پژوهش های روابط بین الملل

پژوهش های روابط بین الملل

تأثیر تغییرات اقلیمی ، زیست محیطی و آب و هوایی بر امنیت ملی: مطالعه موردی جمهوری اسلامی ایران

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
1 استادیار روابط بین الملل، دانشگاه عالی دفاع ملی، تهران، ایران
2 دانشجوی دکتری مطالعات امنیت ملی، دانشگاه عالی دفاع ملی، تهران، ایران
چکیده
از آغاز دوره نظام وستفالیایی تا دهه های اخیر، امنیت ملی عمدتاً در قالب امنیت نظامی تعریف می گردید، در حالی که امروزه محوریت امنیت نظامی کمرنگ شده و مسائل نوین در سطوح ملی و بین المللی که مورد توجه رهبران و سیاست مداران بزرگ جهان متمرکز گردیده مسائل زیست محیطی است. در این راستا به منظور بررسی مسائل زیست محیطی و تأثیر این مسائل بر امنیت ملی سوال اصلی این مقاله این است که: امروزه با توجه به تغییرات اقلیمی و زیست محیطی، این تغییرات چه تأثیری در امنیت ملی دارد؟ در پاسخ به این مسأله با استفاده از روش اسنادی و کتابخانه ای و بهره گیری از روش توصیفی- تحلیلی تشریح گردیده و یافته های تحقیق که براساس استنباط کیفی و رویکرد اقتباسی – استنتاجی حاصل شده نشان می دهد مسائل مربوط به تغییرات اقلیمی و زیست محیطی به نوعی با یگدیگر وابسته بوده و موجب تأثیر بر امنیت ملی و ایجاد تهدیدات ملی می شوند و عبارتند از: چالش های امنیت آب و هوایی، ریزگردها،بحران آب، تغییر زیستگاه طبیعی انسان(از جمله گرم شدن زمین، تخریب لایه ازن و...) و آلودگی( باران های اسیدی، ضایعات سمی و...) که عدم ایجاد سیاست های راهبردی ملی و فراملی دولت ها در جهت حل این مسائل در آینده می تواند خطر وقوع ستیز خشونت‌بار را اگر نه در میان دولت‌ها دست کم در داخل کشور را افزایش داده و یکپارچگی سرزمین دولت را تضعیف نموده و از رشد اقتصادی کاسته و در نهایت باعث تضعیف نیازها و حقوق مردم شود.
کلیدواژه‌ها

عنوان مقاله English

The impact of climatic, environmental and weather changes on national security: Case study of the Islamic Republic of Iran

نویسندگان English

Mostafa Esmaili 1
Hamidreza Hashemi 2
1 Assistant Professor of International Relations, Supreme National Defense University,, Tehran, Iran
2 PhD student of National Security Studies,, Supreme National Defense University
چکیده English

From the beginning of the Westphalian system until recent decades, national security was defined mainly in the form of military security. While today the centrality of military security has faded and the new issues at the national and international levels that are focused on by world leaders and politicians are environmental issues. In this regard, in order to investigate environmental issues and the impact of these issues on national security, the main question of this article is: Today, considering the climatic and environmental changes, what effect do these changes have on national security? In response to this problem, it has been explained by using documentary and library method and using descriptive-analytical method, and the research findings based on qualitative inference and adaptation-inferential approach show that the issues related to climate and environmental changes are They are interdependent and affect national security and create national threats, and they are: The challenges of climate security, fine dust, water crisis, change of human natural habitat (including global warming, destruction of the ozone layer, etc.) and pollution (acid rain, toxic waste, etc.) The national and transnational strategy of the governments to solve these issues in the future can increase the risk of violent conflict, if not among the governments, at least within the country and weaken the territorial integrity of the state and reduce the economic growth and ultimately weaken needs and rights of the people.

Keywords: Climate changes, environmental changes, environmental security and national security

کلیدواژه‌ها English

Climate changes
environmental changes
environmental security
national security
 
ازکیا، مصطفی و دربان آستانه، علی رضا(1393)، روش‌های کاربردی تحقیق، تهران: انتشارات کیهان.
افسری، عبدالحمید، حاجی ناصری، سعید، فاضلی، محمد و فیرحی، داوود (1396)، «مدل داده بنیاد بررسی جامعه شناختی حکمرانی آب در بحران دریاچه ارومیه»، فصلنامه مطالعات راهبردی سیاست گذاری عمومی (مطالعات راهبردی جهانی شدن)، دوره هفتم، شماره 25: صص 53-72.
احمدی، سیدعباس، رحیمی هرآبادی و نجفی، محمد سعید(1393)، «گرمایش جهانی و جایگاه آن درتحولات ژئوپلیتیک نظام جهانی»، تهران: پژوهش‌های جغرافیای انسانی، دوره 46، ش 2، صص 378: 361.
بارنت، یون (1396)، «بررسی‌های جدید امنیت»، ویراسته پیتر برجس، ترجمه علی رضا طیب، تهران: امیرکبیر.
تریف، تری و همکاران (1383)، «مطالعات امنیتی نوین»، ترجمه علی رضا طیب و وحید بزرگی، تهران: پژوهشکده مطالعات راهبردی.
کریم دوست، شهریار و اردبیلی، لیلا(1389)،« بررسی پدیده گرد و غبار و اثرات زیست محیطی»، تهران: مجموعه مقالات چهاردهمین همایش انجمن زمین شناسی ایران و بیست و هشتمین گردهمائی علوم زمین: صص1:6.
رومینا، ابراهیم، (1397)، «تأثیر تهدیدات زیست محیطی بر امنیت ملی»، (مطالعه موردی: کرانه‌های جنوبی دریای خزر)، تهران: فصلنامه علمی پژوهشی مطالعات بین رشته‌ای دانش راهبردی، سال هشتم، شماره 31، صص 223-201.
رضایی، پیمان و همکاران (1391)،« بررسی تأثیر تغییر کاربری اراضی بر پتانسیل سیل خیزی (مطالعه موردی حوزه آبخیزتنگ بستانک شیراز)، تهران: فصلنامه علمی - پژوهشی پژوهش های فرسایش محیطی شماره دوم، صص41 :28.
رومی، فرشاد (1401)، «تغییرات اقلیمی و پیامدهای آن بر امنیت ملی ایران»، فصلنامه علمی و رهیافت‌های سیاسی و بین المللی، دوره چهاردهم، شماره 1: صص 228-203.
رضایی، پیمان و همکاران (1391)،«بررسی تأثیر تغییر کاربری اراضی بر پتانسیل سیل(مطالعه موردی حوزه آبخیز تنگ بستانک شیراز)»، تهران: فصلنامه پژوهش های فرسایش محیطی، سال دوم شماره 1، صص 41: 28.
حکیم زاده، فرزاد و عبدالملکی، جمال (1390)، «پروپزال نویسی در مطالعات کیفی و ترکیبی»، تهران: جامعه شناسان.
خبرگزاری جمهوری اسلامی (1401)، «شمارش فوتی‌های سیلاب‌های اخیر به 69 تن رسید»، 9 مرداد 1401، قابل دسترس در: /https://www.irna.ir/news/84839508
طوفان، مسعود (1389)، «چالش‌ها و چشم انداز همکاری‌های منطقه‌ای در مهار ریزگردها»، تهران: فصلنامه سیاست خارجی، سال بیست و چهارم، شماره 4، صص 958- 943.
عباس زاده فتح آبادی، مهدی و منصوری، منصوره (1398)، «تأثیر دولت شکننده عراق بر امنیت زیست محیطی جمهوری اسلامی ایران»، تهران: فصلنامه علمی سیاست جهانی، دورة هشتم، شمارة دوم، صص 322- 291.
عراقچی، سید عباس (1394)، «دیپلماسی آب‌های فرامرزی و نظام بین الملل»، تهران: انتشارات وزارت امور خارجه.
قاضی زاده، علی رضا (1399)، مبانی امنیت ملی، تهران: مؤسسه فرهنگی مطالعات و تحقیقات بین المللی معاصر، چاپ اول، صص 190- 32
فولادی، الهام، بهبهانی نیا، آزیتا، آزادبخت، بیتا و مطهری، سعید (1401)، «تدوین مدل برنامه ریزی استراتژیک توسعه شهری مناسب در راستای ارتقای امنیت زیست محیطی (مطالعه موردی شهر تهران)»، علوم و تکنولوژی محیط زیست، دوره بیست و چهارم، شماره سه، (287-271).
قائم مقامی، سید علی (1395)، «بحران آب و آب‌های جاری فرامرزی ترکیه و امنیت ملی و محیط زیست ایران»، فصلنامه مطالعات منابع مالی، سال دوم، شماره هفتم، صص 117-97.
جلالی، محمد و همکاران (1397)، تأثیر ابعاد زیست محیطی تغییرات اقلیمی بر امنیت ملی، علوم و تکنولوژی محیط زیست، دوره بیست و دوم، شماره نه، آذر ماه 99، صص 190- 179.
کاویانی، مراد، (1389)، «پردازش مفهوم امنیت زیست محیطی رابطه امنیت و اکولوژی»، تهران: فصلنامه علمی و پژوهشی جغرافیا و ژئوپلیتیک، سال هفتم، شماره بیست و سوم، صص 100-80.
کاویانی، مراد، (1394)،« آشفتگی الگوی بارندگی و ناکارآمدی مدیریت بحران»، تهران: ماهنامه راهبردی، شماره 48 و 49 صص 28: 23.
ماندل، رابرت، (1379)، «چهره متغیر امنیت ملی»، تهران: مترجم و ناشر پژوهشکده مطالعات راهبردی.
میرزاخانیان، ادموند (1396)، «طوفان شن و ریزگردها مصیبتی ساکت و بدون مرز»، سخنرانی پانل ششم کنفرانس فیدیک، اندونزی- جاکارتا، فصلنامه مهندس مشاور، شماره 77، صص 110- 104.
معدنی، جواد (1396)،«هیدروپلیتیک و امنیت غرب آسیا»، تهران: انتشارات مرکز آموزش و پژوهشی شهید صیاد شیرازی.
مزینی، امیر حسین و همکاران (1398)، «بررسی اثربخشی پروتکل کیوتو در کاهش انتشار گازهای گلخانه‌ای (از منظر اقتصاد محیط زیست)»، فصلنامه اقتصاد محیط زیست و منابع طبیعی، سال سوم، شماره 7، صفحات 142- 115.
معماریان فرد، مهسا و همکاران(1394)،«بررسی ریزگردها و گرد و غبار، اثرات و روش های مهار آن»، تهران: مجموعه مقالات سومین همایش ملی محیط زیست، انرژی و پدافند زیستی.
وایت، برایان (1381)، «مسائل سیاسی جهان»، ترجمه سید محمد کمال سروریان، تهران: پژوهشکده مطالعات راهبردی.
Buzan, Barry,1991, People, states and fear: an agenda for international security studies in the post-Cold War era, New York, Harvester Wheatsheaf:28.
Beck, Ulrich (2006) ‘Living in the world risk society’, Economy and Society,35:3, 329–345.
Brian La Shier & James Stanish (2017), The National Security Impacts of Climate Change, The Environmental and Energy Study Institute (EESI), December 2017, Pp.27-43. Available at: https://www.eesi.org/files/IssueBrief_Climate_Change_ Security_Implications.pdf
Cagaptay, Soner and Otun, Altay Sedat (2012), “Flooding Out Terror? The Ilisu Dam Project could enter the annals counterterrorism as history's first hydro-victoryˮ, Washington Institute for Near East Policy, May 3, pp 1-2.
Czulda, Robert (2022), Iran’s Water Security: An Emerging Challenge. Middle East Policy. 2022; Pp.1–11. https://doi.org/10.1111/mepo.12626.
Elmore, Lauren (2021), The Implications of Climate Change in Iran, American Iranian Council.
Fathian, F.; Morid, S. and Kahya, E. 2014. “Identification of trends in hydrological and climatic variables in Urmia Lake basin, Iran,” Theor. Appl. Climatol., 119(3-4): 443–464.
IPCC, Climate Change (2014). Synthesis Report. Contribution of Working Groups I, II and III to the Fifth Assessment Report of the Intergovernmental Panel on Climate Change [Core Writing Team, Pachauri, R.K., and Meyer, L.A., (eds.)]. 2014, IPCC, Geneva, Switzerland; 151 pp.
Goudie, A.S., 2006, Global Warming and Fluvial Geomorphology, Geomorphology, Vol. 79, No.79, PP. 384–394.
Karandish, Fatemeh. And Hoekstra, Arjen. 2017. “Informing National Food and Water Security Policy through Water Footprint Assessment: the Case of Iran”. Journal of water, 9: 1-25. https:// DOI:10.3390/w9110831.
Kayhanian, M. and Tchobanoglous, G. (2016). “Water reuse in Iran with an emphasis on potable reuse,” Journal ofScientia Iranica, 23(4): 1594-1617. https://DOI.org/10.24200/SCI.2016.2231.
Lerner, Steve,1998, Eco-pioneers: Practical visionaries solving today’s environmental problems (Cambridge: MIT Press):14
Lukas, Stefan (2020), Adding Fuel to the Fire: The Underestimated Effects of Climate Change on Security Policy, illustrated by the Example of the Middle East, Federal Academy for Security Policy, Security Policy Working Paper, No. 3. 2020, https://www.baks.bund.de/sites/baks010/files/working_paper_2020_3_1.pdf
Liu, X., Vedlitz, A., Alston, L.,2008, Regional News Portrayals of Global Warming and Climate Change, Environmental Science & Policy, Vol. 11, No. 11, PP. 379 – 393.
Nohegar, Ahmad, Kazemi, Mohammad, Ghasr Dashti Roshan, Mohammad, Sharifikia, M. 2013. “Environmental challenges and drought hazard assessment of Hamoun Desert Lake in Sistan region, Iran,” based on the time series of satellite imagery. Nat. Hazards 2013, 65(1): 201–217. https://DOI: 10.1007/s11069-012-0353-8.
Schaar, Johan (2019), A Confluence of Crises: On Water, Climate and Security in the Middle East and North Africa, Sipri Insights on Peace and Security, No.4. pp.1-20.
UK Mission to the UN,2007, Energy, security and climate’, UK ConceptPaper.http://www.britishembassy.gov.uk/