پژوهش های روابط بین الملل

پژوهش های روابط بین الملل

مقایسه روند توسعه‌یافتگی ایران و مصر از منظر واگرایی و همگرایی اقتصاد سیاسی با آمریکا (2020-2001)

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
1 دانش آموخته کارشناسی ارشد انقلاب اسلامی، دانشگاه مفید، قم، ایران.
2 دانشجوی دکتری انقلاب اسلامی، دانشگاه معارف اسلامی، قم، ایران.
3 دانش آموخته دکتری دانشگاه معارف اسلامی گرایش انقلاب اسلامی و عضو پژوهشگاه علوم اسلامی امام صادق (ع)
چکیده
یکی از موضوعات مهم در محافل سیاسی جمهوری اسلامی ایران، مسئله ارتباط با آمریکا و دستیابی به توسعه و پیشرفت در ذیل این ارتباط است. پژوهش حاضر بر اساس روش مقایسه‌ای، با مقایسه اقتصاد سیاسی دو کشور ایران و مصر به‌عنوان دو الگوی تام واگرایی و همگرایی در ارتباط با آمریکا، ضمن بررسی الگوهای توسعه‌ای دو کشور بر اساس نظریه‌های وابستگی و نوسازی و نیز بررسی پیامدهای این واگرایی و همگرایی با آمریکا بر روند توسعه دو کشور، در پی پاسخ به این پرسش مهم است که: مقایسه روند توسعه‌یافتگی دو کشور ایران و مصر از منظر واگرایی و همگرایی اقتصادی سیاسی با آمریکا چگونه قابل ارزیابی می‌باشد؟ فرضیه مطرح در پاسخ به این پرسش این است که واگرایی و همگرایی با آمریکا برای هر دو کشور، مزایا و معایبی در بر داشته است. به‌گونه‌ای که همگرایی اقتصاد سیاسی مصر با آمریکا از یک‌سو منجر به وابستگی اقتصادی مصر به کمک‌های غرب و از سوی دیگر منجر به جذب سرمایه‌گذاری خارجی، همکاری‌های سیاسی – امنیتی با آمریکا و توسعه گردشگری شده است. درحالی‌که واگرایی اقتصاد سیاسی ایران با آمریکا از یک‌سو منجر به خوداتکایی سیاسی، امنیتی و علمی گردیده و از سوی دیگر، کاهش مبادلات تجاری بین‌المللی، کسری تراز تجاری و انزوای منطقه‌ای و جهانی را در پی داشته است.
کلیدواژه‌ها

عنوان مقاله English

Comparison of the development process of Iran and Egypt from the perspective of divergence and convergence of political economy with America (2001-2020)

نویسندگان English

Seyd Masood Yaghobzadeh 1
mohammad kafash 2
Isa molavi vardanjani 3
1 MA in Islamic Revolution Mofid University, Qom, Iran.
2 PhD Student in Islamic Revolution, University of Islamic Education, Qom, Iran.
3 Doctorate graduate of the University of Islamic Studies, Islamic Revolution, and a member of the Imam Sadiq (AS) Research Institute of Islamic Sciences.
چکیده English

One of the most important issues in the political circles of the Islamic Republic of Iran is the issue of relations with America and achieving development and progress under this relation. The current research is based on the comparative method, by comparing the political economy of the two countries of Iran and Egypt as two complete patterns of divergence and convergence in relation to America, while examining the development patterns of the two countries based on the theories of dependence and modernization, and also examining the consequences of this divergence and convergence. with the United States on the development process of the two countries, it is important to answer this question: How can the comparison of the development process of the two countries Iran and Egypt be evaluated from the point of view of divergence and economic political convergence with the United States? The hypothesis raised in response to this question is that the divergence and convergence with America has advantages and disadvantages for both countries. In such a way that the convergence of Egypt's political economy with America has led to Egypt's economic dependence on Western aid on the one hand, and on the other hand, it has led to the attraction of foreign investment, political-security cooperation with America, and the development of tourism. While the divergence of Iran's political economy with the United States has led to political, security, and scientific self-reliance on the one hand,

کلیدواژه‌ها English

Convergence
Iran
Egypt
America
development
سو، آلوین. (1392). تغییر اجتماعی و توسعه: مروری بر نظریات نوسازی، وابستگی و نظام جهانی، ترجمه محمود حبیبی مظاهری، تهران، پژوهشکده مطالعات راهبردی.
عظمی، هادی. (1382). «دومین میزگرد بررسی روابط سیاسی ایران و مصر»، مرکز مطالعات افریقا، دانشگاه تربیت مدرس، دوره 8، شماره 32، ص 153 تا 160.
آجیلی، هادی. (بی‌تا). «مفهوم امنیت در اقتصاد سیاسی بین‌الملل (مطالعه موردی فضای امنیتی میان جمهوری اسلامی ایران در دولت نهم و ایالات‌متحده آمریکا)»، فصلنامه تخصصی علوم سیاسی، سال چهارم، شماره 6.
آجیلی، هادی و کشاورز مقدم، الهام. (1394). شاخص‌های توسعه کشور مصر دوره انقلاب ژانویه 2011؛ دو فصلنامه جامعه‌شناسی سیاسی جهان اسلام، سال سوم، شماره 2، پاییز و زمستان.
ارغوانی پیرسلامی، فریبرز و پیرانخوا، سحر. (1396). تحول فناوری موشکی و راهبرد دفاعی- امنیتی جمهوری اسلامی ایران؛ فصلنامه راهبرد، سال بیست و ششم، شماره 83، تابستان.
افضلی، رسول و کیانی، وحید. (1392). بررسی و ارزیابی کیفی وضعیت روابط خارجی ایران در برنامه چهارم توسعه، دوره اول، شماره 1، بهار.
باقری، حسین و غلامی، روح‌الله (1396). «راهبرد ایالات‌متحده آمریکا در قبال بیداری اسلامی»، مطالعه موردی کشور مصر؛ فصلنامه پژوهش‌های سیاسی جهان اسلام، سال هفتم، شماره 3، پاییز.
تخشید، محمدرضا و نوریان، اردشیر. (1387). «یک‌جانبه‌گرایی آمریکا و تأثیر آن بر نقش منطقه‌ای جمهوری اسلامی ایران»،؛ علوم سیاسی- دانشگاه باقرالعلوم (ع): شماره 41، بهار.
حبیب‌اللهی، مهدی و امام‌جمعه زاده، سید جواد و مسعودنیا، حسین. (1397). «اوباما و تداوم سیاست خارجی آمریکا در قبال مصر»، فصلنامه مطالعات روابط بین‌الملل، سال یازدهم، شماره 43، پاییز.
حکیمی، هادی و معبودی، محمدتقی. (1396). «تحلیلی بر تئوری نوسازی توسعه»، فصلنامه راهبرد توسعه، شماره 51، پاییز.
خواجه امیری، مهدی و خورشیدی، عباس و جلالی فراهانی، غلامرضا. (1395). «تهدیدهای اقتصادی آمریکا و متحدانش علیه ج.ا.ا از دیدگاه مقام معظم رهبری»؛ فصلنامه امنیت پژوهی: سال پانزدهم، شماره 55، پاییز.
دفتر مطالعات سیاسی مرکز پژوهش‌های مجلس شورای اسلامی. (1383). «روابط دوجانبه ایران و مصر؛ فرصت‌ها، چالش‌ها و چشم‌انداز آینده»؛ آبان ماه.
سمیعی نسب، مصطفی. (1393). دیپلماسی اقتصادی، «راهبرد مقابله با تحریم‌های اقتصادی در منظومه اقتصاد مقاومتی»؛ آفاق امنیت زمستان - شماره 25.
ستوده، محمد و صادق زاده، محمدعلی. (1396). «علل شکست انقلاب مصر و سقوط دولت مرسی»؛ سپهر سیاست، سال چهارم، شماره 11، بهار.
سلیمی، حسین. (1390). «آغاز و انجام نظریه وابستگی»؛ فصلنامه علوم اجتماعی، شماره 56.
شاکری خوئی، احسان. (1392). «رویارویی فرهنگی و قدرت نرم در مناسبات جمهوری اسلامی ایران و ایالات‌متحده آمریکا»؛ فصلنامه علمی – پژوهشی مطالعات انقلاب اسلامی: سال دهم، شماره 32، بهار.
شجاعیان، محمد. (1396). «نتایج سیاسی انقلاب ایران»، فصلنامه مطالعات انقلاب اسلامی، شماره 51، زمستان.
عباسی، ابراهیم و شکری، محسن. (1396). «اقتصاد سیاسی انقلاب مصر»، فصلنامه روابط خارجی، سال نهم، شماره 2، تابستان.
علایی، حسین. (1391). «نقش و جایگاه سیاسی ارتش در مصر»؛ فصلنامه مطالعات راهبردی جهان اسلام، سال یازدهم، شماره 50، تابستان.
قهرمانپور بناب، رحمان. (1382). «اسرائیل و مصر در خاورمیانه پس از صدام»؛ فصلنامه راهبرد، شماره 28، تابستان
گرشاسبی، علی و یوسفی دیندارلو، مجتبی. (1395). «بررسی اثرات تحریم بین‌المللی بر متغیرهای کلان اقتصادی ایران»؛ فصلنامه تحقیقات مدل‌سازی اقتصاد، شماره 25، پاییز.
میلانی، جمیل. (1394). «اقتصاد مقاومتی و خودباوری ملی، فرصت‌ها و چالش‌های تحقق آن»؛ مجله اقتصادی، سال پانزدهم، ش 7 و 8، مهر و آبان.
قایدی بارده، حجت‌الله؛ صلاحی، سهراب؛ پروین، خیرالله. (1400). «صراط تحریم اقتصادی آمریکا علیه جمهوری اسلامی ایران»، نشریه پژوهش‌های سیاسی و بین‌المللی - شماره 48.
نبوی، سید عبدالامیر و زمانی، صالح. (1394). «فروپاشی حکومت مبارک در مصر؛ یک تحلیل ساختاری»، فصلنامه رهیافت‌های سیاسی و بین‌المللی: سال ششم، شماره 42، تابستان.
هراتی، محمدجواد و ظفری، محمود. (1392). «تفاوت نقش و جایگاه ارتش در فرایند انقلاب اسلامی ایران و تحولات 2011 مصر»؛ فصلنامه پژوهشنامه انقلاب اسلامی، سال دوم، شماره 8، پاییز.
میرباقری، سیدمحسن؛ دشتی، رضا. (1398). «معرفی الگویی برای روش‌شناسی، ارزیابی و انتخاب فناوری در پروژه‌های تحقیق و توسعه نظامی (مطالعه موردی: یکی از مراکز تحقیقاتی نظامی)»؛ راهبرد دفاعی زمستان- شماره 68.