روابط جمهوری اسلامی ایران و مصر: مطالعه تطبیقی دوره دولت‌های محمود احمدی‌نژاد و حسن روحانی

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری روابط بین الملل، واحد تهران جنوب، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران

2 استادیار گروه علوم سیاسی و روابط بین الملل، واحد تهران جنوب، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران

3 دانشیار گروه علوم سیاسی و روابط بین الملل، واحد تهران جنوب، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران

10.22034/irr.2023.378789.2326

چکیده

سیاست خارجی یکی از وجوه مهم زندگی ملت‌ها و کشورها به‌شمار می‌رود. بررسی سیاست خارجی جمهوری اسلامی ایران در قبال مصر و تأثیرات آن می‌تواند به تدوین راهبردهایی در روابط خارجی در دولت‌های مختلف کشورمان کمک کند و شرایط را برای رفع مشکلات و نقایص احتمالی فراهم آورد. پس از بیداری اسلامی دولت‌هایی در مصر روی کار آمدند که بر روابط با ایران تأثیرگذار بودند. در این پژوهش سعی شده است تا با نگاهی سازه‌انگارانه به روابط ایران و مصر، سیاست خارجی کشورمان در دولت‌های احمدی‌نژاد و روحانی مورد نقد و بررسی قرار گیرد و به این سئوال پاسخ داده شود که روابط ایران و مصر بین سال‌های 2005 تا 2021 چگونه بوده؟ و با چه راهبری می‌توان مشکلات موجود را در روابط دو جانبه برطرف کرد؟ در پاسخ باید گفت؛ در دولت موسوم به عدالت‌محور احمدی‌نژاد، درگیر بودن در برخی تنش‌های داخلی و فقدان رویه‌ای ثابت در سیاست خارجی و در دولت موسوم به اعتدال‌گرا روحانی، تمایل بیش از حد به روابط با غرب و درگیر بودن با برجام، توسعه روابط را با کشورهایی مانند مصر کُند کرد و زمینه‌های تاریخی، اشتراکات فرهنگی و سیاسی به همراه فرصت شکل گرفته از قیام مردمی دراین کشور نیز نتوانست به این روابط کمک چندانی بکند. هدف این مقاله کنکاش دریافتن دلایل بروز مشکلات در روابط دوکشور و ارائه راهبردی برای حل این مشکل است. دراین پژوهش با اتکا به روش (SWOT) این نتیجه حاصل شد که برای بهبود روابط با مصر می‌توان از راهبرد «رقابتی یا تنوع بخشی» (ST) استفاده کرد.

کلیدواژه‌ها

عنوان مقاله [English]

Relations between the Islamic Republic of Iran and Egypt: A comparative study of the Mahmoud Ahmadinejad and Hassan Rouhani Administrations

نویسندگان [English]

  • Hassan Yousefi 1
  • Hassan Khodaverdi 2
  • Garineh Keshishyan Siraki 3

1 Ph.D. Candidate of International Relations, South Tehran Branch, Islamic Azad University, Tehran, Iran

2 Assistant Professor, Department of Political Science and International Relations, South Tehran Branch, Islamic Azad University, Tehran, Iran

3 Associate Professor, Department of Political Science and International Relations, South Tehran Branch, Islamic Azad University, Tehran, Iran

چکیده [English]

Foreign policy is one of the important aspects of the life of nations and countries. Examining the foreign policy of the Islamic Republic of Iran towards Egypt and its effects can help formulate strategies in foreign relations in different governments of our country and provide the conditions for solving possible problems and defects. After the Islamic awakening, governments came to power in Egypt that had an impact on relations with Iran. In this research, an attempt has been made to take a constructive look at the relations between Iran and Egypt, the foreign policy of our country in the governments of Ahmadinejad and Rouhani, and to answer the question that the relations between Iran and Egypt between How were the years from 2005 to 2021? And with what guidance can existing problems in bilateral relations be solved? In response, it should be said; In the so-called justice-oriented government of Ahmadinejad, being involved in some internal tensions and the lack of a fixed procedure in foreign policy, and in the so-called moderate Rouhani government, too much desire for relations with the West and being involved with JCPOA slowed down the development of relations with countries like Egypt, and the historical background, cultural and political commonalities along with the opportunity created by the popular uprising in this country could not help these relations much. In this research, relying on the SWOT method, the conclusion was reached that "competitive or diversification" (ST) strategy can be used to improve relations with Egypt.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Foreign policy
  • Justice-oriented
  • Moderate
  • Islamic Republic of Iran
  • Egypt