شکل گیری سیاست خارجی در عربستان سعودی: عوامل درونی تاثیرگذار ‏

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشیار روابط بین‌الملل دانشگاه بین‌المللی امام خمینی (ره)

2 کارشناس ارشد روابط بین‌الملل دانشگاه بین‌المللی امام خمینی

چکیده

با توجه به فضای رقابت آمیز بازار نفت ، تحولات پی در پی  در خاور میانه و منطقه جنوب غرب آسیا، سیاست خارجی عربستان سعودی بنا به دلایل عدیده به ویژه  پس از به قدرت رسیدن  ملک سلمان  و افزایش قدرت بن سلمان ولیعهد پادشاهی، اهمیتی فوق العاده و تاثیر گذار در معادلات منطقه ای پیدا کرده است. تحلیل ریشه ای شکل گیری سیاست خارجی عربستان سعودی کمک مهمی به مطالعات منطقه ای خاور میانه و آسیای جنوب غربی ، و مطالعات سیاسی  جهان اسلام  می کند. سوال محوری این مقاله پیرامون ریشه یابی نحوه شکل گیری سیاست خارجی عربستان سعودی با تاکید بر عوامل داخلی تاثیر گذار می باشد. روش مطالعه، تحلیل محتوای اسناد و داده ها و تکیه بر اسناد و گزارش های مراکز رسمی و نظرات صاحب نظران در موضوع می باشد.   در نتیجه گیری مشخص شده است که عربستان سعودی  در چنبره عوامل متضاد داخلی، بجای ترجیح منافع ملی در دراز مدت ، مستمرا رویکرد افزایش وابستگی به غرب را در سیاست خارجی دنبال می کند.مسئله امنیت و حفظ حاکمیت  خانواده سلطنتی هدف اصلی سیاستگذاران ریاض است و تحقق آنرا صرفا با غوطه ور شدن افزون در تکیه به غرب  می دانند. غرب  و به طور خاص ایالات متحده آمریکا نیز با توجه به منافع اقتصادی و استراتژیک خود در منطقه حامی این رویکرد ریاض است. از آنجا که نقطه توجه ما، بررسی عوامل داخلی است، الگوی جعبه تصمیم سازی محور نظری تحقیق قرار گرفته است. تکیه بر گزارش های  میدانی و محافل بی طرف محور این تحقیق بوده است.

کلیدواژه‌ها

عنوان مقاله [English]

Formation of foreign policy in Saudi Arabia: Influential internal factors

نویسندگان [English]

  • Majid Bozorgmehri 1
  • Maryam Norouzi 2

1 Associate Professor of International Relations, Imam Khomeini International University

2 Master of International Relations, Imam Khomeini International University

چکیده [English]

Given the competitive environment of the oil market, successive developments in the Middle East and Southwest Asia, Saudi Arabia's foreign policy is of paramount importance for a number of reasons, especially after King Salman came to power and the rise to power of Crown Prince Ben Salman. And has found influence in regional equations. The radical analysis of the formation of Saudi foreign policy contributes significantly to the regional studies of the Middle East and Southwest Asia, and the political studies of the Islamic world. The central question of this article is about the roots of how Saudi Arabia's foreign policy is shaped by its emphasis on domestic factors. The study method is to analyze the content of documents and data and rely on the documents and reports of official centers and the opinions of experts on the subject. In conclusion, Saudi Arabia, instead of pursuing national interests in the long run, has consistently pursued a foreign policy approach to increasing its dependence on the West. Its realization is known only by the deep immersion in relying on the West. The West, and the United States in particular, supports Riyadh's approach, given its economic and strategic interests in the region. Since our focus is on internal factors, the model of the decision-making box is the theoretical focus of the research. Relying on field reports and neutral circles has been the focus of this research.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Middle East
  • Saudi Arabia
  • Foreign Policy
  • Islamic world
احمدیان، حسن و محمد زارع. (1390). «استراتژی عربستان سعودی در برابر خیزش‌های جهان عرب»، فصلنامهرهنامهسیاستگذاری، سال دوم، شماره دوم، تابستان 1390. صص 97-76.

آقایی، سید داود. (1368). سیاست و حکومت در عربستان سعودی، تهران: نشر کتاب سیاسی.

استوارت، رابرت، اینگرسول و دریک فریزر. (1392).قدرت‌هایمنطقه‌ایونظم‌های امنیتی، ترجمه داوود آقایی و مجید محمد شریفی، چ اول، تهران: انتشارات دادگستر.

اسدی. علی اکبر. (1396). «سیاست خارجی عربستان سعودی: منابع، اهداف و مسائل» فصلنامه مطالعات راهبردی، سال بیستم، شماره اول. بهار 1396. مسلسل 75. 133-107.

بروایه. احمد. (1396). «نقش قبیله‌گرایی در سیاست خارجی عربستان»، ماهنامه پاسدار اسلام، موسسه فرهنگی پاسدار اسلام. شماره 429-430. 20 آذر 1396.

http://pasdareeslam.com/43856/. Accessible on 12th Octobre 2019

حسینی متین. سید مهدی. (1382). «عربستان سعودی: تحولات داخلی و بحران‌های فراروی» فصلنامه مطالعات خاورمیانه، سال دهم، شماره 2. پاییز 1382. صص 170-147.

جعفری ولدانی اصغر و هرمز جعفری. (1395). «بنیان‌های حفظ ثبات سیاسی در عربستان (2011-2015)» فصلنامه ژئو ژئوپلیتیک، سال دوازدهم، شماره 1، صص 115-93.

خلیلی. رضا. (1396). «فرهنگ استراتژیک عربستان سعودی» فصلنامه مطالعات راهبردی، شماره اول، سال بیستم، صص 106-83.

دیده یان. (1393). «جریان شناسی قبایل ذی‌نفوذ در تقسیم قدرت عربستان» نگاهی به نهادهای مؤثر بر تقسیم قدرت در عربستان سعودی. بهمن 1393. دسترسی 25 آذر 1398.

سیمبر. رضا و سعید ساکی، سیده هاله مهدی‌زاده. (1396). «مقایسه تطبیقی وهابیت سعودی و گفتمان اسلام سیاسی امام خمینی) ره( با صلح و امنیت بین‌المللی پژوهشنامه انقلاب اسلامی»، فصلنامهعلمی پژوهشی، سال هفتم، شماره 24، صص 154-135.

شیخلر. شهریار. (1397). «تغییر استراتژی واردات نفت آمریکا و چرخش از عربستان به کانادا». روزنامه شرق. شماره 3226 30/05/1397.

http://www.magiran.com/npview.asp?ID=3794249. Accessible on 12th Octobre 2019

علیپور. علیرضا حسنا فرهادیخو و مرضیه کریمی. (1397). «تأثیرات محیط امنیت منطقه‌ای خاورمیانه بر سیاست خارجی عربستان سعودی (2011-2015)»، مجلهبین‌المللیپژوهشملل، دوره چهارم، شماره 39، صص 38-7.

عطایی. فرهاد و الهام رسولی ثانی آبادی. (1389). «بررسی نقش و چایگاه سیاست خارجی در نظریه‌های روابط بین الملل»، فصلنامه سیاست، دوره 40، شماره 3، صص 209-226.

عطایی. فرهاد و محمد منصوری مقدم. (1392). «تبارشناسی سیاست خارجی عربستان سعودی: راهبردی واقعگرایانه بر بستری هویتی»، فصلنامهروابطخارجی، سال پنجم، شماره اول، بهار 1392، صص 168-133.

عمادی. سید رضی. (1396). «ارزیابی روابط آمریکا و عربستان سعودی از منظر تبادلات اقتصادی»، شناسه خبر:19633. اندیشکده راهبردی تبیین. خرداد 1396. دسترسی 25 آذر 1398.

صحیفه الحیاه. - تشرین الاول 2015. «الداخلیه» رواتب «المناصب القبلیه، 9 اکتوبر.

https://goo.gl/WZA9Bg. Accessible on 12th Octobre 2019

کریمی فرد. حسین. (1395). «تبیین رئالیستی سیاست خارجی عربستان در قبال بحرا نهای خاورمیانه ) 1379-2015)» فصلنامه پژوهش‌های روابطبین‌الملل، دوره اول، شماره بیست و یکم، صص 109-79.

مرادی کلارده. سجاد و مجید روحی دهبنه، رضا سیمبر. (1396). «انگاره‌های هویتی و تبیین سیاست خارجی عربستان در قبال عراق»، فصلنامهپژوهش‌هایراهبردیسیاست، سال ششم، شماره 21، تابستان 1396. شماره پیاپی 51، صص 224-197.

مرادی. غلامعلی. (1392). «روابط امنیتی-استراتژیکی عربستان سعودی و ایالات متحده آمریکا با تاکید بر تأثیر تحولات خاورمیانه در روابط دو کشور»، فصلنامه علوم و فنون نظامی، سال نهم. شماره 25. پاییز 1392. صص 128-101.

منصوری مقدم. محمد. (1391). «مؤلفه هویت و تأثیر آن بر سیاست خارجی عربستان سعودی در قبال جمهوری اسلامی ایران»، فصلنامه مجلس و راهبرد، سال نوزدهم، شماره 72، دسترسی 25 آذر 1398.

نادری. عباس. (1388). «بررسی جامعه شناختی نظام سیاسی عربستان سعودی»، فصلنامه سیاست خارجی، سال 23، ش 3، پاییز 1388، صص 819-803.

هاوس، کارن الیوت. (1394). عربستانسعودی: مردم،گذشته،مذهب،فاصلهطبقاتیوآینده، تهران: دفتر مطالعات سیاسی و بین‌المللی.

Al-Rasheed, Modawy (2011, April 19). “The Saudi Complex: Power vs. Rights,” Open Democracy, (http://www.opendemocracy.co.uk/madawi-alrasheed/ saudi-complex-power-vs-rights). Accessible on 12th Octobre 2019

Alsultan, Fahad M. (2013). The Saudi King: Power and Limitation in the Saudi Arabian Foreign Policy Making, International Journal of Social Science and Humanity, Vol. 3, No. 5.PP.1-13

Bilgin, Pinar (2008). ”Foreign Policy Analysis: Classic Book Review: Valerie M. Hudson” Millennium - Journal of International Studies. PP. 227-228.

Blanchard. Christopher M. (2019). cblanchard@crs.loc.gov, 7-0428. www.crs.gov | IF10822 · VERSION 7. April 9, 2019. Congressional Research Service.PP.1-2

Blanchard. Christopher M. (2018). “Saudi Arabia: Background and U.S. Relations Updated September 21, 2018. Congressional Research Service. 7-5700. www.crs.gov. RL33533.PP.1-47. Accessible on 12th Octobre 2019

Blanchard. Christopher M. (2009). “Saudi Arabia: Background and U.S. Relations”April 30, 2009. Congressional Research Service. 7-5700. www.crs.gov. RL33533.PP.1-44

Butler,Phil“, (2016). Sheikh Nimr:Martyr of World War III”, < http:// journal neo.org/2016/01/08/sheikh-nimr-martyr-of-world-war-iii. Accessible on 29th March 2018

Carey. Glen and Zainab Fattah. June 5, (2017). Flights Grounded as Gulf Split on Iran Leaves Qatar Isolated © 2019 Bloomberg L.P. https://www.bloomberg.com/cybersecurity
Chritensen, Eben J. (2005). “Book Review: Alex Mintz (ed.), Integrating Cognitive and

Rational Theories of Foreign Policy Decision Making”, Millennium - Journal of International Studies,pp 932-935. PP.45-59

Chughtai Alia and Saadani Hala, (20 May 2017). U.S-Saudi relations: A Timeline, Aljazeera, at; http://www.aljazeera.com/indepth/interactive/2017/05/saudi-relations-timeline-170518112421011.html. Accessible on 29th March 2018

Congressional Research Service.2018. https://crsreports.congress.gov. RL33533. Accessible on 12th Octobre 2019

Dazi-Héni. Fatiha. (2014). SAUDI ARABIA VERSUS IRAN: REGIONALBALANCE OF POWERhttp://www.awraq.es/blob.aspx?idx=6&nId=98&hash=53a4fa081cf146ffa30d3c8ad5fe0076. PP.24-36. Accessible on 12th Octobre 2019

Darwich, May (2014). The Ontological (In)security of Similarity: Wahhabism versus Islamism in Saudi Foreign Policy, GIGA Working Papers, No. 263, German Institute of Global and Area Studies (GIGA), Hamburg. PP.1-26

Diemen. Renée van (2014). ”Politics and Religion in Saudi Arabia.Does the State Control Religion or Does Religion Control the State? A critical analysis of the interaction between the Al Saud regime and the religious establishment of Saudi Arabia. Politics and Religion in Saudi Arabia. EUC664. 1 A912710.2014.PP.1-14

Devine. James. (2017). Lessons from the Past: The Saudi-Iranian Crisis in Historical Perspective Presented at the Canadian Political Science Association Annual Conference Toronto, Ontario, May 31, 2017.PP.1-16

Fakude. Thembisa (2017). Saudi Arabia alters its foreign policy on various fronts: Why now? 29 August 2017. Al Jazeera Centre for Studies.jcforstudies@aljazeera.net. http://studies.aljazeera.n.PP.1-7

Fleurant Aude and Others, (February 2016). Trends in international arms Transfer 2015, at; http://books.sipri.org/files/FS/SIPRIFS1602.pdf. Accessible on 29th March 2018

Javier E.David, (20 May 2017). US-Saudi Arabia seal weapons deal worth nearly $110 billion immediately, $350 billion over 10 years, at; http://www.cnbc.com/2017/05/20/us-saudi-arabia-seal-weapons-deal-worth-nearly-110-billion-as-trump-begins-visit.html

Gause III. F. Gregory (2011). “Saudi Arabia in the New Middle East” Council Special Report No. 63. December 2011. The Council on Foreign Relations (CFR). PP.1-48

Global Security.org. (2011). “Council of Senior Ulama”. © 2000-2019 GlobalSecurity.org http://webcache.googleusercontent.com/search?q=cache:https://www.globalsecurity.org/military/world/gulf/sa-ulama.htm. Accessible on 12th Octobre 2019

Greenfield.Marlene (2018). U.S. arms exports in 2018, by country (in TIV expressed in million constant 1990 U.S. dollars). Statista. https://www.statista.com/statistics/248552/us-arms-exports-by-country/. Accessible on 29th March 2018

Hartmann.Laura. (2016). Saudi Arabia as a Regional Actor: Threat Perception and Balancing at Home and Abroad`. SciencesPo. Kuwait Program. Spring 2016. PP.1-11

.Hubbard. Ben.(2017). ”Saudi King Rewrites Succession, Replacing Heir With Son, 31” June 21, 2017. © 2019 The New York Times Company https://www.nytimes.com/2017/06/21/world/middleeast/saudi-arabia-crown-prince-mohammed-bin-salman.html

Lobel, Steven E, Norrin M. Ripsman and Jeffrey W. Taliaferro (2009). Neoclassical Realism, The State, and Foreign Policy, Cambridge University Press. Accessible on 12th Octobre 2019

Matthiesen. Toby. (2015). “The domestic sources of Saudi foreign policy: Islamists and the state in the wake of the Arab Uprisings” The Brookings Institution. Project on U.S. Relations with the Islamic World at Brookings. August 2015. PP.1-12

Mc Carthy. Niall. (2018). ”SAUDI ARABIA.The U.S. Has Ratcheted up Arms Sales To Saudi Arabia”. Statista. Oct 16, 2018
https://www.statista.com/chart/15797/the-value-of-us-arms-exports-to-saudi-arabia/.

NAIF.AL-MUTAIRI (1993). SAUDI GOVERNMENTAL STRUCTURE AND FOREIGN POLICY. USAWC CLASS OF 1993 U.S. ARMY WAR COLLEGE, CARLISLE BARRACKS, PA 17013-5050. Accessible on 29th March 2018

Nakhleh, E.A. (1986). The Gulf Cooperation Council: Policies, problems and prospects OSTI Identifier: 6305748

Nan tian, Aude fleurant, Pieter d. Wezeman and Siemon t. WezemanT (2017). ”TRENDS IN WORLD MILITARY EXPENDITURE”, 2016. SIPRI Fact Sheet. April 2017.PP1-8

National Intelligence Council Memorandum. Secret. NIC M81-10013. November (1981).”Saudi Arabia: Perspectives on Oli Policy” Approved for Release 2007/03/27: CIA-RDP83R001840024000200003-1. PP.1-12. Accessible on 12th Octobre 2019

Neubauer. Sigurd (2015). King Salman’s Foreign Policy Priorities. 26 January 2015

www.agsiw.org | info@agsiw.org. The Arab Gulf States Institute in Washington. Building Bridges of Understanding. PP.1-5

Nerurkar. Neelesh (2011). U.S. Oil Imports: Context and Considerations.April 1, 2011

Congressional Research Service. 7-5700. www.crs.gov. R41765

https://www.ourenergypolicy.org/wpcontent/uploads/2013/08/R41765.pdf. Accessible on 29th March 2018

Obaid. Nawaf (2014). A Saudi Arabian Defense Doctrine: Mapping the expanded force structure the Kingdom needs to lead the Arab world, stabilize the region, and meet its global responsibilities. May 2014. Defense and Intelligence Projects. Belfer Center for Science and International Affairs. John F. Kennedy School of Government. Harvard University.PP.1-47

Panaite. Atena. (2017). Cold War in the Middle East: Iran and Saudi Arabia. University of Miami.Scholarly Repository.2017-12-20. https://scholarlyrepository.miami.edu/oa_theses. PP.1-114

Rose. Gidon. (1998). ”Neoclassical Realism and Theories of Foreign Policy” World Politics. Cambridge University. DOI: https://doi.org/10.1017/S0043887100007814. Published online: 13 June 2011.https://www.cambridge.org/core/journals/world-politics/article/neoclassical-realism-and-theories-of-foreign-policy/48B6DD61980E75A29672E8553D0F79E4. Accessible on 29th March 2018

Shoaib. Muhammad. (2016). EVOLVING SAUDI FOREIGN POLICY POST ARAB SPRING. Journal of Strategic Affairs. Volume 1 – Issue No. 2. 2016.PP.42-83. Accessible on 29th March 2018

Sprout, H and Sprout M (1965). Environmental Factors in the Study of International

Politics. Prinston: Prinston University.

United States and Saudi Arabia Energy Relations. November 19, (2018). https://fas.org/sgp/crs/mideast/IF11027.pdf. Accessible on 12th Octobre 2019

Valdai International Discussion Club, (2019). http://valdaiclub.com/multimedia/infographics/shia-crescent/

Willem Van den Berg. (2017). Saudi Arabia’s strategic stalemate – what next?

NOVEMBER 2017. Clingendael – the Netherlands Institute of International Relations

www.clingendael.org/cru.PP.1-7

Yungui. WU. (2011). The Influence of Islam over the Forei Policies of Contemporary Islamic Countries. Journal of Middle Eastern and Islamic Studies (in Asia) Vol. 5, No. 3, 2011. Institute for Studies of World Regions, Chinese Academy of Social Sciences). PP.1-16