تحلیل و بررسی مواضع انگلستان در قبال تحولات اخیر خاورمیانه مطالعه موردی: بحرین، سوریه و مصر

نویسندگان

1 دانشیار علوم سیاسی دانشگاه امام صادق

2 دانش آموخته کارشناسی ارشد علوم سیاسی دانشگاه امام صادق

چکیده

منطقة غرب آسیا و شمال افریقا در طول تاریخ همواره شاهد حوادث و تحولات بزرگی بوده که صرف‌نظر از ریشه‌های آن، با مداخلة قدرت‌های بزرگ فرامنطقه‌ای همراه بوده است. مداخلاتی که در اغلب موارد منجر به تغییر مسیر آن تحولات و انحراف در جریان حوادث منطقه شده است. تحولاتی که از ابتدای سال 2011 تا کنون در کشورهای عربی قارة آسیا و شمال افریقا شاهد آن هستیم به‌خوبی گویای این امر است. نوشتار حاضر در صدد تحلیل و بررسی مواضع دولت انگلستان به‌عنوان یکی از قدرت‌های فرامنطقه‌ای مداخله‌گر و تأثیرگذار در قبال تحولات اخیر در این منطقه است. هدف مقاله، نشان دادن مواضع متناقض و متضاد این دولت اروپایی در جریان تحولات اخیر و مقایسة آنها با یکدیگر است؛ به سخن دیگر، در این مقاله تلاش می‌شود تا به این پرسش اساسی پاسخ داده شود که: «مواضع انگلستان در قبال تحولات اخیر در کشورهای اسلامی غرب آسیا و شمال افریقا بر مبنای چه اهداف و منافعی اتخاذ شده است؟» با توجه به این مسئله، پرسش فرعی دیگری مطرح می‌شود: «دولت انگلیس برای تأمین این منافع چه اقداماتی را پیش گرفته و با چه چالش‌هایی روبه‌رو است؟» برای پاسخ به این پرسش‌ها، سیاست‌ها و اقدامات انگلیس مبتنی بر سیاست‌های اعلامی و اعمالی این کشور در مواجه با تحولات کشورهای مصر، بحرین و سوریه به تفکیک تبیین و سپس تحلیل شده است

کلیدواژه‌ها

عنوان مقاله [English]

An Evaluation of the British Stance on Recent Developments in West Asia and North Africa: A Comparative Study of Bahrain, Syria and Egypt

نویسندگان [English]

  • Mohammad Hasan Khani 1
  • Hojatollah Noori Sari 2

1 Associate Professor of Political Science, Imam Sadegh University

2 Master of Political Science, Imam Sadegh University

چکیده [English]

West Asia and North Africa regions have been the scene of important events throughout the history. Regardless of the roots and causes of these events, the countries of the region have always been subject to interventions by great power beyond the region. These interventions have changed the direction of those events and sometimes led to a total diversion of the events from their original goals. The recent developments in the Arab world know as Arab Springs or Islamic Awakening, are a good example of this phenomenon. This article is an attempt to examine the role of Great Britain in these events as one the most important players in the region, and to analyze the different and to some extent contradictory policies adopted by London in dealing with the developments in Bahrain, Syria, and Egypt. The article also tries to explain to answer these questions that British policies were based on which goals and interests, and what would be the challenges ahead

کلیدواژه‌ها [English]

  • Great Britain
  • West Asia &
  • North Africa
  • Arab spring
  • Islamic awakening
  • Syria
  • Bahrain
پرس‌تی.وی (1391)، رسانه‌های انگلیسی: تکاورهای سابق ارتش انگلیس در حال آموزش شورشیان سوریه، وبسایت پرس تی.وی، 3/5/1391، (http://www.presstv.ir/detail.fa/252548.html)
درویشی، فرهاد و فردی تازه کند، محمد (1387)، مفهوم منافع ملی در سیاست خارجی جمهوری اسلامی ایران؛ مطالعه موردی: دولت خاتمی (1376-1384)، فصلنامه ژئوپلیتیک، سال چهارم، شماره سوم، پاییز و زمستان 1387.
دهقانی فیروزآبادی، جلال (1389)، سیاست خارجی جمهوری اسلامی ایران، تهران: انتشارات سمت.
دیلی استار (1391)، ورود 200 کماندوی انگلیسی به سوریه، وبسایت خبری فرارو، 8/6/1391، (http://fararu.com/fa/print/123816)
دیلی تلگراف (1389)، لندن در قبال مصر موضع روشنی اتخاذ کند، خبرگزاری فارس، 16/11/1389، (http://www.farsnews.com/printable.php?nn=8911160319)
دیلی‌میل (1391)، انگلیس سران شورشیان سوریه را آموزش می‌دهد، خبرگزاری فارس، 31/4/1391 (http://www.farsnews.com/newstext.php?nn=13910431001021)
کامرون، دیوید (1391)، نخست‌وزیر انگلیس خواستار کناره‌گیری اسد از قدرت شد، خبرگزاری فارس، 29/4/1391، (http://www.farsnews.com/newstext.php?nn=13910429000297)
سازمان اطلاعات مرکزی آمریکا (1389)، ارزیابی سیا: حکومت مصر با تظاهرات سرنگون نمی‌شود، خبرگزاری فارس، 12/11/1389، (http://www.farsnews.com/printable.php?nn=8911120217)
ساندی تایمز (1391)، کمک‌های اطلاعاتی انگلیس و آلمان به شورشیان سوریه فاش شد، وبسایت پرس.تی.وی، 29/5/1391، (http://www.presstv.ir/detail.fa/257039.html).
فارس‌نیوز (1391)، خودداری آمریکا و انگلیس از امضای سند محکومیت بحرین در شورای حقوق بشر، خبرگزاری فارس، 12/4/1391، (http://www.farsnews.com/printable.php?nn=13910412000493).
فیلیپس، تام (1390)، ابراز شگفتی انگلیسی‌ها از بهار عربی، وبسایت خبری تحلیلی صراط، 12/11/1390، (http://www.seratnews.ir/fa/print/52192)
قوام، عبدالعلی (1388)، اصول سیاست خارجی و سیاست بین الملل، تهران: انتشارات سمت.
گاردین (1391)، انگلیس به آل خلیفه سلاح می فروشد، وبسایت فردانیوز، 10/1/1391 http://www.fardanews.com/fa/print/194989))
هیگ، ویلیام (1391)، گفت‌وگوی وزرای خارجه هلند و انگلیس درباره تشدید تحریم‌های ضدسوری، خبرگزاری فارس، 20/4/1391، (http://www.farsnews.com/newstext.php?nn=13910420000162)
هیگ الف، ویلیام (1391)، انگلیس خواستار تصویب قطعنامه و تحریم‌های شورای امنیت علیه سوریه شد، خبرگزاری فارس، 11/4/1391، (http://www.farsnews.com/newstext.php?nn=13910411000381)
هیگ ب، ویلیام (1391)، وزیر خارجه انگلیس خواستار تصویب قطعنامه ضدسوری شد، خبرگزاری فارس، 27/4/1391، (http://www.farsnews.com/newstext.php?nn=13910427001516)
هیگ ج، ویلیام (1391)، وزیر خارجه انگلیس از دور هفدهم تحریم‌های ضدسوری استقبال کرد، خبرگزاری فارس، 3/5/1391، (http://www.farsnews.com/newstext.php?nn=13910503001182)
وزارت خارجه انگلیس (1391)، وزارت خارجه انگلیس ۳ دیپلمات سوری را اخراج کرد، خبرگزاری فارس، 9/3/1391، (http://www.farsnews.com/newstext.php?nn=13910309001191)

Allison, Graham (2010), US National Interests: A Report from The Commission on America’s National Interests, Harvard University: JHU/APL Rethinking Seminar Series.
BBC (2012), in: http://www.bbc.co.uk/go/wsy/pub/email/ft/-/persian/world/2012/02/120214_009-times-bahrain.shtml, (Date of access: 12/2/2012)
BBC A (2012), in:www.bbc.co.uk/go/wsy/pub/email/ft/persian/world/2012/02/120223_u14_tunisia_syria.shtml, (Date of access: 12/2/2012)
BBC C (2012), in: www.bbc.co.uk/go/wsy/pub/email/ft//persian/world/2012/02/120227_l25_syria_china_un_council.shtml (Date of access: 12/2/2012)
Browne, Jeremy (2011), in: http://www.ukforiranians.fco.gov.uk/fa/news/?view=News&id=647922282 (Date of access: 8/24/2011)
Cameron, David (2011), in: http://www.articles.cnn.com/2011-02-02/world/egypt.world.reaction_1_egyptian-people-egyptian-capital-political-reform?_s=PM:WORLD (Date of access: 2/2/2011)
Cameron A, David (2011) in: http://www.bloomberg.com/news/2011-01-30/u-k-s-cameron-urges-peaceful-democratic-reforms-in-egypt-in-cnn-interview.html (Date of access: 1/30/2011)
Cameron B, David (2011) in: http://www.guardian.co.uk/commentisfree/2011/aug/12/riots-egyptian-mubarak-civil-liberties (Date of access: 8/12/2011)
Cameron C, David (2011) in: http://www.politics.co.uk/news/2011/02/02/cameron-warns-mubarak-over-violence-in-egypt (Date of access: 2/2/2011)
Cameron D, David (2011) in: http://www.ukforiranians.fco.gov.uk/fa/policy/regional/bahrain/ (Date of access: 2/19/2011)
Cameron E, David (2011), in: http://edition.cnn.com/2011/WORLD/meast/02/02/egypt.world.reaction/index.html?_s=PM:WORLD (Date of access: 2/2/2011)
Davidson, Lawrence (2009), Foreign Policy, Inc. Privatizing America’s National Interest, The University Press of Kentucky.
Etchells, Anthony (2012), Middle East challenges to UK foreign policy, in: http://www.defenceviewpoints.co.uk/articles-and-analysis/middle-east-challenges-to-uk-foreign-policy, (Date of access: 24/4/ 2012)
Foreign Affairs Committee (2012), British Foreign Policy and the 'Arab Spring', Second Report of Session 2012–13, Ordered by the House of Commons to be printed, London: 3 July 2012.
Foreign & Commonwealth Office (2013), Working for peace and long-term stability in the Middle East and North Africa, in: https://www.gov.uk/government/policies/working-for-peace-and-long-term-stability-in-the-middle-east-and-north-africa, (Date of access: 21/10/2013)
Gatilov, Gennady (2012), in: http://uzbek.irib.ir/persian/print/15740.html (Date of access: 8/20/2012)
Hague, William (2012), in: http://www.ukforiranians.fco.gov.uk/fa/policy/regional/syria/uk-policy/ (Date of access: 2/6/2012)
Hague A, William (2012), in: http://www.bbc.co.uk/news/uk-19205204 (Date of access: 8/10/2012)
Hague B, William (2012), Foreign Secretary discusses British foreign policy and the Middle East, in: https://www.gov.uk/government/speeches/foreign-secretary-discusses-british-foreign-policy-and-the-middle-east, (Date of access: 17/5/2010)
Michou, Hélène (2012), The UK in the Middle East: commercial diplomacy to what end, in: http://www.fride.org/download/PB_118_UK_in_the_Middle_East.pdf, (Date of access: 5/5/ 2012)
Rosemary Hollis (2010), What the British elections might mean for Middle East policy, in: http://mideast.foreignpolicy.com/posts/2010/05/05/what_the_british_elections_might_mean_for_middle_east_policy, (Date of access: 5/7/ 2012)
UK for Iranians (2012), in: www.ukforiranians.fco.gov.uk/fa/news/?view=News&id=645781282 (Date of access: 12/12/2012)
Walker, Christopher (2012), in: http://www.fa.alalam.ir/news/336804 (Date of access: 6/23/2012)
Wearing, David (2011), Understanding British Foreign Policy in the Middle East, in: http://www.newleftproject.org/index.php/site/article_comments/understanding_british_foreign_policy_in_the_middle_east, (Date of access: 19/5/2011)
Wearing, David (2012), The Historical Materialist Perspective on British Foreign Policy in the Middle East and North Africa: Implications for the Arab Uprisings, in: www.soas.ac.uk/development/phdstudents/file80090.pdf (Date of access: 4/4/2012)