موانع فزاینده ى منطقه‌گرایی درون زا در خاورمیانه از منظر مکتب کپنهاگ

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسنده

عضو هیأت علمی دانشگاه آزاد اسلامی واحد تهران مرکزی

چکیده

این مقاله در نظر دارد با بهره از نظریه امنیتی کپنهاگ به عوامل مؤثر بر منطقه‌گرایی درون‌زا بپردازد و از آن زاویه، دو روند منطقه‌گرایی درون‌زا و برون‌‌گرا در خاورمیانه را آسیب‌شناسی نماید. راهکار اصلی نویسنده برای آغاز منطقه‌گرایی درون‌زا، آغاز سیاست همسایگی از جانب قدرت‌های مؤثر منطقه‌ای است که مستظهر به قدرت فرهنگی و تمدنی هستند. ایران همان قدرت منطقه‌ای است که اولأ مستظهر به قدرت فرهنگی و تمدنی است و ثانیأ آزادشدن قدرت آن در گرو کاهش تنش‌های منطقه‌ای، کاهش مداخلات قدرت‌های برون منطقه‌ای و آغاز فرایند منطقه‌گرایی درون‌زا و یا درون‌نگر است. پرسش اصلی مقاله عبارت است از: مهمترین موانع منطقه‌گرایی درون زا در غرب آسیا چیست و جمهوری اسلامی ایران چگونه می‌تواند سیاست همسایگی به منظور تحقق منطقه‌گرایی درون‌زا در غرب آسیا را فعال کنند؟ در پاسخ به این سوال این فرضیه را در محک آزمون قرار داده‌ایم که: تعارضات ساختاری فعال در منطقه، اقتصاد غیر مکمل، سبک زندگی متعاکس و الگوی دوستی و دشمنی متناقض مهمترین موانع منطقه‌گرایی درون‌زا در خاورمیانه است. همچنین اعتماد به نفس الیت سیاسی قدرت‌های منطقه‌ای، مستهظر به فرهنگ و تمدن قوی برای آغاز سیاست همسایگی، ظرفیت های مادی و معنوی لازم برای اعتماد سازی و مشارکت طلبی و تلاش برای کاهش تنش‌های منطقه‌ای در یک فرآیند بطیئیی، کاهش مداخلات منفی قدرت‌های خارجی در غرب آسیا را فرآهم می‌کند و زمینه‌های لازم را برای تحقق منطقه‌گرایی درون‌زا فراهم می‌کند. در این مقاله به پیامدهای روند عادی سازی اعراب با اسرائیل برای منطقه‌گرایی نیز پرداخته می‌شود

کلیدواژه‌ها

عنوان مقاله [English]

The obstacles of endogenous regionalism in Copenhagen security theory In the Middle East

نویسنده [English]

  • Seyed Mohammad Hoosseini

Assistant Professor, Islamic Azad University, Central Tehran Branch.

چکیده [English]

This article intends to use the Copenhagen security theory to address the factors affecting endogenous regionalism and from that perspective, to pathologies the two trends of endogenous and extroverted regionalism in the Middle East. The author's main strategy for initiating endogenous regionalism is the beginning of a neighborhood policy by influential regional powers that are subject to cultural and civilizational power. Iran is a regional power firstly, is subject to cultural and civilizational power, and secondly, the release of its power depends on reducing regional tensions, reducing the interventions of extra-regional powers and starting the process of endogenous or introspective regionalism. The main question is: What are the most important obstacles to endogenous regionalism in West Asia and how can I.R.Iran activate its neighborhood policy to achieve endogenous regionalism in West Asia?
answering this question, we tested this hypothesis: active structural conflicts in the region, incomplete economics, a reciprocal lifestyle, and a paradoxical pattern of friendship and enmity are the most important obstacles to endogenous regionalism in the Middle East. Also, the self-confidence of the political elites of the regional powers, due to the strong culture and civilization to start the neighborhood policy, the material and spiritual capacities necessary to build trust and participation and try to reduce regional tensions in a slow process, reduce negative interventions of foreign powers in the West. It provides Asia with the necessary conditions for the realization of endogenous regionalism. Article discusses the consequences of the process of Arab normalization with Israel for regionalism.

کلیدواژه‌ها [English]

  • regionalism
  • Extravert
  • Middle East
  • Iran
  • Copenhagen School
ابراهیمی، نبی‌الله. (1386). «نظم منطقه‌ای و بازیگران خاورمیانه»، مرکز پژوهش‌های مجلس شورای اسلامی.
چگینی‌زاده، غلامعلی و حامد عسکرخانی. (1397). «زمینه‌های دگرگونی در کارکرد امنیتی بلوچستان: گذار در مجموعه‌های امنیتی آسیا»، مجله سیاسی جهانی، ش 23، بهار.
جعفری ولدانی، اصغر. (1388). چالش‌ها و منازعات در خاورمیانه، انتشارات پژوهشکده مطالعات راهبردی.
حافظ‌نیا، محمدرضا و حسین ربیعی. (1392). مطالعات منطقه خلیج‌فارس، انتشارات سمت.
داداندیش، پروین، کوزه گرکالجی. (1389). «بررسی انتقادی نظریه مجموعه امنیتی با استفاده از محیط امنیتی منطقه قفقاز جنوبی»، فصلنامه مجلس و راهبرد، دوره 19 شماره 56.
رسولی ثانی آبادی، الهام. (1399). «تجزیه و تحلیل تغییر در سیاست هسته‌ای دولت 11 از منظر تفسیرگرایی فردی»، فصلنامه دانش سیاسی، سال 16، شماره 1.
فتحی، مهدی، اکبر بهمنی. (1391). «بازبینی و سنجش نیات تهاجمی و امنیتی امریکا بعد از انقلاب اسلامی»، فصلنامه مطالعات انقلاب اسلامی، ش 30، پاییز.
کمپ جفری؛ هارکاوی رابرت. (1383). جغرافیای استراتژیک خاورمیانه، ترجمه سیدمهدی حسینی متین، پژوهشکده مطالعات راهبردی.
گلشن‌پژوه، محمود. (1384). «طرح خاورمیانه بزرگ در بوته گاه‌شناسی اروپایی‌ها، اتحادیه اروپا از استقبال تا انتقاد و بهره‌برداری»، فصلنامه مجلس و راهبرد، شماره 35، بهار.
اتوتایل، ژئوراید و دالبی سایمون. (1380). اندیشه‌های ژئوپلتیک در قرن 20، ترجمه محمدرضا حافظ نیا و هاشم نصیری، نشر مرکز چاپ وزارت امور خارجه.
متقی، ابراهیم، امیررضا احمدی خوی. (1394). «منطقه‌گرایی تطبیقی، همگرایی اقتصادی و استقرار امنیت»، فصلنامه ژئوپلتیک، شماره 40، دوره 11.
مجتهدزاده، پیروز. (1392). جغرافیای تاریخی خلیج‌فارس نامی کهن‌تر از تاریخ، انتشارات دانشگاه تهران.
مرادی، علیرضا. (1394). «استوارت هال و مسئله بحران هویت»، نشریه جامعه، فرهنگ و رسانه، شماره 14.
میرترابی، سعید و اسماعیل ربیعی. (1391). «توانمندی‌ها و آسیب‌های راهبردی ایران در بخش نفت»، فصلنامه تحقیقات سیاسی بین‌المللی، شماره 11.
نیاکویی، سیدامیر. (1394). «سند چشم‌انداز 20 ساله، رقبای منطقه‌ای و ضرورت منطقه‌گرایی در سیاست خارجی ایران»، فصلنامه پژوهش‌های روابط بین‌الملل، شماره 17، دوره 5.
نصری، قدیر. (1390). «تأملی نظری بر یافته‌ها و دشواری‌های باری بوزان در بررسی امنیت»، فصلنامه مطالعات راهبردی، سال چهاردهم شماره 4.
Busan & Weaver. (1997). Security: A New Framework for AnalysisPublisher, Cambridge University Press CUP.
Busan & Weaver. (2003). Level of Analysis Problem in the Post-Cold War Deterrence: The Need for Regional Perspectives, Published by: Beograd skill center of politic.