تحولات ژئوپلیتیک دریای جنوبی چین و راهبرد بازیگران منطقه‌ای و فرامنطقه‌ای: آثار و پیامدها

نویسندگان

1 پژوهشگر روابط بین الملل و دبیر انجمن ایرانی روابط بین‌الملل

2 دانش آموخته کارشناسی ارشد روابط بین الملل دانشگاه علامه طباطبایی

چکیده

دریای جنوبی چین در زمان جنگ جهانی دوم و جنگ سرد از نظر ژئوپلیتیکی و ژئواستراتژیکی برای کشورهایی نظیر: ایالات متحده، اتحاد جماهیر شوروی و ژاپن از اهمیت ویژه‌ای برخوردار بود. این کشورها از این دریا در قالب فرصتی برای افزایش حضور و نفوذ خود در شرق آسیا بهره می‌بردند. اگرچه با کاهش نفوذ ژاپن و فروپاشی شوروی از تعداد بازیگران در این حوزه کاسته شد، اما اخیراً ظهور قدرت‌های بزرگ و متوسط در منطقه زمینه‌ساز تحولاتی جدید در این دریا شده است. علاوه بر این در سال‌های گذشته نه‌تنها از ارزش این دریا کاسته نشده بلکه با کشف منابع معدنی، نفتی و گازی در این حوزه، بر اهمیت آن افزوده شده است. این عوامل به همراه روند روبه رشد قدرت اقتصادی و نظامی چین و قدرت منطقه‌ای شدن آن، تحولاتی را در این دریا بوجود آورده است که موجب افزایش نقش‌آفرینی بازیگران منطقه‌ای و فرامنطقه‌ای شده است. با این وجود سوالاتی که در این پژوهش درصدد پاسخ به آنها هستیم این است که با تحولات ژئوپلیتیکی رخ داده در دریای جنوبی چین و افزایش تعداد بازیگران منطقه‌ای و فرامنطقه‌ای در این دریا، این بازیگران چه اهدافی را دنبال می‌کنند؟ و راهبردها و سیاست‌های این بازیگران چه پیامدهایی را در این دریا به همراه اشته است؟ فرضیه‌ی این پژوهش این است که افزایش قدرت چین، ورود بازیگران متوسط منطقه‌ای و نیز قدرت‌های فرامنطقه‌ای همزمان با تحولات ژئوپلیتیکی و ژئو‌اکونومیکی دریای جنوبی چین در سال‌های اخیر منجر به افزایش ادعاهای بازیگران نسبت به این دریا و تلاش برای افزایش نفوذ و کنترل بر این دریا در جهت دستیابی به منابع موجود آن شده است که این مسأله بستر تشدید تنش‌ها و افزایش بی‌ثباتی در منطقه را فراهم نموده است.

کلیدواژه‌ها

عنوان مقاله [English]

The Geopolitical Developments of South Chinese Sea and the Strategies of the Regional and Trans-Regional Players: Impacts and Implications

نویسندگان [English]

  • Ziauddin Sabouri 1
  • Amir Ghiasi 2

1 Researcher of International Relations and Secretary of the Iranian Association of International Relations

2 Master of International Relations, Allameh Tabatabai University

چکیده [English]

The Chinese South Sea during WWII and the Cold War had a special importance for countries such as USA, USSR and Japan from a geopolitical and geostrategic point of view. These countries used to enjoy this sea as an opportunity for increasing their presence and influence in the East Asia. Though, the decreased influence of Japan and the collapse of the USSR limited the number of players in this area, yet the recent emergence of great and middle powers in the region have brought about new developments in this sea. In spite of that, its significance has not diminished in the last years and rather with the exploration of mineral, gas and oil sources in this area, it has gained more significance. These factors, along with the trend of the growing economic and military power of China and its capability to become a regional power have caused certain developments which led to a greater role playing of the regional as well as trans-regional states. In this regard, the questions that we would like to address are: with the geopolitical developments and increased number of regional and trans-regional players in this sea, what objectives theses players seek? And what implications the strategies and policies of these players have brought about in this sea? The hypothesis of this paper is that the increased power of China, emergence of the regional and trans-regional players with the recent geopolitical and geo-economic developments in the South Chinese Sea led to the proclamations of the players regarding this sea and at the same time their efforts to expand their influence and control over the sea aimed at attaining available sources which have paved the way for more tension and increasing instability in the region.

کلیدواژه‌ها [English]

  • South Chinese Sea
  • Geopolitics
  • Instability
  • regional powers
  • Trans-regional powers
پیشگاهی‌فرد، زهرا و عرب، حسین(1390).« ژئوپلیتیک دریای بالتیک و اهمیت منطقه‌ای آن». فصلنامه ژئوپلیتیک، سال هفتم، شماره3، پاییز.

پیشگاهی‌فرد، زهرا و موسوی‌فرد، سید رحمت اله(1388).« تحلیل منافع قدرت‌های منطقه‌ای و فرامنطقه‌ای در حوزه‌ی قفقاز جنوبی». دو‌فصلنامه پژوهش و سیاست، سال یازدهم، شماره 27، پاییز و زمستان.

جعفری‌ولدانی، اصغر(1388). چالش‌ها و منازعات در خاورمیانه. تهران: انتشارات پژوهشکده مطالعات راهبردی، چاپ اول.

حاجی‌پور، مجید(1390).« دریای چین جنوبی عرصه‌ی جدید تقابل امریکا و چین در حال ظهور». ماهنامه خلیج فارس و امنیت، سال دوازدهم، شماره 126و127، بهمن و اسفند.

حافظ‌نیا، محمدرضا(1385). اصول و مفاهیم ژئوپلیتیک، مشهد: انتشارات پاپلی.

------------- (1389).« یک منطقه ژئوپلیتیکی چگونه تحول می‌یابد؟». فصلنامه ژئوپلیتیک، سال ششم شماره 1، بهار.

خبرگزاری فارس(1391).«چین در آب‌های دریای چین جنوبی پایگاه نظامی مستقر می‌کند».11/5/1391.

http://www.farsnews.com/newstext.php?nn=13910501001233

 

دهقانی فیروزآبادی، سید جلال(1389). سیاست خارجی جمهوری اسلامی ایران. تهران: انتشارات سمت، چاپ سوم.

شریعنی‌نیا، محسن(1383).« سیاست خاورمیانه‌ای چین». فصلنامه سیاست خارجی، سال بیست‌و‌یکم، شماره3، پاییز.

قاسمی، حاکم و ناظری، زهرا(1390).« تحولات ژئوپلیتیک در حوزه دریای خزر و تغییر نقش قدرت‌های بزرگ در این منطقه». فصلنامه ژئوپلیتیک، سال هفتم، شماره 3، پاییز.

لاکست، ایو(1368). مسائل ژئوپلیتیک، اسلام، دریا، آفریقا. ترجمه آگاهی، عباس، تهران: دفتر نشر و فرهنگ اسلامی.

مجتهدزاده، پیروز(1381). جغرافیای سیاسی و سیاست جغرافیایی. تهران: انتشارات سمت.

میرطاهر، سیدرضا(1391).«توسعه قدرت دریایی چین و نگرانی امریکا».شبکه خبر، کد خبر3187. 8/9/1391.
http://irinn.ir/news/3187.

 

BuszynskiLeszek (2012)." The South China Sea: Oil, maritime claims and US-China Strategic Rivalry”. Center for Strategic and International Studies, the Washington Quarterly, spring. The online version of this article can be found at:

http://csis.org/files/publication/twq12springbuszynski.pdf

Chakraborti, Tridib (2012)."China and Vietnam in the South China Sea Dispute: A Creeping ‘Conflict-Peace-Trepidation’ Syndrome”. China Report, Published by SAGE, The online version of this article can be found at: http://chr.sagepub.com/content/48/3/283.

Dolven, Ben Kan, and Shirley A. and Manyin, Mark E.(2013),” Maritime Territorial Disputes in East Asia: Issues for Congress”, Specialist in Asian Affairs, Congressional Research Service.­­­­­­The online version of this article can be found at:https://www.fas.org/sgp/crs/row/R42930.pdf

Fravel, M. Taylor,(2014).”U.S. Policy towards the Disputes in the South China Sea Since 1995”,S.Rajaratnam School of international studies.­­­­­­The online version of this article can be found at:

http://taylorfravel.com/documents/research/fravel.2014.RSIS.us.policy.scs.pdf

KAPLAN,ROBERT D. (2015).”The South China Sea will be the battleground of the future”Business insider.­­­­­­The online version of this article can be found at: http://www.businessinsider.com/why-the-south-china-sea-is-so-crucial-2015-2.

Lowell. B. Bautista (2006).” Thinking Outside the Box: The South China Sea Issue and the United Nations Convention on the Law of the Sea (Options, Limitations and Prospects)”.Philippine Low Journal, Vol 81.

Lehman, Walter (2011). “Sorting American Priorities in the South China Sea”. Published by The Heritage Foundation, No. 3297. The online version of this article can be found at:

http://www.heritage.org/research/reports/2011/06/sorting-american-priorities-in-the-south-china-sea. June 20, 2011.

MANILA (2015),” Philippines says South China Sea dispute a global problem”, Reuters.­­­­­­The online version of this article can be found at:

http://www.reuters.com/article/2015/04/17/us-philippines-southchinasea-idUSKBN0N80JC20150417

Ring, Andrew H. (2012).” A U.S. South China Sea Perspective: Just Over the Horizon”. Weather head Center for International Affairs Harvard University. The online version of this article can be found at:

http://programs.wcfia.harvard.edu/files/fellows/files/ring.pdf.

SCHWARTZ, LAURA, (2014).” Competing Claims in the South China Sea Potential Paths Forward and Implications for the United States”, political and security affairs the national Bureau of Asia research.

The online version of this article can be found at:

http://www.nbr.org/downloads/pdfs/psa/SouthChinaSea_Roundtable_report.pdf

Singh, Teshu,(2013).”South China Sea: Emerging Security Architecture”.Institute of Peace and Conflict Studies. The online version of this article can be found at:

http://www.ipcs.org/special-report/china/south-china-sea-emerging-security-architecture-132.html

Rosen, Armin, (2015).” This chart shows why China thinks it can take over the South China Sea without triggering a war”, Business insider.The online version of this article can be found at:

http://www.businessinsider.com/this-chart-shows-why-china-thinks-it-can-take-over-the-south-china-sea-without-triggering-a-war-2015-4.