تهران: نشر علم

ثانی، رضا (1388). زیر موج جهانی شدن، تهران: نشر کانون اندیشه جوان

رابرتسون، رونالد (1382). جهانی شدن، تئوری‌های اجتماعی و فرهنگ جهانی، ترجمه کمال پولادی، تهران: نشر ثالث.

رامونه، اگینو (1377). آیا جهان به سوی هرج و مرج می‌رود (ژئوپلیتیک سردرگم)، ترجمه پریچهر شاهسوند بغدادی، چاپ اول، تهران: انتشارات عطا.

سیف زاده، حسین (1370). «طرح سیستماتیک مفهومی برای مطالعه سیاست خارجی»، نشریه دانشکده حقوق و علوم سیاسی، شماره 26، صص 195-153.

فرید من، توماس آل (1395). جهان مسطح است، ترجمه احمد عزیزی، تهران: نشر کتاب هرمس.

کلینتون، دیوید دبلیو (1379). دو رویه منفعت ملی، ترجمه اصغر افتخاری، چاپ اول، تهران: پژوهشکده مطالعات راهبردی

منوچهری، عباس (1390). رهیافت و روش در علوم سیاسی، تهران: انتشارات سمت

Adler, Emmanuel (2005). Communitarian International Relations: The Epistemic Foundations of International Relations, New York: Routledge

Amiel, Yoram& Frank Cowell (1992). “Measurement of income inequality: experimental test by questionnaire”, Journal of Public Economics, 47: 3-26.

Baldwin, David (1985). Economic Statecraft, Princeton, N.J.: Princeton University Press.

Bell, Daniel (1987). “The World and the United States in 2013”, Daedalus, Vol. 116, No. 3, Future, (Summer), pp. 1-31.

Biersteker, Thomas J. & Rodney Bruce- Hall (eds.) (2002). The Emergence of Private Authority in Global Governance, Cambridge: Cambridge University Press.

Binsbergen, Wim Van &Rijk Van Dijk (2005). Situating Globality: African Agency in the Appropriation of Global Culture, Brill.

Buzan, Barry (2007). People, States and Fear: an agenda for International Security Studies in the Post-Cold War era, Second Edition, Colchester, England ECPR Press.

Cai, Feina (2011). “Absolute and Relative Gains in the Real World”, E-International Relations. availbale at: https://www.e-ir.info/2011/04/28/absolute-and-relative-gains-in-the-real-world/

Dahl, Robert A. & Charles E. Lindblom (1991). Politics, Economics and Welfare, Transaction Publishers

Donnelly, Jack (2007). The relative Universality of Human Rights, Human Rights Quarterly, Vol. 29, No. 2

Donnelly, Jack (2008). Human Rights: Both Universal and Relative (A reply to Michael Goodhart), Human Rights Quarterly, Vol. 30, No. 1

Goodhart, Michael (2008). Neither Relative Nor Universal: A response to Donnelly, Human Rights Quarterly, Vol. 30, No. 1

Harvey, David (1989). The condition of Postmodernity, Oxford: Blackwell.

Held, David. Et. Al (1999). Contents and Introduction in Global Transformations: Politics, Economics and Culture, Stanford: Stanford University Press.

Hermann, Margaret G. (2002). One field, Many Perspectives: Building the Foundations for Dialogue, International Studies Quarterly, Vol. 42, Issue 4.

Keohane, Robert O. (1986). Reciprocity in International Relations, International Organization, Vol. 40, No. 1 (Winter), pp. 1-27

Krasner, Stephen D. (1999). Sovereignty, Princeton University Press

Mastanduno, Michael (1991). “Do relative gains matter? America’s response to Japanese industrial policy”, International Security, Vol. 16, No. 1, (summer), pp. 73-113

Munich Security Report (2018). Present at the Erosion: International Order on the brink and back?, Munich Security Conference.

Murphy, Robert P. (2010). Chaos Theory, Two Essays on Market Anarchy,Second Edition, Alabama: Ludwig Von Mises Institute

Naisbitt, John (1995). Global paradox, 1st edition, Avon

Padgett, Stephen et al (Eds) (2010). Democracy and Diplomacy in a semi-sovereign state, Palgrave MacMillan UK.

Robertson, Ronald (1992). Globalization, Social Theory and Global Culture, London: Sage

Schwab, Klaus (2012). Address by Founder and Executive chairman, Provisional Record, 101stsession, Geneva: World Economic Forum, May-June.

Wolfers, Arnold (1952). National Security as an Ambiguous Symbol, Political Science Quarterly, Vol. 67, No. 4: 481-502

Zettili, Nouredine (2001). Quantum Mechanics: Concepts and Application, John-Wiley, Chichester.