انجمن ایرانی روابط بین الملل پژوهش های روابط بین الملل 2251-8444 14 4 2025 02 19 The role of legal and institutional mechanisms in realizing the right to self-determination in multicultural societies نقش سازوکارهای حقوقی و نهادی در تحقق حق تعین سرنوشت در جوامع چند فرهنگی 351 388 244867 10.22034/irr.2024.244867 FA انور ساعدی دانشجوی دکتری حقوق عمومی، گروه حقوق، واحد سنندج، دانشگاه آزاد اسلامی، سنندج، ایران. عباد روحی نویسنده مسئول، استادیار حقوق عمومی، گروه حقوق، واحد سنندج، دانشگاه آزاد اسلامی، سنندج، ایران. جوانمیر عبدالهی استادیار حقوق عمومی، گروه حقوق، دانشگاه کردستان، سنندج، ایران. Journal Article 2024 06 21 The aim of this research is to identify and analyze the legal, institutional and political mechanisms for exercising the right to self-determination in multicultural societies, to explain the role of local democracy in realizing this right by maintaining a balance between unity and plurality, and to assess the impact of these mechanisms on the level of human security and health in culturally diverse societies. The present research was conducted using a descriptive-analytical method and using library resources, international law documents, domestic laws and comparative studies of multicultural systems. The research findings show that the exercise of the right to self-determination in multicultural societies is realized through a set of legal and institutional mechanisms, including constitutional guarantees for minority rights, local and regional autonomy systems, federalism, local parliaments, mechanisms for political participation of minorities, protection of linguistic and cultural rights, as well as judicial authorities and mediation. On the other hand, local democracy, by strengthening the political participation of cultural groups, decentralizing power, and establishing local decision-making institutions, can, while recognizing cultural differences, enable the realization of the right to self-determination within the framework of national sovereignty, and help create unity in diversity. In addition, a study of the experiences of some multicultural governments shows that the establishment of appropriate institutional mechanisms at the level of local governments, in addition to reducing ethnic and cultural tensions, leads to an increase in the level of human security, an increase in the sense of social belonging, and an improvement in social health indicators among different cultural groups. هدف این تحقیق شناسایی و تحلیل سازوکارهای حقوقی، نهادی و سیاسی اعمال حق تعیین سرنوشت در جوامع چندفرهنگی، تبیین نقش دموکراسی محلی در تحقق این حق با حفظ توازن میان وحدت و کثرت و ارزیابی میزان تأثیر این سازوکارها بر سطح امنیت و سلامت انسانی در جوامع متنوع فرهنگی است. پژوهش حاضر با بهره‌گیری از روش توصیفی–تحلیلی و با استفاده از منابع کتابخانه‌ای، اسناد حقوق بین‌الملل، قوانین داخلی و مطالعات تطبیقی نظام‌های چندفرهنگی انجام شده است. یافته‌های تحقیق نشان می‌دهد که اعمال حق تعیین سرنوشت در جوامع چندفرهنگی از طریق مجموعه‌ای از سازوکارهای حقوقی و نهادی از جمله تضمین‌های قانون اساسی برای حقوق اقلیت‌ها، نظام‌های خودمختاری محلی و منطقه‌ای، فدرالیسم، پارلمان‌های محلی، سازوکارهای مشارکت سیاسی اقلیت‌ها، حمایت از حقوق زبانی و فرهنگی و نیز مراجع قضایی و میانجیگری تحقق می‌یابد. از سویی دموکراسی محلی با تقویت مشارکت سیاسی گروه‌های فرهنگی، تمرکززدایی از قدرت و ایجاد نهادهای تصمیم‌گیری محلی می‌تواند ضمن به رسمیت شناختن تمایزهای فرهنگی، تحقق حق تعیین سرنوشت را در چارچوب حاکمیت ملی ممکن سازد و به ایجاد وحدت در عین کثرت کمک نماید. افزون بر این، بررسی تجارب برخی دولت‌های چندفرهنگی نشان می‌دهد که استقرار سازوکارهای نهادی مناسب در سطح حکومت‌های محلی، علاوه بر کاهش تنش‌های قومی و فرهنگی، موجب ارتقای سطح امنیت انسانی، افزایش احساس تعلق اجتماعی و بهبود شاخص‌های سلامت اجتماعی در میان گروه‌های فرهنگی مختلف می‌شود. https://www.iisajournals.ir/article_244867_63896910ae32db816b2cddb53d0171c9.pdf