رئالیسم جهان سوم: رهیافتی پاسخ‌گو به خاستگاه کشمکش‌های جاری در نظام بین‌الملل

نویسندگان

دانشکده علوم انسانی دانشگاه گیلان

چکیده

نگاهی دقیق به نظریه‌های غالب در رشته روابط بین‌الملل هر ناظر مطلع از عرصه سیاست جهانی را به این حقیقت رهنمون می‌کند که نظریه‌های این حوزه بر مبنای نگرش قدرت‌های بزرگ به سیاست بین‌الملل تبیین شده‌اند. در این ارتباط نابرابری موجود در عرصه روابط بین‌الملل باعث تأثیرگذاری بر نظریه‌پردازی در رشته روابط بین‌الملل شده است. نظریه‌های مهم رشته روابط بین‌الملل بیش از آنکه بازگو‌کننده واقعیت‌های جهان و دربرگیرنده ملاحظات بخش زیادی از دولت‌های فعال در عرصه بین‌الملل باشد، در زمینه منافع قدرت‌های بزرگ تبیین و طراحی شده است. این دسته از نظریات ظرفیت توضیح مباحث مهم و مطرح در گستره بین‌الملل نظیر خاستگاه کشمکش‌های جاری در نظام بین‌الملل و ارتباط بین متغیرهای معین رفتار داخلی و خارجی اکثر اعضا در سایه مؤلفه‌های جنگ و صلح را ندارد. بر این اساس ضروری است ضمن باز‌اندیشی در مباحث نظریه‌های غالب رشته روابط بین‌الملل یعنی نظرات نئورئالیسم و نئولیبرالیسم، تلاش‌هایی در زمینه ارائه نظریات جدید با نگرشی ساده یا رهیافت‌هایی کوچک با نگاهی محدود و با هدف پوشش کاستی‌های این نظریات صورت پذیرد. در مقاله حاضر تلاش شده است ضمن اشاره به کاستی‌های موجود در نظریات غالب رشته روابط بین‌الملل دلایل عمده عدم توانمندی نظریات یادشده را از نظر شناخت‌شناسی در زمینه توجیه و تبیین بروز جنگ و در مقابل عدم گسترش صلح در سطح بین‌الملل بررسی شود.

کلیدواژه‌ها

عنوان مقاله [English]

Third World Realism: An approach to answer origin of current conflicts in international system

نویسندگان [English]

  • رضا سیمبر
  • مهدی زیبایی

چکیده [English]

A close look at prevailing theories in the field of international relations will lead every informed observer on global politics to the fact that the theories have been proposed according to the outlook of great powers toward international politics. The existing inequality in international relations has influenced theorizing the field. Major theories in the field of international relations have been drafted on the interests of major powers rather than explaining realities of the world and addressing concerns of a considerable section of active states in the international arena. These theories lack the capacity to explain major issues of the international field such as the origin of existing conflicts in the international system and the relation between certain parameters of domestic and foreign behavior of majority of members under war and peace factors. Therefore, it is required that simultaneous with reconsidering the issues in prevailing theories of the field of international relations, i.e. neorealism and neoliberalism, steps are taken to introduce new theories based on a comprehensive perspective and or minor paradigms based on a limited viewpoint so that defects are removed. This article attempts to introduce current deficiencies in the major theories of international relations and explain the reasons behind their inefficiency in terms of epistemology and justification of war as well as peace at the international level.

کلیدواژه‌ها [English]

  • theorizing
  • Neorealism
  • neoliberalism
  • English School
  • War and Peace
  • Post-Colonial States