پژوهش های روابط بین الملل

پژوهش های روابط بین الملل

ابعاد تأثیر گفتمان مقاومت شیعی بر گروه‌های سلفی در غرب آسیا

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
1 دانشجوی دکتری، گروه علوم سیاسی، واحد خرم آباد، دانشگاه آزاد اسلامی، خرم آباد، ایران.
2 استادیار گروه علوم سیاسی، واحد خرم آباد، دانشگاه آزاد اسلامی، خرم آباد، ایران.
چکیده
سلفی های سیاسی، گروهی هستند که بعد از اقدامات اصلاح گرانه نوسلفی ها و به دنبال شرایط خاص منطقه خاورمیانه؛ ایجاد شدند و به هدف کسب قدرت از روشهای مختلف استفاده نمودند که که در تعارض با گفتمان مقاومت اسلامی، محیط امنیتی خاصی را برای کش.رهای غرب آسیا ایجاد نمودند. چه رابطه ای بین ریشه های سلفی گری سیاسی در خاورمیانه با گفتمان مقاومت اسلامی وجود دارد؟ که این مقاله با رویکردی توصیفی ـ تحلیلی و با کاربست ملاحظات کاربردی و در قالب چارچوب نظری کپنهاگ، در پی پاسخگویی به آن است. یافته های تحقیق نشان می دهد که تاثیر توسعه سیاسی و گفتمان مقاومت شیعی، محیط امنیتی خاصی را در غرب آسیا ایجاد نمود، که سلفی گری و ابعاد و انواع آن، نوعی پاسخی امنیتی برای کشورها و جریانهای سیاسی بوده است. در نتیجه توسعه گفتمان مقاومت شیعی در عراق، جنوب لبنان و یمن، باعث بازتولید جریانهای متنوعی از سلفی گری شده است که در تعارض با این گفتمان، تاکنون نتوانسته است، به توسعه منسجم و ایجاد گفتمانی غالب تبدیل گردد و ابعادی از تزلزل محیط امنیتی را برای غرب آسیا، گسترش داده است.
کلیدواژه‌ها

عنوان مقاله English

The dimensions of the impact of Shiee resistance discourse on Salafi groups in West Asia

نویسندگان English

Ali hajiee 1
ali ghasemiyan 2
Ali falahnejhad 2
1 PhD student, Department of Political Science, Khorramabad Branch, Islamic Azad University, Khorramabad, Iran.
2 Assistant Professor, Department of Political Science, Khorramabad Branch, Islamic Azad University, Khorramabad, Iran
چکیده English

The political Salafists are a group that after the reforming actions of the neo-Salafists and following the special conditions of the Middle East region; were created and used different methods to gain power, which, in conflict with the discourse of Islamic resistance, created a special security environment for West Asian countries. What is the relationship between the roots of political Salafism in the Middle East and the discourse of Islamic resistance? which this article seeks to answer with a descriptive-analytical approach and with the application of practical considerations and in the form of the Copenhagen theoretical framework. The findings of the research show that the impact of political development and the discourse of Shiite resistance created a special security environment in West Asia, and Salafism and its dimensions and types have been a kind of security response for countries and political currents. As a result of the development of the Shiite resistance discourse in Iraq, South Lebanon and Yemen, it has caused the reproduction of various currents of Salafism, which, in conflict with this discourse, has not yet been able to become a coherent development and create a dominant discourse, and has expanded dimensions of the security environment for West Asia.

کلیدواژه‌ها English

Iran's Islamic Revolution
Shiite resistance discourse
Salafi
political Salafi
Copenhagen theory
اسپوزیتو، ج. (1382). انقلاب ایران و بازتاب جهانی آن، مترجم محسن مدیرشان هچی، تهران: مرکز بازشناسی اسلام و ایران.
 الگار، ح. (۱۳۶۲). نهضت بیداری در جهان اسلام. ترجمه محمد مهدی جعفری، تهران: شرکت سهامی انتشار و انتشارات فرهنگ.
 ایمانی، ع. ابوزهره، م. (۱۳۸۸). سلفیان. در مجموعه مقالات فرق تسنن، مهدی فرمانیان، چاپ سوم، قم: نشر ادیان
البوطی، م. (۱۳۸۷). سلفیه بدعت یا مذهب. ترجمه حسین صابری، چاپ چهارم، مشهد: انتشارات آشتان قدس رضوی
بشیر، ح. (۱۳۹۰). تاریخ فرهنگی سلفیه: از متن‌گرایی تا زمینه‌گرایی. در بنیادگرایی و سلفیه؛ بازشناسی طیفی از جریان‌های دینی. حسین هوشنگی و احمد پاکتچی، تهران: انتشارات دانشگاه امام صادق
بصیری، م؛ باقری، م.(1394). بررسی تطبیقی گفتمان مقاومت اسلامی حزب الله لبنان و گفتمان سلفی تکفیری. فصلنامه علمی تخصصی راه فرهنگ و سیاست. شماره 6 سال سوم.
بشیر، ح. (1385). تحلیل گفتمان دریچهای بری کشف ناگفته‌ها، تهران، دانشگاه امام صادق (ع).
حسینی زاده، م. (1386). اسلام سیاسی در ایران، قم، انتشارات دانشگاه مفید
درایسدل، آلاسدیدر؛ ب، جرالد. اچ. (1386). جغرافیای سیاسی خاورمیانه و شمال افریقا، ترجمه دره میر حیدر (مهاجرانی،) تهران، انتشارات وزارت امور خارجه.
رئیس کرمی، ع. 1380. سید جمال الدین اسدآبادی و هم بستگی جهان اسلام، زاهدان: نهاد نمایندگی مقام معظم رهبری در امور اهل سنّت بلوچستان.
زرقانی، س؛ احمدی، ا. (1396). شیعه هراسی به مثابه قلمروسازی گفتمانی محور غربی ـ عربی در بحرانهای ژئوپلیتیکی خاورمیانه؛ مطالعه موردی بحران سوریه، فصلنامه ژئوپلیتیک، سال سیزدهم، شماره 1،، 1-30.
ستوده، ع؛ کیانی، آ. (1397). تأثیر منازعات داخلی سوریه و عراق بر امنیت ملی جمهوری اسلامی ایران، فصلنامه پژوهشهای سیاسی جهان اسلام، سال هشتم، شماره چهارم.
سوزنگر، س. (۱۳۸۳). اندیشه‌های سیاسی سید قطب. تهران: مرکز اسناد انقلاب اسلامی.  
 سید قطب، ع. (۱۳۷۸). نشانه‌های راه. ترجمه محمود محمودی، تهران: نشر احسان.  
شیروانی، م. (1389). قدرت نرم حزب الله، پیامدهای سیاسی و امنیتی جنگ 33 روزه، تهران، انتشارات دانشگاه صادق.
علی زاده موسوی، س. (1391). بیداری اسلامی، ویراست دوم، تهران: معاونت آموزش بعثه مقام معظم رهبری در سازمان حج و زیارت.
علیزاده موسوی، س. (1392). مکتب دیوبند، قم: دفتر تبلیغات اسلامی.
عابدی، ا. (۱۳۹۰). توحید و شرک در نگاه شیعه و وهابیت. چاپ اول، تهران: انتشارات مشعر.  
 عدالت‌نژاد، س؛ نظام‌الدینی، س. (۱۳۹۰). سلفیان تکفیری یا الجهادیون: خاستگاه و اندیشه‌ها. فصلنامه تاریخ و تمدن اسلامی، شماره سیزدهم،
 علیزاده موسوی، م. (۱۳۸۹). سلفی‌گری و وهابیت. جلد اول: تبارشناسی. چاپ دوم، تهران: دفتر تبلیغات اسلامی.
 فرمانیان، م. (۱۳۸۸). گرایش‌های فکری سلفیه در جهان امروز. فصلنامه مشکات، شماره ۱۰۴، پائیز.  
قاسمی، بهزاد. (1397). ژئوپلیتیک محور مقاومت و امنیت ملی جمهوری اسلامی ایران بر اساس گفتمان انقلاب اسلامی، فصلنامه آفاق امنیت، سال یازدهم، شماره 38.
گلشنی، ع؛ باقری، م. (1391). جایگاه حزب الله در استراتژی بازدارندگی جمهوری اسلامی ایران، فصلنامه تحقیقات سیاسی و بین المللی، شماره 11، 123-156.
مظاهری، م.(1398). نقش و جایگاه ایران در سیستم امنیتی خلیج فارس، فصلنامه پژوهشهای
سیاسی جهان اسلام، سال نهم، شماره اول.
مختار، ص. ) بی تا(. تاریخ المملکه العربیه السعودیه فی ماضیها و حاضرها، جلد 3، دار مکتبه الحیاه
محمد محیی الدین، عبدالحمید 1416 ه.ق. الفرق بین الفرق. بیروت: المطبعه العصریه.
محمد، ا.(1406 ه.ق). تاریخ المملکه العربیه السعودیه، تهران: مکتبه الریاض الحدیثه.
المسعری، م.(2004). التوحید اصل الاسلام و حقیقه التوحید، التجدید الاسلامی لندن.
نادری، م. (1386). چگونگی روند دولت سازی در عراق پس از صدام و مایه‌های ناامنی،» مجله سیاسی ـ اقتصادی، شماره 237.
هزران، ی. (1390). شیعیان در لبنان: از حاشیه تا مرکز، در حزب الله لبنان سیاست، قدرت و اقتدار، ترجمه سیدحسین موسوی و عسگر قهرمان پور، تهران، انتشارات پژوهشکده مطالعات راهبردی.
هاشمی، م. (1380). اقبال لاهوری، بیدارگر شرق. زاهدان: نهاد نمایندگی مقام معظم رهبری در امور اهل سنّت بلوچستان.
وهبه، ح. ) بی تا(. جزیره العرب فی قرن العشرین، ب یجا: الافاق العربیه.
Buzan, B. (1998). “People, States & Fear: An Agenda for International Security Studies in the Post – Cold war Era”. London: Harvester wheatsheaf publication.