پژوهش های روابط بین الملل

پژوهش های روابط بین الملل

کرونا ویروس، مقابله با هژمونی آمریکا یا مهارخیزش چین

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
1 دانشیار گروه مطالعات سیاسی، مرکز مطالعات آفریقا، دانشگاه تربیت مدرس، تهران، ایران. دانشیار روابط بین الملل دانشگاه لرستان، خرم آباد، ایران.
2 دانشگاه رازی کرمانشاه دانشکده علوم اجتماعی
3 دانشگاه یزد
10.52547/IRR.2023.382137.2338
چکیده
با فروپاشی شوروی و پایان نظام دوقطبی، ایالات متحده آمریکا مدعی کسب جایگاه قدرت بلامنازع در نظام بین‌الملل گردید و به بازیگری که توانایی جهت‌دهی به قواعد و رویه‌های بین‌المللی را به تنهایی داراست، تبدیل شد. با این همه سایر قدرت‌های بزرگ با به چالش‌کشیدن آمریکا، تلاش خود را برای تغییر این شرایط، با برنامه‌ریزی‌های بلندمدت ادامه دادند. چین یکی از این قدرت-های بزرگ است که توانایی‌های بالقوه برای تبدیل شدن به یک ابرقدرت را دارد و اشغال جایگاه فعلی آمریکا، باعث نگرانی استراتژیست‌ها و مقامات آمریکایی شده است. با بروز بحران کرونا در سال 2019 فرضیات زیادی در رابطه با ساختگی بودن این ویروس برای مهار قدرت اقتصادی چین از جانب آمریکا یا بالعکس از جانب چین برای مقابله با هژمون آمریکا در نظام بین‌الملل مطرح شد. مقاله حاضر با مفروض قراردادن این رقابت میان چین و ایالات متحده آمریکا درصدد پاسخگویی به این سوالات است که آیا کرونا ویروس در جهت موازنه سازی چین در برابر قدرت هژمون آمریکا یا بالعکس مهار چین توسط آمریکا، گسترش جهانی یافت؟ تحول رقابت‌های ساختاری بین این دو بازیگر محوری در نظام بین‌الملل چگونه موجب تغییر ساختار نظم آینده نظام بین-الملل خواهد شد ؟ مقاله در پایان به ارزیابی این فرضیه پرداخته که رفتارهای قدرت‌های محوری نظام بین‌الملل تحت تأثیر موازنه سازی در نظام بین‌الملل قرار دارد. بنابراین ماهیت رقابت‌ها میان بازیگران کلیدی متحول شده و از اینرو علاوه بر رقابت های نظامی، سیاسی، اقتصادی در دوران جدید شاهد رقابت‌‌‌هایی از نوع علمی،فناوری و بیولوژیکی هستیم.
کلیدواژه‌ها

عنوان مقاله English

Corona virus, confronting American hegemony or prevention the rise of China

نویسندگان English

mahdi zolfaghari 1
sepideh bastami 2
poladvand fatemeh 3
1 Associate Professor, Department of Political Studies, African Studies Center, Tarbiat Modares University, Tehran, Iran. Associate Professor of International Relations, Lorestan University, Khorramabad, Iran.
2 Razi University of Kermanshah, Faculty of Social Sciences
3 yazd university
چکیده English

With the collapse of the Soviet Union and the end of the bipolar system, the America claimed the position of undisputed power and the most powerful government in the international system and turned into an actor that has the ability to guide international rules and procedures alone. However, by challenging America, other great powers continued their efforts to change these conditions with long-term and strategic plans. China is one of these great powers that has the potential to become a superpower, and occupying the current position of the United States has worried American strategists and officials. With the outbreak of the Corona crisis in 2019, many hypotheses were raised regarding the fakeness of this virus to curb the economic power of China on the part of the United States or, on the contrary, on the part of China to counter the unilateralism of the United States in the international system. Assuming this competition between China and the United States of America, this article tries to answer this question did the corona virus spread globally in line with China's balancing approach against the hegemonic power of the United States or, on the contrary, the containment of China by the United States? At the end, the article evaluates the hypothesis that the behavior of the central powers of the international system is influenced by the structure of the international system and the nature of the competition between the central actors of the international system has changed, hence we are witnessing scientific-technological competitions.

کلیدواژه‌ها English

Balance of power
international system structure
corona crisis
biological warfare
بابکان، محمدصادق (1397) ارزیابی سیاست خارجی باراک اوباما در منطقه شرق آسیا، فصلنامه مطالعات روابط بین الملل، سال یازدهم، شماره 43، صص 67-41.
بهرامی مقدم، سجاد (1393) پاسخ آمریکا به رشد چین: استراتژی بازیابی توازن، فصلنامه تحقیقات سیاسی بین المللی، شماره بیستم، صص 136-93.
شرفخانی، مجید، حاجی‌مینه، رحمت، دهشیری، محمدرضا (1401) راهبرد اقتصادی چین در رقابت هژمونیک با آمریکا در خاورمیانه، پژوهش‌های راهبردی سیاست، دوره 11، شماره 40، صص 106-71.
مثنوی، عباس و زرگر، افشین (1400) مطالعه‌ها و آزمایشگاه‌های بیولوژیکی آمریکا در جهان (با تأکید بر راهکارهای رسانه‌ای)، پژوهشنامه رسانه بین‌الملل، سال 6، شماره 7، 84-59.
محمودی‌کیا، محمد (1400) جهان پسا کرونا؛ چین محوری یا استمرار آمریکامحوری در روابط بین‌الملل، فصلنامه تحقیقات سیاسی و بین‌المللی، شماره 48، صص 91-71.
ابراهیمی، شهروز، احمدجالینوسی و طیبه قنوایی (1393) رویکرد دفاعی –تهاجمی جمهوری خلق چین در چارچوب فضای سایبری. فصلنامه مطالعات قدرت نرم، بهار و تابستان، شماره 10، صص 9-24.
اخوان، منیژه (1399) تحلیل رقابتهای بیولوژیک: فرضیات منشأ طبیعی یا ساختگی بودن ویروس کرونا، ستاد فرهنگی دبیر خانه شورای عالی انقلاب فرهنگی جمهوری اسلامی ایران.
چگنی زاده، غلامعلی (1392) موازنه قوا و روابط راهبردی چین و ابالات متحده آمریکا، فصلنامه روابط خارجی، سال پنجم، شماره چهارم، صص 227-263.
حسن خانی، محمد و محمد مسرور (1396) ظهور چین: چالش‌های ایاالات متحده آمریکا در مواجهه با قدرت روزافزون چین در روابط بین الملل؛ فصلنامه پژوهشهای روابط بین الملل، دوره اول، شماره بیست و چهارم، صص 183-159.
رستمی، فرزاد، قدرت احمدیان و حمیدرضا چراغی (1398) آثار رشد اقتصادی چین بر تقویت حمایت گرایی اقتصادی در ایاالت متحده، فصلنامه علمی سیاست جهانی، دوره هشتم شماره اول صص.33-62.
سازمند، بهاره (1390) سیاست خارجی قدرتهای بزرگ. تهران: انتشارات موسسه ابرار معاصر.
شاوردی، مرضیه و امیر ناظمی (1396) مروری بر سیاستگذاری و نوآوری در چین. فصلنامه مطالعات راهبردی سیاستگذاری عمومی. دوره 7 شماره 24.
شورای دولت جمهوری خلق چین (2019) دفاع ملی چین در عصر جدید. ترجمه شورای راهبردی روابط خارجی 1398.
طباطبایی، سید محمد و امیر قیاسی (1392) راهبرد سیاسی و امنیتی ایالات متحده آمریکا در قبال چین ) ۲۰۱۲ ـ ۲۰۰۸ ) بر اساس تئوری موازنه نرم، مطالعات سیاسی اجتماعی جهان؛ دورة 3؛ شمارة 2؛ پاییز و زمستان.
قاسمی، مصطفی (1388) تعاملات چین و روسیه با آمریکا و تأثیر آن بر پرونده هسته‌ای ایران، فصلنامه دین و سیاست، شماره 20-19 بهار و تابستان. صص 89-114.
قدیمی اکرم (1396) کارکرد دیپلماسی علم و فناوری در جمهوری اسلامی ایران و ایالات متحده آمریکا. فصلنامه سیاست، مجله دانشکده حقوق و علوم سیاسی، دوره 47 شماره 1.
قنبرلو، عبدالله (1389) مناسبات اقتصادی آمریکا-چین و آثار آن بر امنیت ملی ایران، فصلنامه مطالعات راهبردی، سال سیزدهم شماره دوم.
کاتزمن، کنت (1382) تأمین کنندگان تسلیحات کشتار جمعی ایران؛ ترجمه احسان موحدیان، تهران، پژوهشکده مطالعات راهبردی.
کولکمان، مایکل (1384) سیاست ایالات متحده در قبال چین، ترجمه بهزاد لفورکی؛ گزارش راهبردی-پژوهشکده مطالعات راهبردی.
کیسینجر، هنری (1381.) دیپلماسی آمریکا در قرن 21. ترجمه ابوالقاسم راه چمنی. تهران: موسسه فرهنگی مطالعات و تحقیقات بینالمللی ابرار معاصر تهران.
لیتل؛ ریچارد (1389) تحول در نظریه‌های موازنه قوا، ترجمعه غلامعلی چگنی زاده، تهران، موسسه ابرار معاصر.
مرادخانی، احمد و فاطمه رحمانی (1397) بررسی فقهی و حقوقی بیوتروریسم. فصلنامه پژوهش‌های فقهی و حقوق اسلامی، دوره 14 شماره 52، صص 127-148.
نادری اصل؛ سعید (1399) آیا ویروس کرونا محصول یک جنگ بیولوژیکی است؟. موسسه مطالعات و تحقیقات بین المللی ابرار معاصر تهران.
ولی زاده، مجتبی و زهرا اکبری (1389) انتقال تکنولوژی و راهکارهای موفقیت آن در کشورهای درحال توسعه. چهارمین کنفرانس ملی مدیریت تکنولوژی ایران.
 Anthony W. Chen, Jim Chen & V. Reddy Dondeti (2019): The US- China trade war: dominance of trade or technology? Applied Economics Letters, DOI: 10.1080/13504851.2019.1646860.
Aryan, J. (2021). "A look at China’s biowarfare ambitions". Available at: https:// www.orfonline.org/ expert-speak/.
 Baylis, John & Smith, Steve, The Globalization of World Politics, Oxford, Oxford University Press, 1995, Chap. 9.
CFR(2021). "U. S. Relations With China 1949- 2021", Available at: http;// www. Cfr. Org.
Gibney, Frank. B. (1993), “Creating a Pacific Community: A Time to Bolster Economic Institutions”, Foreign Affairs, November/December 1993, https://www.foreignaffairs.com /articles/asia/1993-12-01/creating-pacific-community-time-bolster-economic-institutions
 Green, M. J., Scahaus, J., Douglas, J., Cooper, Z. & Hicks, K. H,
(2017), Countering Coercion in Maritime Asia: The Theory and Practice of Gray Zone Deterrence, pp.1-22. Center for Strategic and International Studies: Washington DC.
 Inkster, Nigel (2012) Survival: Global Politics and Strategy China in Cyberspace 21 jul 2012.
Kartha, Tara (2020). “Is covid-19 chinese weapon or an accident? Either way i, world must stop playing in bio labs”. Available at: http://www.Theprint.in.
Mersheimer, J. J. 2001. The Tragedy of Great Power Politics. London: W.W.Norton & Company
- Military and Security Developments Involving the People’s Republic of China 2020, Annual Report to Congress, A Report to Congress Pursuant to the National Defense Authorization Act for Fiscal Year 2000, as Amended, https://media.defense.gov//2020/Sep/01/2002488689/-1/-1/1/2020-DOD-CHINA-MILITARY-POWER-REPORT-FINAL.PDF.
- Nye, J. (2020). "No, the Coronavirus Will Not Change the Global Order". Available at: https://foreignpolicy.com/2020/04/16/coronavirus-pandemic-china-united-statespower-competition/.
- Posen, Barry. )1984(. The Sources of Military Doctrine, New York: NY: Cornell University press.
- Saich, Tony(2004);Governance and Politics of China, Second Edition. Basingstoke: Palgrave Macmillan.
 Shambaugh, David (2018), “U.S.-China Rivalry in Southeast Asia (Power Shift or Competitive Coexistence?)”, International Security, Vol. 42, No. 4, Spring, pp. 8.
Wohlforth William c. 1999. “Stability of a Unipolar World,” International Security, Vol 45, No. 1, Summer.
Waltz, Kenneth N. 1979. “Evaluating Theories,” American Political Science Review, Vol.. 91, No. 4.
Yongjin Zhang (2021): ‘Barbarising’ China in American trade war discourse: the assault on Huawei, Third World Quarterly, DOI: 10.1080/01436597.2021.1894120.