هیدروتروریسم گروه داعش در خاورمیانه

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 گروه علوم سیاسی، دانشکده علوم اداری و اقتصاد،دانشگاه اصفهان، اصفهان

2 روابط بین الملل، دانشکده علوم اداری و اقتصاد ، دانشگاه اصفهان ، اصفهان ، ایران

3 گروه جغرافیا،دانشکده جغرافیادانشگاه اصفهان-اصفهان-ایران

10.22034/irr.2022.293194.1999

چکیده

خاورمیانه و شمال آفریقا در کمربند گرم و خشک کره زمین واقع شده است و با وجود زندگی حدود 7 درصد جمعیت جهان کمتر از یک ونیم درصد آب‌های شیرین کره‌ی زمین را در اختیار دارد. این منطقه با دو بحران تحت عنوان: 1. دولت اسلامی عراق و شام (داعش) و 2. دیگری بحران آب روبرو است. عنصرآب همیشه عاملی مهم، استراتژیک وتاثیرگذار در معادلات سیاسی منطقه‌ی خاورمیانه بوده و در این راستا سازمان ملل از بحران آب در خاورمیانه به عنوان«داعش خاموش» یاد کرده است. هدف این پژوهش بررسی اهداف، روش‌ها و پیامدهای استفاده ابزاری داعش از آب در عراق و سوریه بوده است. پرسش محوری که دراین مقاله مطرح می‌شود :: عنصرآب چه نقشی در تاسیس، تثبیت وتحکیم داعش داشته است؟ درپاسخ به این پرسش و به عنوان فرضیه پژوهش باید عنوان نمود: به نظرمی‌رسد داعش از آب به عنوان ابزاری جهت توسعهطلبی ارضی، اخّاذی، باجگیری، کسب درآمد استفاده کرده است. یافته‌های نوشتار حاکی ازآن است که آب ابزار وسلاحی در دست داعش برای برآورده ساختن اهداف استراتژیک خود که همان بقاء، تثبیت و تحکیم دولت خود می‌باشد، بوده وبا استفاده متعارف و غیرمتعارف ازآب بهمفهومی بنام «هیدرو تروریسم» عینیّت بخشیده است روش مورد استفاده در این مقاله توصیفی- تحلیلی بوده و از ابزار کتابخانه‌ای، اسنادی و منابع اینترنتی برای گردآوری داده‌ها استفاده شده است.

کلیدواژه‌ها

عنوان مقاله [English]

ISIS hydroterrorism in the Middle East

نویسندگان [English]

  • saleh salavarzi zadeh 1
  • saeed vosoughi 2
  • Hossein Mokhtari Hashi 3

1 Department of Political Science, Faculty of Administrative Sciences and Economics, Isfahan University of Isfahan

2 international relation, isfahan university, iran

3 ،Department of Geography, Faculty of Geography, University of Isfahan, Isfahan, Iran

چکیده [English]

The Middle East and North Africa are located in the warm and dry belt of the planet and despite living, about 7% of the world's population has less than one and a half percent of the freshwater of the planet. This region is facing two crises entitled: 1. The Islamic State of Iraq and the Levant (ISIL) and 2. The other is the water crisis. The element of water has always been an important, strategic and influential factor in the political equations of the Middle East, and in this regard, the United Nations has referred to the water crisis in the Middle East as "silent ISIS". The purpose of this study was to investigate the aims, methods and consequences of ISIL's instrumental use of water in Iraq and Syria. The central question raised in this article is: What role did the element of water play in the establishment, consolidation and consolidation of ISIL? In answer to this question and as a research hypothesis, it should be stated: It seems that ISIL has used water as a tool for land development, extortion, extortion, and monetization. The findings of the article indicate that water is a tool and weapon in the hands of ISIL to fulfill its strategic goals, which is the survival, consolidation and consolidation of its government, and has objectified the concept of "hydro-terrorism" through conventional and unconventional use of water. Used in this article is descriptive-analytical and library tools, documents and Internet resources have been used to collect data.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Hydropolitics
  • Hydro-terrorism
  • Water crisis
  • ISIL
  • Middle East
  1. ارغوانی، فریبرز واتابکی،سارا،(1396). «بحران آب و امنیت منطق­های خلیج فارس: واکاوی بسترها و راهکارها»، دوفصلنامه سیاست و روابط بین­الملل، سال اول، شماره­ دوم،34-9.

    حافظ‌نیا، محمدرضا (1385)، اصول و مفاهیم ژئوپلیتیک،چاپ چهارم، مشهد: انتشارات پاپلی.

    خسروی، عبدالصمد؛ زارعی، غفار،(1398). «جایگاه داعش در امنیتی شدن سیاست خارجی جمهوری اسلامی ایران و اعضای شورای همکاری خلیج­فارس در خاورمیانه»، فصلنامه پژوهش­های سیاسی جهان اسلام، سال9 ،شماره2، 129-107.

    صالحی،سیدجواد ؛ مرادی نیاز،فاتح،(1394)،«پیامدهای ظهور دانش برژئوپلیتیک خاورمیانه»، فصلنامه پژوهش­های سیاسی جهان اسلام، سال5شماره4، 127-103.

    عباس زاده،مهدی ونخعی،نصرالله،(1398)، «بررسی شکل­گیری داعش براساس نظریه پسابین­الملل فرگوسن و منزیاخ»، فصلنامه پژوهش­های سیاسی جهان اسلام،سال نهم،شماره ششم،59-35.

    عراقچی،سیدعباس،(1393)، «دیپلماسی آب ازمنازعه تاهمکاری»،فصلنامه سیاست جهانی،دوره سوم،شماره چهارم،118-91.

    عسگری، محمود (1381)،«نسبت نوین منابع آبی به امنیت ملی»، فصلنامه مطالعات راهبردی،دوره پنجم،شماره16،502-482.

    فروغی، پیام (1382). «استفاده از آبهای فرامرزی، امنیت بین المللی و مدیریت بحران در آسیای مرکزی»، ترجمة قاسم ملکی، فصلنامه مطالعات آسیای مرکزی و قفقاز، سال12، شماره 43،194-167.

    کیوان حسینی، سید اصغر؛ محفوظیان، سید جمال،(1398). « افراط گرایی مذهبی و بحران امنیت انسانی در خاورمیانه مطالعه موردی عراق و سوریه (2014-2018 »، فصلنامه پژوهش­های سیاسی جهان اسلام، سال9 ،شماره4، 91-73.

    مجتهدزاده، پیروز (1381)، جغرافیای سیاسی و سیاست جغرافیایی،چاپ دوم، تهران: انتشارات سمت.

    مختاری هشی، حسین و قادری حاجت، مصطفی (1387)، «هیدروپلتیک خاورمیانه در افق سال2025م. مطالعه موردی: حوزه​های دجله و فرات، رود اردن و رود نیل»، فصلنامه ژئوپلیتیک، سال چهارم، شماره یازدهم،74-36.

    نویدی­نیا، فرزاد وگودرزی،مهناز،(1398)، «جایگاه منطقه­ای ایران و عربستان درپساداعش»، فصلنامه پژوهش­های سیاسی جهان اسلام،سال دهم،شماره اول، 26-1.

    Al-Ansari, N (2016), Hydro-Politics of the Tigris and Euphrates Basins, Luleå University of Technology, Luleå, Sweden 1 March, 2017.

    Al-Ansari (2013), Management of Water Resources in Iraq: Perspectives and Prognoses, Engineering, Vol. 5 No. 8, 2013, pp. 667-684. doi: 10.4236/eng.2013.58080.

    Alan TV(2014), Daesh wages water war in Diyala in northeastern Iraq”, YouTube video, posted by “Alan TV,” October 5, 2014, https://www.youtube.com/watch?v=6pGBtNbCkik.

    Al-Marashi, I (2015), "The Dawning of Hydro-terrorism" Al Jazeera English, last modified June 19, 2015. From:http://www.aljazeera.com/indepth/opinion/2015/06/dawning-hydroterrorism-150617102429224.html.

    Al-otaibi, G (2015), "Facts about water crisis in the Arab World", the world bank, 03/19/2015.Assyrian International News, Agency. 2014. ISIS Cuts Off Water, Electricity, Destroys Churches,  from; http://www.aina.org/news/20140618172333.htm. 

    Bhogal, Preety and Kaszubska, Katarzyna (2017), the Case against Weaponising Water, Observer Research Foundation (ORF) Issue BRIEF No. 172 February 2017.

    Collard, R (2014), Iraq’s Battleground Dams Are Key to Saving the Country from ISIS, Time, September 8, 2014. From: http://time.com/3303403/strikes-against-isis-in-iraq-dams.

    Conway, D (2005), From headwater tributaries to international river: observing and adapting to climate variability and change in the Nile basin. Global Environmental Change, 15(2), 99-114.

    De Châtel, F (2014), The Role of Drought and Climate Change in the Syrian Uprising: Untangling the Triggers of the Revolution” Middle Eastern Studies, 27 Jan 2014,pp.65-99.

    Devlin, J (2014), Is Water Scarcity Dampening Growth Prospects in the Middle East and North Africa?” Brookings, June 24, 2014.  From: https://www.brookings.edu/opinions/is-water-scarcity-dampening-growth-prospects-in-the-middle-east-and-north-africa/.

    DuBois King, M (2016), The Weaponization of Water in Syria and Iraq, THE WASHINGTON QUARTERLY , WINTER.

    1. Ercin, A and Hoekstra, Y (2014), Water footprint scenarios for 2050: A global analysis, Environ. Int.64, 71–82.

    Elisa Cascão, A (2016), Is Water Political or Politicised?, Hydropolitic Academy, 23 February 2017, from: http://www.hidropolitikakademi.org/is-water-political-or-oliticised.html.

    Friedman, T (2013), The Arab Spring and Climate Change, Center for American Progress, pp.23–38. From: http://www.hidropolitikakademi.org/en/hydropolitics.

    Gleick Peter H and Hwbergerm, M (2014), Water and Conflict. The Pacific Institute Water Conflict Chronology, from: http://worldwater.org/chronology.html.

    Heinrich , M; Pedraza, Lisdey, E (2016), Water Scarcity: Cooperation or Conflict in the Middle East and North Africa?, foreign policy journal,   September 2, 2016.

    Hidropolitikakademi (2017), "World Water Day 2017", 20 February2017, from: http://www.hidropolitikakademi.org/world-water-day-2017.html.

    Hole, F (2009), Drivers of Unsustainable Land Use in the Semi-Arid Khabur River Basin, Syria’, "Geographical Research", Vol.47, No.1 (2009), pp.4–14. From: http://www.hidropolitikakademi.org/en/hydropolitics

    Jacobi, Pedro Roberto;  Empinotti, Vanessa lucena; Schmidt, Luisa (2016), Water Scarcity and Human Rights. Ambiente & Sociedade, Vol.19 No.1, March 2016.

    Kamel, H; Sulaiman S. O and Mustafa, S (2013), Study of the Effects of Water Level Depression in Euphrates River on the Water Quality," Journal of Civil Engineering and Architecture", Vol. 7, No. 2, 2013, pp. 238-247.

    Kelleya ,C; Mohtadib, S; Canec, A; Searerc, R; Yochanan, K (2015), Climate Change in the Fertile Crescent and Implications of the Recent Syrian Drought,” Proceedings of the National Academy of Sciences of the United States ofAmerica,112no.11(2015), pp.3241–3246,doi: 10.1073/pnas.1421533112.

    Lanz, M (2014), "ISIS and Water as a Tool for Leverage", International Relations Insights & Analysis. http://www.ir-ia.com/reports/IRIA-Report-Global-Terrorism-Trend-2.pdf

    Lossow, Tobias Von (2016), "Water as Weapon: IS on the Euphrates and Tigris". German Institute for International and Security Affairs. SWP Comments 3,  January 2016.

    Lovelle, M (2016), The Future beyond Conflict: Food and Water Security in Syria, "Research Analyst Global Food and Water Crises Research Programme", 6 September 2016.from: www.futuredirections.org.au.

    Michel, David; Pandya, Amit; Hasnain, Syed Iqbal; Sticklor, Russell; Panuganti, Sreya (2012), "Water Challenges and Cooperative Response in the Middle East and North Africa". The Saban Center for Middle East policy at Brookings. https://www.stimson.org/sites/default/files/file-attachments/Doha_Water_Paper_Final_Published_1.pdf.

    Morris, T; Sandford B; Adeel, Z (2012), "The Global Water Crisis: Addressing an Urgent Security Issue Papers for the Interaction Council",nasa, earth observatory (2009),”Drought in Iraq,

    National Geographic (2016), "Freshwater Crisis", August 21, 2016, fromhttp://environment.nationalgeographic.com/environment/freshwater/freshwater-crisis.

    Noolkar, G (2014), "the Hydro-Insecure Crisis of Survival in the Middle East", Swedish International Development Cooperation Agency, Sweden High Level Forum on Blue Peace in the Middle East.

    Pedro Roberto J; Vanessa Lucena, E; Luisa, S (2016), Water Scarcity and "Human Rights", Ambient. Soc. Vol.19 No.1,pp.34-66. 

    Piesse, M (2016), "Water Governance in the Tigris-Euphrates Basin

    Prokurat, S (2015), "Drought and water shortages in Asia as a threat and economic problem", Journal of Modern Science tom 3/26/2015.

    Rahaman, Muhammad Mizanur (2012), Water wars in 21st century: speculation or reality? "International Journal of Sustainable Society", Vol. 4, Nos. 1/2.pp.45-99.

    Rijsberman, F(2006), "Water Scarcity: Fact or Fiction?, Article in Agricultural Water Management", February, See discussions, stats, and author profiles for this publication, from: https://www.researchgate.net/publication/223109190.

    Schenk, J (2015), "ISIS’s Water Wars and the Land of Two Rivers", Utrecht University,  from: http://securing-europe.wp.hum.uu.nl/final-water-wars-ISIS.

    Sowby, Robert B (2016), "Hydroterrorism: A Threat to Water Resources. Wasatch Water Review", April 2016.

    The Guardian (2015), "ISIS closes Ramadi dam gates, cutting off water to pro-government towns", 3 June 2015, from:https://www.theguardian.com/world/2015/jun/03/isis-closes-ramadi-dam-gates-cutting-off-water-to-pro-government-towns.

    Torrent Tucker, D (2016), "Syrian crisis altered region’s land and water resources", Stanford study finds, hidropolitikakademi, Decmber 5, from: http://www.hidropolitikakademi.org/syrian-crisis-altered-regions-land-and-water-resources.html.

    United Nations Environment Programme (UNEP) (2007), Sudan Post-Conflict Environmental Assessment. Available at: https://postconflict.unep.ch/publications/UNEP_Sudan.pdf.

    United Nations (2015),  "World Population Projected to Reach 9.7 Billion by 2050", July 29, 2015. from: http://www.un.org/en/development/desa/news/population/2015-report.html.

    Waslekar, S (2014), "Water and violence Crisis of Survival in the Middle East", Montana, Lokhandwala Complex, Andheri West, Mumbai 400 053, India.

    World Economic Forum (2015), "Global Risks 2015", 10th Edition. Geneva, Switzerland.www.wwf.org.uk/2016

    Yıldız, D (2015), ISIS has turned the “Middle East Hydro-Politics” upside down, Hydropolitics Academy Association, Ankara, Turkey. 1 March 2017. From: www.worldscientificnews.com.