پژوهش های روابط بین الملل

پژوهش های روابط بین الملل

بررسی رابطه سرمایه اجتماعی و توسعه اقتصادی – اجتماعی در ایران

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
1 دانشجوی دکتری جامعه شناسی گروه جامعه شناسی، دانشکده علوم انسانی، واحد تهران شمال، دانشگاه آزاد اسلامی تهران، ایران
2 دانشیار گروه جامعه شناسی، دانشکده علوم انسانی، واحد گرمسار، دانشگاه آزاد اسلامی، گرمسار، ایران
3 دانشیارگروه جامعه شناسی، دانشکده علوم انسانی، واحد تهران شمال، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران
10.22034/irr.2023.376824.2315
چکیده
هدف این پژوهش، بررسی رابطه سرمایه اجتماعی و توسعه اقتصادی – اجتماعی از نظر اساتید دانشگاه‌ها و دانشجویان دوره دکتری دانشگاه آزاد اسلامی واحد تهران شمال بود. در این تحقیق از دو روش تحقیق پیمایشی و نظریه زمینه ای استفاده شد. جامعه آماری تحقیق از یک سو دانشجویان و از سوی دیگر اساتید متخصص در حوزه توسعه اقتصادی- اجتماعی بودند. یافته های پیمایش، حاکی از وجود رابطه معنادار قوی بین مؤلفه‌های سرمایه اجتماعی (مشارکت اجتماعی، اعتماد اجتماعی، انسجام اجتماعی) و توسعه اقتصادی – اجتماعی است. نتایج مطالعه کیفی نشان داد که، شرایط علی پاسخگویی، حاکمیت قانون، اجماع عمومی، شفافیت ، کارایی و اثربخشی، حقوق مساوی و مسئولیت پذیری شناسایی شده و پدیده محوری اقتصاد تک محصولی که در زمینه فعالیت بخش خصوصی، استقلال مردم و رسانه ها ، نقش دولت، اشتراک دولت و مردم، ظرفیت سیاسی و سازمانی دولت، دولت و تأمین رفاه و بسترسازی دولت پدید آمده است. تخصص، نخبه گرایی و نوآوری به‎ عنوان شرایط مداخله‌گر و اقتصاد تک محصولی منجر به اعتماد اجتماعی، انسجام اجتماعی ، حمایت اجتماعی و مشارکت اجتماعی می شود که پیامدهای چنین کنش‌ها و واکنش‌هایی رفاه ، امنیت اجتماعی، عدالت اجتماعی و آموزش همگانی است. با توجه به این یافته ها می‌توان گفت در حکمرانی خوب اولویت دادن به اقدامات معتبر برای پاسخگویی سیاسی و اداری، آزادی قوه قضائیه هدفمند و کارآمد، آزادی اطلاعات و عملکرد موثر سازمان‌های دولتی، در روند توسعه همه جانبه کشور دارای اهمیت اساسی است.
کلیدواژه‌ها

عنوان مقاله English

Study of the relationship between social capital and social-economic development in Iran

نویسندگان English

mojtaba rohani yazdeli 1
Tahereh Mirsardo 2
abdolreza adhami 3
1 PhD student in Sociology, Department of Sociology, Faculty of Humanities, North Tehran Branch, Islamic Azad University of Tehran, Iran
2 Associate Professor, Department of Sociology, Faculty of Humanities, Garmsar Branch, Islamic Azad University, Garmsar, Iran
3 Associate Professor, Department of Sociology, Faculty of Humanities, North Tehran Branch, Islamic Azad University, Tehran, Iran.
چکیده English

The purpose of this study was to investigate the relationship between social capital and socio-economic development from the perspective of phd students of the Islamic Azad University, North Tehran Branch and socio-economic development professors. In this research, two research methods of survey and Grounded theory were used. The statistical population was students and specialist professors in socio-economic developmet. The findings of the survey indicate that there is a strong significant relationship between the components of social capital (social participation, social trust and social coherence) and socio-economic development. The results of the qualitative study showed that the causal conditions of transparency, effectiveness and efficiency have been identified and the central phenomenon of public consensus in the field of accountability and responsibility has emerged. The rule of law and equal rights as conditions of intervention and public consensus lead to participation, the consequences of such actions and reactions are welfare, social security, social justice and public education. According to these findings, it can be said that in good governance, prioritizing credible measures for political and administrative accountability, freedom of purposeful and efficient judiciary, freedom of information and effective performance of government organizations are essential in the process of comprehensive development of the country.

کلیدواژه‌ها English

Iran's development
social capital
development
ازکیا، مصطفی و غفاری، غلامرضا، (1384). جامعه­شناسی توسعه، تهران، انتشارات کیهان.
جغتایی،فائزه و همکاران.  (1395). ابعاد و مؤلفه­های توسعه اجتماعی در برنامه­های توسعه، فصلنامه علمی- پژوهشی رفاه اجتماعی، سال شانزدهم، شماره 63:55-88.
حسنی، حسین. (1394).  سرمایه اجتماعی در توسعه سیاسی ایران. کنفرانس بین المللی علوم انسانی روانشناسی و علوم اجتماعی. مرکز همایش های بین المللی صدا و سیما.
خوشفر، غلام رضا و شهربانو میرزاخانی (1395). بررسی رابطه بین شاخص­های سرمایه اجتماعی با سطح توسعه یافتگی (مورد مطالعه: شهرستان­های استان گلستان در سال­های 1385-1390)، دو فصلنامه مشارکت و توسعه اجتماعی، دوره 2، شماره 3: 1-25.
خسروی، مصطفی (1398). سرمایه اجتماعی گامی به سوی توسعه اجتماعی، مجله پژوهش و مطالعات علوم اسلامی، سال اول، شماره 5.
رفیعی بهابادی، فاطمه (1394)، بررسی تحلیلی و تطبیقی رابطه سرمایه اجتماعی و توسعه اقتصادی و انسانی با تأکید بر کشورهای اسلامی، پایان نامه در مقطع کارشناسی ارشد، دانشکده علوم اجتماعی و اقتصاد، دانشگاه الزهرا تهران.
زبیری، هدی و زهرا کریمی موغاری .(1392). اثر انسجام اجتماعی بر توسعه اقتصادی (مطالعه بین کشوری با رویکرد داده ای تابلویی)، دو فصلنامه علمی – تخصصی پژوهش­های اقتصاد توسعه و برنامه ریزی، سال چهارم، شماره دوم.
شقاقی شهری، وحید .(1396). ارزیابی برنامه­های پنج ساله توسعه کشور از منظر تحقق اهداف اقتصادی سند چشم انداز، فصلنامه مجلس و راهبرد، سال 25، شماره 94.
شایان، محسن و همکاران (1397)، بررسی تأثیر سرمایه اجتماعی بر ارتقاء شاخص­های اقتصادی روستاهای شهرستان زرین دشت،  فصلنامه مطالعات محیطی هفت حصار، سال ششم، شماره 24.
شیرخانی، محمدعلی، واسعی زاده، نسیم السادات (1390)، سرمایه اجتماعی و توسعه اقتصادی بررسی مقایسه ای ایران و کره جنوبی، فصلنامه سیاست، مجله دانشکده حقوق و علوم سیاسی، دوره ی 41، شماره 2: 213-232.
صیدایی، سید اسکندر و همکاران (1388)، دیباچه­ای بر سرمایه اجتماعی و رابطه آن با مؤلفه­های توسعه اجتماعی در ایران، مجله راهبرد یاس، شماره 19.
غفاری، غلامرضا و امیدی، رضا. ( 1388 )، کیفیت زندگی، شاخص توسعه اجتماعی، تهران: نشر شیرازه.
غیاثی ندوشن، سعید و احسان امین الرعایا (1395)، بررسی تاثیر ابعاد سرمایه اجتماعی و سرمایه فکری بر میزان بهره­وری منابع انسانی، فصلنامه علمی – پژوهشی مطالعات مدیریت(بهبود و تحول)، سال بیست وپنجم، شماره 80 : 183-209.
فیروزآبادی، سید احمد، ایمانی جاجرمی، حسین (1385)، سرمایه­ی اجتماعی و توسعه­ی اقتصادی- اجتماعی در کلان شهر تهران، فصلنامه­ی علمی پژوهشی رفاه اجتماعی، سال ششم، شماره 23: 197-224.
فوزی، یحیی (1395)، تحول دولت­ها و عملکرد اقتصادی در جمهوری اسلامی ایران ، جستارهای سیاسی معاصر، پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی، د سال هفتم، شمارة سوم: 27-58.
قالیبافان، سید حسن .(1394)، بررسی رابطه اعتماد اجتماعی و آمادگی برای توسعه اقتصادی (مورد مطالعه: شهر بیرجند)، فصلنامه مطالعات فرهنگی - اجتماعی خراسان، شماره 34: 24-7.
کریمی موغاری، زهرا و همکاران .(1390)، بررسی نقش انسجام اجتماعی بر توسعه اقتصادی؛ فصلناهه برنامه ریزی و بودجه، دوره 16، شماره 4: 214-183.
محمدپور، احمد. (1392). روش تحقیق کیفی ضد روش 1و 2 . تهران: جامعه‏شناسان.
منفردی، فاطمه. (1394). نقش سرمایه اجتماعی در توسعه پایدار شهری (مطالعه موردی: شهر آشخانه)، پایان نامه کارشناسی ارشد، دانشکده علوم انسانی و اجتماعی دانشگاه مازندران.
مستولی زاده، سید محمد .(1399). بررسی تاثیر اعتماد اجتماعی بر توسعه با تاکید بر شاخص توسعه انسانی در سال­های 1980-2016. فصلنامه راهبرد توسعه، سال شانزدهم، شماره 1 (پیاپی 61 ): 56-78.
متوسلی، محمود و هدی زبیری (1392). انسجام اجتماعی؛ منشأ توسعه اقتصادی، فصلنامه توسعه روستایی، دوره پنجم، شماره 2.
نیکونسبتی, علی .(1391)، حکمرانى و توسعه: گذشته، حال، آینده، فصلنامه علمی و پژوهشی برنامه و بودجه، سال 16، شماره 4: 129-154.
مصطفوی، سید محمد حسن .(1395)، مروری بر برنامه­های توسعه کشور با تأکید بر برنامه ششم و مقایسه آنها با معیار برخی شاخص­های مرتبط با اقتصاد اسلامی، همایش برنامه ششم توسعه از دیدگاه اقتصاد اسلامی.
منظور، داوود و مهدی یادیپور (1387)، سرمایه اجتماعی عامل توسعه اجتماعی و اقتصادی، مجله راهبرد یاس، شماره 15.
Dic ks, P., Valentova, M. & Borsenberger, M. (2011). A Multi Dimensional Assessment of
Social Cohesion in 47 European Countries. CPES Instead Working Paper, 07.
Eas terly, W. (2006). Social Cohesion, Institution and Growth. Center of Global Development
Working Paper, 94
Loflhn, Katherine Torres (2003), Bonding and Bridging Social Capital and their relationshipto community and political civic engagement, the university of North Carolina at chapel hill.
Knock, Stephan (2002), Social Capital, Growth and Poverty: a Survey of Cross country Evidence, In Grootaert. Christiaan & Bastelear, Theirry van (2002), the role if social capital in development, Cambridge Univ, Press.
Zak, P.J., Knack, S., (2001). Trust and growth. The Economic Journal,111, 295–321.