واکاوی مبانی فرانظری نظریة روابط بین‌الملل در رویکرد اسلامی

نویسندگان

دانشگاه فردوسی مشهد

چکیده

اگر بپذیریم که پیشرفت یک رشتة علمی به ظرفیت آن رشته در دسترسی به نظریه‌ها و مفاهیمی بستگی دارد که به کمک آن می‌توان به شناختی از جهان خارج نائل گردید و همچنین اگر بپذیریم که نظریه‌ها بخش بسیار حیاتی بن‌مایه‌های علوم را تشکیل می‌دهند، آن‌گاه باید شناخت و تسلط بر نظریه‌های یک دانش و تجربة انسانی، همچون علم روابط بین‌الملل را عنصر اساسی و تشکیل‌دهندة آن علم دانست. این در حالی است که بسیاری از توصیفات، تحلیل‌ها و تبیین‌های صورت گرفته در رشتة روابط بین‌الملل، مبتنی بر یک شاکلة نظری و آن هم رویکردی غرب‌محورانه است. در این راستا، پژوهش حاضر تلاش نموده با رویکردی تحلیلی‌تفسیری به نظریات و دیدگاه‌های فرانظری روابط بین‌الملل بپردازد. همچنین با بهره‌گیری از منابع چهارگانة موجود در اسلام ـ شامل کتاب، سنت، اجماع و عقل ـ اصول و شاخصه‌های فرانظری روابط بین‌الملل در اسلام را اکتشاف و استخراج نماید. مفروض اصلی نگارندگان نوشتار پیش ‌رو آن است که «تمامی نظریات روابط بین‌الملل در دورة معاصر دارای خصیصة غرب‌گرایانه بوده و متناسب با پیش‌فرض‌ها، مصادیق و ذهنیت غربی هستند».

کلیدواژه‌ها

عنوان مقاله [English]

An Analysis of Meta-Theory Principles of International Relations Theory in Islamic Approach

نویسندگان [English]

  • محمدجواد رنجکش
  • حمیدرضا کشاورز

چکیده [English]

Understanding and command of theories of a science and human experience such as International Relations constitute its main component. The research adopts an analytical-interpretive approach to meta-theoretical theories of the International Relations and uses the quartet sources in Islam – Quran, Sunna, consensus and reason – to explore the meta-theoretical principles and parameters of the International Relations in Islam. We assume that all International Relations theories in the modern era have western characteristic and that they are in accordance with the western assumptions, instances, and mentality.

کلیدواژه‌ها [English]

  • international relations
  • Meta-theory
  • ontology
  • Epistemology
  • methodology
  • Identity of Islam