پژوهش های روابط بین الملل

پژوهش های روابط بین الملل

خوانشی جدید از آیات قرآن در دوتفسیر فخر رازی و شیخ مفید از موضوع تقیه با تاکید بر تقیه سیاسی

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
1 دانشجوی دکتری تخصصی فقه و مبانی حقوق اسلامی، واحد اصفهان(خوراسگان)، دانشگاه آزاد اسلامی، اصفهان ،(خوراسگان)، ایران.
2 استاد گروه فقه و مبانی حقوق اسلامی، دانشگاه تهران، تهران، ایران.
3 استادیار گروه حقوق، واحد اصفهان(خوراسگان)، دانشگاه آزاد اسلامی، اصفهان، (خوراسگان)، ایران.
چکیده
تقیه به عنوان یکی از مسائل پر تنش میان شیعه و سنی که به مثابه شبهه و پرسش همواره مطرح بوده است. در بسیاری از موارد ضرورت ایجاب می‌کند که انسان عقیده و ایمان خود را پنهان کرده و عمل خود را تغییر دهد. این رفتار که نوعی تاکتیک دفاعی حساب می‌آید و نه عکس العمل حاکی از ضعف و ترس، تقیه نامیده می‌شود، در حقیقت خود پیش از اینکه حاکی از ضعف و ترس باشد، به نوعی دفاع از خود یا عقیده و ایمان خویشتن است. مشروعیت تقیه در نظر فقیهان و متکلمان امامیه، مستند به آیات و روایات و امری مسلم است به نحوی که در شرایطی خاص، خود بخشی از ایمان محسوب می‌شود. التزام به تقیه و رَوایی آن بی تردید انواع، آثار و لوازمی را به دنبال دارد که علی القاعده باید به آنها نیز ملتزم بود. یکی از انواع تقیه و شاید کاربردی‌ترین آن، تقیه سیاسی است. تقیه سیاسی یکی از سیاست‌های کاربردی ائمه -علیهم السلام- در زمینه حفظ تشیع واسلام بوده است. تقیه دربرخورد با دولت و خلیفه حاکم، تقیه سیاسی نامیده می‌شود و در بُعد گفتاری و از طرف اهلبیت علیهم السلام به روایات تقیه سیاسی تعبیر می‌شود. فرضیه اصلی در این پژوهش این است که تقیه به طور کلی و تقیه سیاسی به طور خاص در حفظ اسلام و تشیع همواره از ابزار مسلمانان بوده است. روش تحقیق در این پژوهش روش توصیفی-تحلیلی است .
کلیدواژه‌ها

عنوان مقاله English

A new reading of the Qur'anic verses in the commentary of Fakhr Razi and Sheikh Mufid on the subject of taqiyya with an emphasis on political taqiyya

نویسندگان English

esmat ramazani meshkani 1
ahmad bagheri 2
siamak baharloei 3
1 Phd student in Fiqh and Fundamentals of Islamic Law, Isfahan Branch (Khorasgan), Islamic Azad University, Isfahan, (Khorasgan), Iran.
2 Professor of Fiqh and Fundamentals of Islamic Law Department, University of Tehran, Tehran, Iran.
3 Assistant Professor, Department of Law, Isfahan Branch (Khorasgan), Islamic Azad University, Isfahan, (Khorasgan), Iran.
چکیده English

Taqiyyah as one of the most tense issues between Shia and Sunni, which has always been raised as a doubt and question. In many cases, necessity requires that a person hide his beliefs and faith and change his actions. This behavior, which is considered a defensive tactic and not a reaction indicating weakness and fear, is called taqiyyah, in fact, before it indicates weakness and fear, it is a form of self-defense or self-belief and faith. The legitimacy of taqiyyah in the opinion of Imamiyyah jurists and theologians is based on verses and hadiths and is certain in such a way that in certain circumstances, it is considered a part of faith. Adherence to taqiyyah and its narration undoubtedly follows types, works and accessories that Ali al-Qaeda should also be committed to. One of the types of taqiyya and perhaps the most practical one is political taqiyya. Political taqiyyah has been one of the practical policies of Imams - peace be upon them - in the field of preserving Shiism and Islam. Taqiyyah in dealing with the government and the ruling caliph is called political taqiyya, and it is interpreted as political taqiyya traditions on the part of the Ahl al-Bayt (peace be upon them). The main hypothesis in this research is that taqiyya in general and political taqiyya in particular have always been a tool of Muslims in preserving Islam and Shiism. The research method in this research is the descriptive-analytical method, after collecting and describing the materials

کلیدواژه‌ها English

Taqiyyah
Quran
expediency
Fakhr Razi
Sheikh Mofid
قرآن مجید
ابن حنبل، احمد (بی تا). المسند. بیروت: دارلفکر
احمدی میانجی، میرزا علی (1381)؛ اطلاعات وتحقیقات در اسلام: تهران، نشر دادگستر
بجنوردی، سیدحسن (1385). القواعد الفقهیه. قم: انتشارات اهل بیت
بخاری، محمدبن‌اسماعیل (1407)، صحیح بخاری، ج 5، تحقیق: د. مصطفی دیب البغاء، دارابن‌کثیر، یمامه، بیروت.
حرّ عاملی، محمد بن حسن (1409)، وسائل الشیعة، قم: موسسه آل البیت.
حقیقت، سیدصادق (1385). اصول و اهدف سیاست خارجی دولت اسلامی. تهران: پژوهشگاه علوم و فرهنگ اسلامی.
خویی، ابوالقاسم (1954). مصباح الفقاههٔ، نجف، المطبعهٔ الحیدریهٔ
احمدی، عطاءالله (1394). دیدگاه رهبری در باب تقیه. تهران: نشر کیان
رشیدرضا، محمد (1412). تفسیر المنار. بیروت: دارالفکر
سبحانی، جعفر (‌1389‌)؛ تقیه در شرایع پیشین و اسلام، مجله تخصصی کلام اسلامی
سرخسی، شمس‌الدین ابوبکر محمدبن‌ابی‌اسهل (1406)، المبسوط، ج 24، دارالمعرفه، بیروت.
سیوطی، جلال الدین (1411). الدر المنثور فی تفسیر المأثور. بیروت: دارالفکر
سیوطی، جلال الدین (1406). الجامع الصغیر فی احادیث البشیر النذیر. بیروت: دارالفکر
شیخ طوسی، محمدبن حسن بن علی (1417). رجال الطوسی. بیروت: دارالفکر
شهید اول (1413). القواعد و الفوائد. بیروت: دارافکر
شیخ انصاری، مرتضی (1414). رسائل فقیه چاپ شده در تراث الشیخ الاعظم. قاهره: دارالقلم
شیخ مفید، محمد (1410). تصحیح الاعتقادات الامامیه. بیروت: دارالکعبه
عمید، حسن (1390). فرهنگ لغت عمید. تهران: انتشارات آگاه
عمیدی، ثامر هاشم حبیب (1410). واقع التقیه عندالمذاهب و الفرق الاسلامیه. قاهره: دارالقلم
الطبرسی، أمین الاسلام أبی علی الفضل بن الحسن (1387). مجمع البیان فی تفسیر القرآن. قم: دارالقلم
الطوسی، الشیخ أبو جعفر، محمد بن الحسن بن علی بن الحسن (1408). التبیان فی تفسیر القرآن. بیروت: دارالفکر
طباطبائی، محمدحسین (1382). تفسیر المیزان. قم: بوستان کتاب
فخر رازی، محمدبن عمر (1409). التفسیر الکبیر. بیروت: مجمع البیروت
فخر رازی (1420). مفاتیح الغیب، بیروت، داراحیاء، التراث العربی
فاضل لنکرانی، محمد (1365)؛ تقیه مداراتی زمینه‌ساز وحدت اسلامی، بی‌جا.
فاضل هرندی، محی‌الدین (1383)؛ تقیه سیاسی، فصلنامه علوم سیاسی، شماره 25 بهار 83.
قرطبی، محمدبن احمد (بی تا). الجامع لأحکام القرآن ج 10، دارالشعب، قاهره.
قربانی لاهیجی، زین العابدین (1412). تفسیر جامع آیات الاحکام. بیروت: دارالفکر
قزوینی، محمدبن‌یزید (بی‌تا)، سنن‌ابن‌ماجه، ج 1، تحقیق: محمد فؤاد عبدالباقی، دارالفکر، بیروت.
قمی، شیخ عباس (1414). سفینة البحار. قم: دارالاسوه، للطباعة و النشر
کلینی، محمد بن یعقوب، الکافی، تهران، دارالکتب الاسلامیه، 1407 ق
مجلسی، محمد باقر، (1384) بحارالانوار، ج 1، انتشارات دارالکتب الاسلامیه، تهران
مکارم شیرازی، ناصر (1384). القواعد الفقهیه. قم: انتشارات آذینه
مکارم شیرازی، ناصر (1388) تفسیر نمونه. قم: مجتمع امام خمینی (ره)
مکارم شیرازی ناصر، (1387)‌. شیعه پاسخ می‌گوید. مدرسه الامام علی بن ابی طالب (ع)، قم
المراغی المصری، احمد بن مصطفی (1407). تفسیر المراغی. بیروت: دارالقلم
ولایی، عیسی (1387)؛ قواعد فقهی، قم: انتشارات دارالفکر
Mariama, Yardena. "Taqiyya as Polemic, Law and KnowledgeFollowing an Islamic Legal Term through the Worlds of Islamic Scholars, Ethnographers, Polemicists and Military Men." The Muslim World 104.1-2 (2014)