وابستگی متقابل روسیه و اتحادیۀ اروپا در حوزۀ انرژی

نویسندگان

1 عضو هیئت علمی دانشگاه تربیت مدرس

2 کارشناس ارشد روابط بین الملل دانشگاه تربیت مدرس

چکیده

بی‌شک در دنیای صنعتی امروز، انرژی یکی از عوامل مهم تأثیرگذار در روابط میان کشورها است. وجود منابع سرشار و ذخایر انرژی در برخی از کشورها و همینطور کمبود انرژی و نیاز شدید به آن در برخی دیگر باعث شده است تا کشورها درباره سیاست خارجی خودشان و نیز در برقراری روابط با یکدیگر به این متغیر مهم توجه ویژه‌ای داشته باشند. نمونه بارز و مصداق کامل این امر، روابط اتحادیۀ اروپا و روسیه و همکاری‌های آنها در زمینه‌های گوناگون به‌ویژه در بخش انرژی است. در واقع نیاز روزافزون اتحادیۀ اروپا به انرژی از یک طرف و وجود منابع و ذخایر انرژی در روسیه از طرف دیگر باعث شده است که مسئلۀ انرژی، به یکی از ارکان اساسی روابط میان اتحادیۀ اروپا و روسیه تبدیل شود. استدلال اصلی مقالۀ حاضر این است که هر چند این رابطه در طول دو دهۀ اخیر فراز و فرودهای فراوانی داشته و حتی در برخی مواقع تنش‌های موقتی بین آنها بروز کرده است، همکاری بین طرفین در زمینۀ انرژی نه تنها افول نکرده است، بلکه زمینه‌های متعددی دال بر امکان تقویت این همکاری به چشم می‌خورد؛ به نحوی که می‌توان از نهادینه شدن وابستگی متقابل روابط طرفین در حوزۀ انرژی سخن گفت. این مقاله قصد دارد تا زمینه‌های تقویت همکاری روسیه و اتحادیۀ اروپا را با محوریت انرژی به عنوان متغیری تعیین‌کننده بررسی کند.

کلیدواژه‌ها

عنوان مقاله [English]

The Russia–EU Energy Interdependency

نویسندگان [English]

  • Masoud Mousavi Shafaee 1
  • Ahmad Soltani Nejad 1
  • Mehdi Zahmatkesh 2

1 Faculty Member Tarbiat Modarres University

2 Master of International Relations Tarbiat Modarres University

چکیده [English]

Energy is one of the most crucial and determining variables in relations among nation-states in a way that energy concern is their very important foreign policy consideration. The Russia-EU relations and their cooperation in the field of energy is a clear example in this regard. Increasing needs of EU to import energy on the one hand, and energy resources of Russia which need to be exported to make foreign income for the country on the other hand, have become the cornerstone of Russia-EU relations. The main argument of the article is that in the past two decades despite of some temporarily short-term tensions in the Russia-EU relations, their general long-term energy cooperation has been strengthening. In other words, we are witnessing a kind of preliminary interdependency between Russia and EU in the field of energy cooperation. The article tries to show the basis of this interdependency.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Energy
  • Russia
  • EU
  • cooperation
  • Interdependency
ابراهیمی، محمد،(1384): " استراتژی انرژی روسیه، ظرفیت‌ها و اقدامات "،مجموعه مقالات، دوازدهمین همایش بین المللی آسیای مرکزی و قفقاز، آینده‌نگری به سامانه‌های انرژی، انتشارات دفتر مطالعات سیاسی و بین‌المللی، تهران.

حسنتاش، سید غلام حسین، (1387): " تقاضای گاز اروپا، نقش ترکیه و فرصت‌های ایران "،مجله‌ی اقتصادی سیاسی، شماره‌ی 224 ـ 223،.
راعی دهقی، مرتضی (1386 ) ‌: " روسیه و اتحادیه اروپایی : استراتژی‌های متقابل انرژی "،فصلنامه‌ی مطالعات آسیای مرکزی و قفقاز، سال شانزدهم، دوره‌ی چهارم، شماره 60،.
رضایی، محمد رضا(1387):" زمین شناسی نفت"، انتشارات فرهیختگان علوی.
زبیب، رضا،(1386): " روسیه: تجارت و ترانزیت جهانی گاز "،مطالعات آسیای مرکزی و قفقاز؛ گزارش.
شعیب، بهمن،(1388): "نقش انرژی در روابط روسیه با اتحادیه اروپا"، فصلنامۀ مطالعات آسیای مرکزی و قفقاز.
شیر غلامی، خلیل(1388): " زمینه‌های همکاری روسیه و اتحادیه اروپا "،فصلنامه‌ی مطالعات آسیای مرکزی و قفقاز.
کیانی، داوود(1386) : " سیاست انرژی روسیه در برابر اتحادیه‌ی اروپا "،فصلنامه‌ی سیاست خارجی، سال بیست و یکم، شماره 1.
داود کیانی،(1386): "سیاست نفوذ روسیه در اوکراین؛ واکنش اتحادیۀ اروپا"، فصلنامۀ مطالعات آسیای مرکزی و قفقاز.
گل شیرازی، حسن و جندقیان، (1380) : " توسعه نفت و گاز روسیه "،مجله‌ی اقتصاد انرژی.
موسوی شفائی، مسعود و واعظی، محمود،(1386): " دیپلماسی اقتصادی "، پژوهشکده‌ی تحقیقات استراتژیک.
یادگاری، حسین،(1385) :"تقاضا و چالش های امنیت انرژی در آسیا"، مجله ی اقتصادی سیاسی.

 

BP Statistical review of world energy June( 2010)
Eurogas statistical report (2011)
European commission external relations" Eu-russia relations" May (2007)
European commission energy report,(2011)
Gilberto‌, Gambini (2011) " Eu27 trade in goods with Russia up by 27% in the first nine months of 2011",published by:eurostat press office‌,
Grats, Jonas, (2009) ,"energy relations with Russia and gas market liberalization"
Green Paper, (2006), "Aeuropean strategy for sustainable،competitive and secure energy"
Hughes، Jeams,‌ (2006), "Eu relations with Russia:‌partnership or asymmetric interdependency"lseresearch online،
Hafner,Manfred, karbuz,Sohbet, Esnault,Benoit & andaloussi,Habib, (2011), ‌" long-term natural gas supply to europe: import potential, infrastructure needs and investment promotion"
Kovacovsk،lenka, (2007) " Europeanunion´senergy (in)security –dependenceonrussia"
Larsson، R, (March 2006), " Russia´s energy policy: security dimensions and russia´s realibity as an energy supplier",foiswedis defence resaerch agency،scientic report
Larsson، R. , (2007) "Nord stream،sweden and baltic sea security"،‌swedish research defence agency,defence analysis,march 2007,stockholm
Lynn, Jones, (summer 1995) "Offense defense theory and its critics", security studies, No 4. Vol. 4,
Moran، Daniel & A.Russell‌ (2009)، James “ Energy security and global politics‌: the militarization of resource management ”
Morelli‌، Vincel & Belkin‌، Paul , (2007)“ Theeuropean unions energy security challenges ” crsreport for congress‌،
Monaghan،Andrew (November 2005) "Russian oil and eu energy security"
Monaghan, Andrew, (2007) " Russia and the security of europes energy supplies: security in diversity?" conflict studies research centre,
Monaghan،Andrew (2005) "Russian oil and euenergy security"،conflict studies research centre
Milov،Vladimir & Coburn Leonardl & Danchenko،Igor, (2006) "Russia's energy policy،1992-2005"
Milov,Vladimir, (2006), "The‌ eu‌–‌russia energy dialogue:competition versus monopolies",research programme russia/nis,
Milov، V. (May 2006), " The use of energy as a political tool"،eu-russia centre review”
Olga, Egorova, (2010)" The European Union – Russia relations on Natural Gas as an Example of the Relations within Network Governance", University of Twente Enschede-the Netherlands,
Proedrou، F, (2007) "The eu-russia energy approach under the prism of interdependence". europeansecurity،
Paltsev, Sergey, (July 2011) " Russias natural gas export potential up to(2050)" mit joint program on the science and policy of global change, report No.201,

Söderbergh, Bengt, (2011), "Norway and Russia natural gas prospects and subsequent implicationsfor european energy security" global energy systems, Uppsala university