درهم تنیدگی مناقشه ایران -آمریکا و روند صلح خاورمیانه: بررسی دوره باراک اوباما و دونالد ترامپ

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری، گروه علوم سیاسی، واحد زنجان، دانشگاه آزاد اسلامی، زنجان، ایران.

2 استادیار، گروه علوم سیاسی، واحد زنجان، دانشگاه آزاد اسلامی، زنجان، ایران.

3 استادیار، گروه روابط بین الملل ، واحد زنجان،دانشگاه آزاد اسلامی، زنجان،ایران

10.22034/irr.2022.370903.2300

چکیده

بن­بست سیاسی روابط ایران و امریکا، با حدوث انقلاب اسلامی و استمرار تعارض آکنده از تشتّت روابط بین دو کشور، پس از سپری شدن چهار دهه، این سؤال را برای خردِ پرسشگر مطرح می­کند که با توجه به تطور تاریخی ایران و امریکا و تکاثر منافع منطقه­ای، همراه با لحاظ کردن فرصت های پیش آمده برای ترمیم و بهبود روابط دو کشور و تأثیر آن بر خاورمیانه، چرا با ورود به دهۀ پنجم انقلاب، مجاری دیپلماتیک دو کشور همچنان مسدود است. چه متغیرهای بر این مساله تاثیر می گذارد، در این مقاله این موضوع بررسی شده است که بین مناقشه ایران و آمریکا از طرفی و مناقشه فلسطین یا به عبارتی روند صلح خاورمیانه پیوند وجود دارد، پیوندی در هم تنیده شده که حل و فصل مناقشه ایران و آمریکا را به روند صلح خاورمیانه گره زده است، از طرفی خاتمه دادن به مناقشه اسراییل با فلسطینی ها بدون موافقت جمهوری اسلامی ایران اگر ناممکن نباشد بسیار دشوار است لذا بر این پیچیدگی ها در دوره اوباما و ترامپ تمرکز شده است.. در این مقاله از روش تبیینی برای تجزیه و تحلیل رابطه بین متغیرها استفاده شده است و روش گردآوری داده ها نیز به روش کتابخانه ای و اسنادی است.

کلیدواژه‌ها

عنوان مقاله [English]

The entanglement of the Iran-US conflict and the Middle East peace process: examining the era of Barack Obama and Donald Trump

نویسندگان [English]

  • seyed hadi ariashokooh 1
  • Abbas Moradi 2
  • Asghar Partovi 2
  • malek zolghadr 3

1 PhD student, Department of Political Science, Zanjan Branch, Islamic Azad University, Zanjan, Iran.

2 Assistant Professor, Department of Political Science, Zanjan Branch, Islamic Azad University, Zanjan, Iran.

3 Assistant Professor, Department of International Relations, Zanjan Branch, Islamic Azad University, Zanjan, Iran.

چکیده [English]

The political stalemate between Iran and America, with the Islamic revolution and the continuation of the conflict filled with the separation of relations between the two countries, after the passage of four decades, raises this question for the wisdom of the questioner, that according to the historical development of Iran and America. and the multiplication of regional interests, along with taking into account the opportunities that have arisen to restore and improve the relations between the two countries and its impact on the Middle East, why, entering the fifth decade of the revolution, the diplomatic channels of the two countries are still blocked. What variables affect this issue, in this article it has been investigated that there is a link between the conflict between Iran and America on the one hand and the Palestinian conflict or in other words the Middle East peace process, a link is intertwined that the resolution of the conflict between Iran and America is tied to the Middle East peace process, on the other hand, it is very difficult, if not impossible, to end the conflict between Israel and the Palestinians without the agreement of the Islamic Republic of Iran, so it is focused on these complications in the era of Obama and Trump. An explanatory method has been used to analyze the relationship between variables, and the method of data collection is library and documentation.

کلیدواژه‌ها [English]

  • America
  • Iran
  • Middle East peace
  • conflict
  • neo-realism
احتشامی، انوشیروان (1378)، «سیاست خارجی ایران در دوران سازندگی»، ترجمه: ابراهیم متقی و زهره پوستین چی. تهران: مرکز اسناد انقلاب اسلامی.
 اشراقی، علیرضا(1396). «تأثیر اسلام سیاسی بر راهبردهای امنیتی امریکا نسبت به ایران». تهران:  دانشگاه علامه طباطبایی، دانشکده پردیس تحصیلات تکمیلی خود گردان، رساله دکترای روابط بین الملل.
پرز، شیمون، (1376)، «خاور میانه جدید». ترجمه عدنان قارونی، تهران: مرکز مطالعات و پژوهش های آسیا.
پور حسن، ناصر، قنبری، لقمان، رضائی، زهرا(1397).  «بازشناخت راهبرد قدرت هوشمند دولت اوباما علیه جمهوری اسلامی ایران»، فصلنامه مجلس و راهبرد، سال 25، شماره 95، پائیز
پورخوش سعادت، محمد(1394). «نقش مهندسی افکار عمومی بر روابط بین ایران و امریکا».  فصلنامه مطالعات عملیات روانی : پائیز و زمستان 1394- شماره 43. 
جعفری ولدانی، اصغر(1382). « روابط خارجی ایران بعد از انقلاب». بی جا (آوای نور). (ب).
حاجی یوسفی، امیرمحمد (1382). «ایران و رژیم صهیونیستی: از همکاری تا منازعه». تهران: انتشارات دانشگاه امام صادق«ع».
دریائی، محمد حسن (1394). «مجموعه اسناد مذاکرات هسته ای جمهوری اسلامی ایران با کشورهای
دهقانی فیروز آبادی، سید جلال(1388)، «سیاست خارجی جمهوری اسلامی ایران»، تهران: سمت.
زهرائی، مصطفی (1375) «تروریسم دولتی: بهانه تجاوز نظامی امریکا»، مجله سیاسی دفاعی؛ سال 5، شماره 1، زمستان
ساجدی، امیر (1397)، «کُندی توسعه خاورمیانه». قم: نسیم کوثر
ساجدی، امیر (1398)، «خروج امریکا از برجام و تلاطم در اقتصاد ایران». فصلنامه مطالعات روابط بین الملل، سال دواردهم، شماره 46، تابستان
 سرداری، محمد رضا (1384) «ایران و امریکا در سال 1384»، سالنامه ، شرق، شماره 2 
سمیر، رضا، رحم دل، رضا، فلاح مهسا(1395). «معمای امنیتی هسته ای ایران از منظر نوواقع گرایی». فصلنامه مطالعات روابط بین الملل، سال نهم، شماره 36، زمستان
شیرازی، حبیب الله (1394). «کالبد شناسی مذاکرات هسته ای ایران و امریکا تا حصوص برجام و تصویب قطعنامه 2231»، پژوهشنامه روابط بین الملل، سال 8، شماره 30.
شیرازی، علی (1380)، «مفهوم تروریسم در کلام رسای رهبر»، قم: مؤسسه فرهنگی خادم الرضا
طاهری، ابوالقاسم، ترابی،قاسم(1389)،« جایگاه نفت در سیاست خارجی و امنیتی ایالات متحده آمریکا»، فصلنامه مطالعات سیاسی، سال سوم، شماره 10
عباس پور, ایمان (1383)، «جایگاه فرایند صلح خاور میانه در سیاست خارجی ایران – امریکا»، فصلنامه مطالعات خاور میانه، سال یازده، شماره 2.
عبدالله خانی، علی (1382). «کتاب امریکا (ویژه دکترین امنیت ملی بوش در خاور میانه 1)». تهران: مؤسسه بین المللی فرهنگی مطالعات و تحقیقات بین ابرار معاصر. (ب)
غرایاق زندی، داود(1387)، «ایران و مسئله هسته ای»، مترجم: شهرود امیر انتخابی، تهران: انتشارات پژوهشکده مطالعات راهبردی.
قوام، سید عبدالعلی(1388)، «اصول سیاست خارجی و سیاست بین الملل»، تهران: سمت.
متقی، ابراهیم (1387). «بررسی و الگوی فرایند تقابل گرائی امریکا علیه ایران در سال های 2008-1979». راهبرد، شماره 47.
مرشایمر، جان (1388)، "تراژدی قدرت های بزرگ"، مترجم: غلامعلی چگینی زاده، تهران: دفتر مطالعات سیاسی و بین المللی.
موسوی فر، رضیه (1388)،«روابط ایران و امریکا؛ مسئله اسرائیل»، فصلنامه سیاست، مجلۀ دانشکده حقوق و علوم سیاسی، دوره 46، شمارۀ 2، تابستان
موسویان، سیدحسین (1394)،«ایران و امریکا، گذشته شکست خورده و مسیر آشتی»، تهران: تیسا.
Brzezinski Zbigniew and Robert M. Gates, (2004), Iran: Time for a New Approach. Council on foreign Relations, Inc.
Cordesman, Anthony & Khalid R. AI-Rodhan. (2006). Iran’s Weapons of Mass Destruction: The Real and Potential Threat. Canada, Csis Publisher.
Hunter, Shireen T. (2010). Iran’s foreign policy in the post-soviet era: resisting the international order. California: Santa Barbara ABC-CLIO Publisher.
Jentleson, Bruce W (2000); American Foreign policy: The Dynamics of Choice In the 21 st Century, New York: W.W. Norton.
Jewish Virtual Livbrary (1996); counterterrorism Cooperation Accord Between the Government of the State of Israel and the Government of the United Staes of America (April 30),
Kerr, Paul K. (2010). Iran’s Nuclear Program: Status. New York: DIANE Publishing.
Mark, Clyde R (2003); United States Aids to Israel, Translation to Persian by: Ehsan Movahedian, Bulletin of the Research Institute for of Strategic Studies, No. 138, Tehran [in Persian].
Miller Anita, Jordan Miller and Sigalit Zetouni (2004); Sharon: Israel’s Warrior-Politician, Chicago: Chicago Publishers & Oliver Publishing.
Walt Stephen. (2018). “The Art of the Regime”, Foreign policy, http:/foreignpolicy.com/2018/05/08/the-art-of-the-regime-chnge.
Welch, S. et al. 2008. Understanding American Government, 11 th ed., Belmont, Ca: Thomson Wadsworth.
Zakaria, Farid, “Make Iran an Offer It Refuse”, News Week, (Dec 17, 2007), http://www.newsweek.com/id/174458.