پژوهش های روابط بین الملل

پژوهش های روابط بین الملل

جایگاه سازمان های بین المللی در سازوکار موازنه نرم در عصرپساجنگ سرد

نویسندگان
1 دانشگاه فردوسی مشهد
2 دانش آموخته کارشناسی ارشد روابط بین الملل دانشگاه فردوسی مشهد
چکیده
ساختار نظام ‌بین‌الملل پس از جنگ سرد، به زعم عده‌ای از اندیشمندان نوعی ساختار تک‌-تک /چندقطبی است که در آن آمریکا قدرتی بلا‌منازع بوده و در این نظام، برقراری موازنه سخت سنتی علیه تنها ابرقدرت امکان‌پذیر نمی‌باشد. به همین دلیل نظریه موازنه نرم در تکمیل نظریه موازنه قدرت سنتی و برای بازداشتن آمریکا از این سیاست مطرح شد. در واقع در شرایط کنونی با برتری آمریکا موازنه نرم عبارت از هماهنگی آگاهانه اقدامات دیپلماتیک به منظور کسب نتایجی بر خلاف ترجیحات آمریکا است. باتوجه به تحول در ساختار نظام بین‌الملل از نظام دوقطبی به تک‌قطبی بر پایه یک‌جانبه‌گرایی آمریکا نقش سازمان های بین المللی به عنوان نماد چند‌جانبه‌گرایی در مقابل آمریکا در عصر بعد از جنگ سرد افزایش یافته است. از این منظر سازمان های بین المللی منطقه ای و جهانی به مثابه ابزاری دیده می‌شوند که طی آن کشورها در پی ایجاد موازنه در برابر قدرت هژمون آمریکا به طور مسالمت‌آمیز هستند.پرسش پیش روی نگارندگان آن است که نقش سازمان های بین المللی در نظریه موازنه نرم قدرت پسا جنگ سرد چگونه ارزیابی می گردد؟ انگاره ای که در مقام پاسخ ارائه می گردد آن است که سازمان های بین المللی منطقه ای و جهان شمول در کنار دیگر ابزارهای نرم موازنه سازی،از جایگاه ویژه ای در دوران پساجنگ سرد برخوردارند. این نوشتار با روش توصیفی و تحلیلی و گردآوری کتابخانه ای داده ها و با رهیافت توازن نرم قدرت به هماوردی با پرسش و انگاره برگفته برآمده است.
کلیدواژه‌ها

عنوان مقاله English

The International Organizations Position in Soft Balancing in Post-Cold War Era.

نویسندگان English

Mohamad Javad Ranjkesh 1
Farzaneh Bornah 2
2 Graduated from the International Relations Department of Ferdowsi University of Mashhad
چکیده English

In the view of the some scholars, post-cold war international structure is uni/multilateral that United States is hegemon. In this system, traditional hard balancing against hegemon is not possible. The soft balancing was posed for compellation of traditional balancing theory and is non –militarized type of balancing after cold war, especially after Iraq war. In this era, unlike past, the great powers couldn’t hindered U.S. In current condition the soft balancing means conciseness coordination of diplomatic action against U.S intention. Meanwhile the international organizations viewed as peaceful means for balancing against U.S by other countries. The main question of this article is that, what is the role of I.O in past cold war power balancing theory? The hypothesis is that regional and global I.O have especial position in power balancing (soft) in post-cold war.The methodology of this artickle is documentary and descriptive that use from historical facts and instant to verifing hypothesis.

کلیدواژه‌ها English

Hard soft balancing
Hegemonic state
International Organizations
آیکنبری،جان،(1382)تنها ابرقدرت: هژمونی امریکا در قرن 21، ترجمه: عظیم فضلی‌پور، تهران: ابرار معاصر
ارگانسکی، ای.ف.ک،(1344) سیاست جهان،ترجمه: حسین فرهودی،تهران:انتشارات بنگاه.
اسلامی، مسعود،،(1374)، «برنامه ای برای صلح بعد از جنگ سرد»،مجله اطلاعات سیاسی واقتصادی،ش 95-96،صص122-99
امیری،مهدی(1390)،نظام متغیر موازنه قدرت در اوراسیای مرکزی و پیامدهای آن برای ایران،فصلنامه مجلس و پژوهش،سال18،شماره65،صص34-24.
برزگر، کیهان،(1388)،« سیاست خارجی ایران از منظر رئالیسم تدافعی و تهاجمی»، فصلنامه بین المللی روابط خارجی، سال اول، شماره اول،صص87-64.
بوزان باری(1378)،مردم،دولت ها وهراس،تهران،پژوهشکده مطالعات راهبردی،
بیدالله خانی،آرش(1392)،خیزش چین در آمریکای لاتین؛از منافع اقتصادی-سیاسی تا توازن یابی استراتژیک،فصلنامه سیاست جهانی،دوره دوم، شماره اول،صص45-30.
ترابی،طاهره(1387) چالشهای اروپایی فراروی سیطره جویی آمریکا در سیاست بین الملل،فصلنامه راهبرد دفاعی،سال ششم،شماره 19،صص98-70.
چگنی زاده،غلامعلی(1392)، موازنه قوا و روابط راهبردی چین با ایالات متحده آمریکا،فصلنامه روابط خارجی،سال پنجم،شماره چهارم،صص187-164.
خالوزاده، سعید،(1374)، مواضع شورای امنیت در قبال جنگ عراق و کویت، تهران: دفتر مطالعات وزارت امور خارجه.
دانشور،فاطمه،(1391)، « پایان نامه کارشناسی ارشد روابط بین الملل با عنوان : کاربست توزان طلبی نرم در رویکرد اروپا در برابر آمریکا پس از جنگ سرد با مطالعه موردی: سیاست خارجی و دفاعی اروپا  و پرونده هسته ای ایران»، دانشگاه فردوسی مشهد، دانشکده علوم اداری و اقتصادی، زمستان 1391.
دهشیری،محمدرضا و گلستان،مسلم(1395)،الگوی رفتاری قدرتهای بزرگ در مدیریت بحران بین المللی سوریه در نظام تک-چندقطبی، فصلنامه تحقیقات سیاسی بین المللی،شماره 1،صص76-50.
ذاکریان مهدی ( 1382)آمریکا: از سازمان ملل متحد تا یک جانبه‌گرایی برتری‌جویانه، فصلنامه مطالعات منطقه‌ای،شماره3،صص39-23.
ذوالفقاری،وحید(1394)،روسیه و شورای امنیت سازمان ملل متحد با تاکید بر شیوه رای دادن،فصلنامه آسیای مرکزی و قفقاز،شماره 91،صص67-45.
رابرتز آدام(1371)«عصر تازه‌ای در روابط بین‌الملل»، ترجمه: مهبد ایرانی‌طلب، اطلاعات سیاسی و اقتصادی، ش 57-58،صص90-71.
راست، بروس و استار، هاروی، (1381)، سیاست جهانی؛محدودیت ها وفرصت های انتخاب، ترجمه: علی امیدی، تهران:انتشارات وزارت امور خارجه.
رحمانی،منصور و میری ،احسان(1394)،تاثیر مولفه های موازنه نرم چین و روسیه بر هژمونی آمریکا،فصلنامه آسیای مرکزی و قفقاز،شماره 92،صص128-99.
رضایی، علیرضا،(1387)، «چین و موازنه نرم در برابر هژمونی آمریکا در عرصه نظام بین‌الملل»، فصلنامه راهبرد یاس، شماره16،صص56-35.
سازمند، بهاره و عظیمی، ابوالفضل و نظری، علی اکبر، (1389)، « نظریه موزانه قدرت والتز: نقد و بررسی کارآمدی آن در عصر حاضر »، فصلنامه روابط خارجی، سال دوم، شماره چهارم، صص 274-251.
شفیعی ،نوذر و کمالی زاده ، یونس،(1389)،« تبیین روابط چین و آمریکا در برابر سازمان همکاری شانگهای  بر اساس نظریه موزانه قدرت نرم»، مطالعات اوراسیای مرکزی، شماره 7،صص101-88.
صباغیان، علی،(1376)،نقش میانجی‌گری در حل وفصل اختلافات بین المللی،تهران:وزارت امورخارجه.
صیادی، حسن، (1386)، «عوامل بازدارنده در حل بحران کوزوو»، روزنامه کیهان،ش 19011.
طباطبایی،سید محمد و قیاسی ،امیر(1392)،راهبرد سیاسی و امنیتی آمریکا در قبال چین بر اساس تئوری موازنه نرم،فصلنامه مطالعات جهان،دوره 3،شماره 2،صص302-269
عسگرخانی،ابو محمد و قهرمانی،محمدجواد(1392)،افزایش قدرت چین و واکنش ایالات متحده و هند در برابر آن،فصلنامه تحقیقات سیاسی بین المللی،شماره 17،صص:53-33
عسگری، محمود،(1387)،« موزانه نرم در برابر قدرت برتر یکجانبه گرا»، فصلنامه راهبرد دفاعی، سال ششم، شماره9،صص89-63.
قاسمی، فرهاد،(1390)، نظریه های روابط بین الملل و مطالعات منطقه ای، تهران: بنیاد حقوقی میزان.
قاسمی، فرهاد(1391)،بنیانهای نظری موازنه قوای هوشمند در شبکه های فاقد معیار منطقه ای،فصلنامه ژئوپلتیک،سال 8،شماره اول،213-172
کرمی، امیر سعید، نقش شورای امنیت سازمان ملل در بحران کویت، پایان‌نامه کارشناسی ارشد، تهران، دانشگاه امام‌صادق(ع)،1373
کرمی، جهانگیر و کوزه گرکالجی،ولی(1393)،الگوهای ضد هژمونیک ایران،روسیه و چین در آسیای مرکزی،؛فصلنامه آسیای مرکزی و قفقاز،شماره 85.
کولایی، الهه و مرادی،فتح ا...(1389)فپیامدهای امنیتی سازمان شانگهای در آسیای مرکزی،فصلنامه سیاست،دوره 40،شماره 4،صص 235-217.
کیانی، داوود و خان محمدی،زهره(1392)،واکاوی علل حضور روسیه در بحران سوریه،راهبرد،شماره شصت و نه،سال بیست و دوم،صص123-99.
لیتل، ریچارد،(1389)،تحول در نظریه های موزانه قوا، ترجمه: غلام علی چگنی زاده، تهران: موسسه فرهنگی مطالعات و تحقیقات بین المللی ابرار معاصر.
متقی،ابراهیم(1387)،ژئوپلتیک تعادل و موازنه نرم،فصلنامه ژئوپلتیک،سال چهارم،شماره اول.صص 8-35
متقی، ابراهیم،(1390)، «یکجانبه‌گرایی وتداوم دیپلماسی فشار»، روزنامه همشهری،24/3/1390
متقی،ابراهیم(1387)،ژئوپلتیک تعادل و  موازنه نرم،فصلنامه ژئوپلتیک،سال چهارم،شماره اول،صص34-21.
مرشایمر،جان،(1388)، تراژدی قدرت های بزرگ، ترجمه: غلام علی چگنی زاده، تهران: دفتر مطالعات سیاسی و بین المللی.
مشیرزاده، حمیرا،(1388)، تحول در نظریه های روابط بین الملل، تهران: انتشارات سمت.
مورگنتا،هانس،(1374)، سیاست میان ملتها تلاش، ترجمه: حمیرا مشیرزاده، تهران:دفتر مطالعات سیاسی و بین‌المللی وزارت خارجه. 
موسی زاده،رضا و خسروی،بهنام(1394)،بریکس و نهادسازی بین المللی،فصلنامه سیاست خارجی،سال 29،شماره 4،صص 145-111
میرترابی،سعید و علی تبار،محمد باقر(1395)،راهبرد امنیتی روسیه در دوره 2015-2005؛از موازنه گرایی نرم تا موازنه گرایی سخت،فصلنامه تحقیقات سیاسی و بین المللی،شماره 29،صص62-31.
 واعظی، محمود، (1389)، « نقش قدرت های بزرگ در منطقه خلیج فارس و چالش های هژمونی آمریکا»، روابط خارجی، سال دوم، شماره ششم، صص42-7.
Joseph S. Nye, (1990) “The Changing Nature of world power”, Political science Quarterly”, 105
Pape/Robert A.2005.” Soft Balancing Against the unitedstates”/International security/vol.30. No.1, summer
Waltz/ Kenneth. (1979).” Theory of International politics”, New York: Addison worely
Brooks.G. Stephen and Wiliam.C. Welforth, (2005), Hard time for soft balancing, international security.vol30.no1.
Paul, T. V, (2005), Soft balancing in the age of us primacy, international security .no 30.
Saltzman. Ilai, (2011), Soft balancing as foreign policy: assessing American strategy toward japan in the interwar, foreign policy analysis, Tel Aviv university.
Snyder.H. Glenn, (2002), Mearsheimers world-offensive realism and the struggle for security, international security. vol27.no1.
Walt.M. Stephan, (2005), Taming American Power: The global response to us primacy, New York: Norton.
Walt.M. Stephan, (1985), Alliance Formation and The Balancing of world Power, international security. vol9.No4.