پژوهش های روابط بین الملل

پژوهش های روابط بین الملل

بایستـه‌های حق دسترسی‌آزاد به اطلاعات درپرتو قواعد حقوق بین‌الملل بشر و نظام حقوق اساسی جمهوری اسلامی ایران

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
1 دانشجوی دکتری ،گروه حقوق عمومی، دانشـکده حقوق الهیات و عـلوم سیـاسی ، واحد علوم وتحقیقات ،دانشگاه آزاد اسـلامی، تهران ،ایران.
2 استاد ،گروه حقوق، دانشکده حقوق و علوم سیاسی دانشگاه تهران، تهران ،ایران
3 دانشیار ،گروه حقوق، دانشکده حقوق و علوم سیاسی دانشگاه تهران، تهران ،ایران.
چکیده
از بدو ظهورمکاتب و اندیشه‌های حقوق‌بشری، صاحبان نظریه‌های مختلف فلسفی عزم خود را براین امر استوار نموده‌اند تا قواعد حقوق‌ بنیادین درکالبدجامعه پشتوانه حمایت ‌بشر قرارگیرد. نقطه مقابل‌دغدغه متفکرین، اراده دولت‌ها در تحدید حقوق‌بشر است که این تحدید از آغـازپیـدایش نظـام‌های‌سیاسی همـواره ادامـه و موفقیت داشـته است. آزادی دسـترسی به‌اطلاعات یک‌حق پویا در زمان و مکان بوده و تاکنون نا‌همواری‌هایی را طی نموده است، بایسته‌های حقوق بشر و نقش آن‌ به‌عنوان پایه‌گذار اولین سازمان بین‌المللی درقالب سازمان‌ ملل‌متحد و تاثیر این نهاد درحمایت از این‌حق در عرصه بین‌المللی و همچنین مرور حقوق‌اساسی‌ایران با اتکاء برمبانی اعتقادی نظام جمهوری‌اسلامی ایران، این سئوال را پیش رو قرار می دهد که این دو نظام ، چه اثراتی در قلمرو داخلی و بین‌المللی نسبت به ایفای این حق از خود بجا گذاشته‌اند؟. لازم است تاکید شود دکترین ساماندهی رفتار دولت‌ها سهم بسزایی در استیفای حق آزادی اطلاعات و سایرحقوق بشر دارد ازهمین رو،دوراندیشی دراسناد حقوق بین‌الملل بشر نسبت به‌ حق‌ها و آزادی‌های انسان از آنجا ناشی می‌شود که وسیله تولید، دسترسی و انتقال اطلاعات محدودیتی در زمان و مکان ندارد و این یعنی ابزاردسترسی، دارای‌ ماهیتی دینامیکی است.
کلیدواژه‌ها

عنوان مقاله English

The requirements of the right to free access to information in the light of the rules of international human rights and the constitutional system of the Islamic Republic of Iran

نویسندگان English

mohamadali karimi 1
kherollah parvin 2
mohamadjavad rezaeizadeh 3
1 PhD student, Department of Public Law, School of Law, Theology and Political Science, Science and Research Unit, Islamic Azad University, Tehran, Iran.
2 Professor, Department of Law, Faculty of Law and Political Science, University of Tehran, Tehran, Iran
3 Associate Professor, Department of Law, Faculty of Law and Political Sciences, University of Tehran, Tehran, Iran.
چکیده English

From the beginning of the emergence of human rights schools and ideas, the owners of various philosophical theories have established their determination for this matter so that the rules of fundamental rights are placed in the body of society as a support for human protection. The opposite point of the thinkers' concern is the will of the governments to limit human rights, which has been successful since the beginning of political systems. Freedom of access to information is a dynamic right in time and place and has gone through rough patches so far, human rights requirements and its role as the founder of the first international organization in the form of the United Nations. United and the impact of this institution in supporting this right in the international arena, as well as the review of Iran's fundamental rights, relying on the belief system of the Islamic Republic of Iran, raises the question of what effects these two systems have on Have they left the domestic and international territory to fulfill this right? It is necessary to emphasize that the doctrine of regulating the behavior of governments has a significant contribution to the fulfillment of the right to freedom of information and other human rights. Therefore, the long-term thinking in international human rights documents regarding human rights and freedoms comes from the fact that the means The production, access and transmission of information has no time and place limitations, and this means that access tools have a dynamic nature.

کلیدواژه‌ها English

"rules"
"international law"
"fundamental rights"
access to information
Iran
اخوان، بهار، (1399). حق دسترسی به اطلاعات، انتشارات موسسه صیانت از حقوق زنان، تهران
اسدی، عباس، (1391). نقش روزنامه نگاری تحقیقی در گسترش رفاه اجتماعی، فرهنگ و رسانه، شماره دوم.
اسدی، علی­اکبر(1390).  بررسی حقوق کودکان درکنوانسیون حقوق بشر، اولین همایش ملی جهانی­سازی حقوق کودکان ونوجوانان از دیدگاه حقوقی و روانشناسی، مشهد.                      
اشرافی، داریوش، (1398). سازمان‌های بین‌المللی و تحول مفهوم حاکمیت ملی، انتشارات خرسندی، چاپ سوم، تهران .
انصاری، باقر، (1390). حقوق رسانه، انتشارات سمت، تهران، چاپ اول پاییز .
بسته نگار، محمد، (1385). حقوق بشر از منظر اندیشمندان، شرکت سهامی انتشار، تهران، چاپ دوم.
پی سوبدی، سوری، (1398). نظام حقوق بشر سازمان ملل متحد از اندیشه تا اجراء، ترجمه، زمانی، سید قاسم، محبعلی، امیر حسین، چاپ اول، تهران انتشارات مجد.
تافلر، الوین، (1375). جابه جائی در قدرت: دانائی و ثروت و خشونت در قرن بیست و یکم، ترجمه خوارزمی، شهیندخت، فرهنگ نشر سیمرغ، تهران، چاپ ششم.
تسون، فرناندو، (1950). فلسفه حقوق بین‌الملل،ترجمه، محبی،محسن، (1394). مقدمه مترجم، چاپ سوم، 13، تهران، موسسه مطالعات و پژوهش‌های حقوقی شهر دانش.
جاوید، محمد جواد،(1388). نظریه نسبیت در حقوق شهروندی:تحلیلی مبتنی بر اطلاق در حقوق طبیعی، نشر گرایش، تهران. چاپ اول.
جلالی فراهانی، امیرحسین، (1386). مزیت‌ها و محدودیت­های فضای سایبری در حوزه آزادی بیان و آزادی اطلاعات و حریم خصوصی.مجله حقوقی دادگستر، (59).
جم و دیگران، (1390).آئین تصمیم گیری در حقوق­اداری، انتشارات خرسندی، تهران.
جمال سرشت، محمد فؤاد،(1384). WSIS در رسانه ملی فراموش شد، روزنامه هموطن، سه شنبه29آذر.
جمالی حمیدرضا، (1390). میراث مشترک بشریت، جلد دوم:کاربرد آن در حقوق بین‌الملل، انتشارات فرهنگ شناسی، تهران، چاپ اول.
حبیبی، محمدحسن، (1383). بررسی حق آگاهی مردم به‌عنوان یک حق اساسی، نشریه حقوق اساسی، (1).
دانایی، حسین، (1390). استراتژی مبارزه با فساد، فصل‌نامه مدرس علوم انسانی،(9) 2.
دوگی، لئون،(1393). دروس حقوق عمومی، ترجمه و توضیحات ویژه، محمدرضا، تهران، انتشارات میزان، چاپ دوم، تابستان .
دولت شاه، حجت،(1388). منشور سازمان‌ملل متحد، انتشارات مجد، تهران.
دوورژه، موریس، (1367). جامعه شناسی سیاسی، ترجمه، قاضی شریعت پناهی، سیدابوالفضل، چاپ دوم، انتشارات میزان، تهران .
رهائی، سعید،(1389). آزادی دینی از منظر حقوق بین الملل، انتشارات دانشگاه مفید، قم، چاپ اول.
سازمان ملل­متحد،(1383). اعلامیه­هزاره، انتشارات مرکز اطلاعات سازمان­ملل متحد تهران، دفتر هماهنگ کننده فعالیت‌های نظام ملل متحد در جمهوری اسلامی ایران، چاپ دوم.
شایگان، فریده، طارم سری، مسعود، گلشن پژوه، محمدرضا، مستقیمی، بهرام و مولایی، یوسف، زیر نظر جمشید ممتاز، (1382). تقویت همکاری‌های بین‌المللی در زمینه حقوق بشر، انتشارات دانشکده حقوق و علوم سیاسی دانشگاه تهران، چاپ اول.
شریعتی، منصور، (1394). آزادی اطلاعات و نقش آن در گسترش حقوق بشر(پایان نامه کارشناسی ارشد حقوق بین‌الملل، دانشکده حقوق دانشگاه آزاد اسلامی واحد تهران مرکزی، تهران، تابستان .
صدقی، عبدالله، (1392). ارزیابی قانون انتشار و دسترسی به اطلاعات در پرتو اصول آزادی اطلاعات، پایان نامه کارشناسی ارشد، دانشکده حقوق و علوم سیاسی دانشگاه علامه طباطبایی. تهران..
فیرحی، داود،(1399). مفهوم قانون در ایران معاصر«تحولات پیشا مشروطه»، انتشارات نی، چاپ دوم، تهران.
قاری سیدفاطمی، سیدمحمد،(1396). حقوق بشر در جهان معاصر دفتر اول ، درآمدی بر مباحث نظری؛ مفاهیم، مبانی، قلمرو  و منابع، انتشارات، نگاه معاصر، چاپ پنجم، تهران.
قاری، سید فاطمی، سید محمد، (1396). حقوق بشر معاصر، دفتر دوم، جستارهایی تحلیلی در حق‌ها و آزادی‌ها، چاپ پنجم ،انتشارات نگاه معاصرف تهران.
قاضی شریعت پناهی، سید ابوالفضل، (1393). حقوق اساسی و نهادهای سیاسی، چاپ سیزدهم، نشر میزان، تهران.
قاضی، سید ابوالفضل، (1373). بایسته‌های حقوق اساسی، نشر یلدا، تهران.          
قاضی«شریعت پناهی»،سید ابوالفضل، (1393).  بایسته‌های حقوق اساسی، میزان، چاپ پنجاه، تهران.
‌کاشیان، علی­ رضا، شریفی، احمد و جلالی فراهانی، امیر حسین،(1384). راهبری اینترنت با مشارکت فراگیر دبیرخانه شورای عالی اطلاع رسانی.
 کدخدایی، عباس، (1379). پخش مستقیم برنامه های ماهواره ای از دیدگاه حقوق بین‌الملل، انتشارات شهر دانش، تهران.
کلن، جانسون،(1378). حقوق بشر و تاریخچه آن، مترجم، محمد جعفر پوینده، نشر نی، تهران.
 کوهن، کارل، (1378). دموکراسی، مترجم، فریبرز مجیدی، انتشارات خوارزمی، تهران.
مجله، (1372). «گردون» شماره‌های شهریور و مهرماه.
معتمد نژاد، کاظم، (1388). حقوق ارتباطات، دین و رسانه .(17)
مهرابی، فهیمه، (1391). سیاست جنایی ایران در قانون منع استفاده از تجهیزات ماهواره ای، پایان نامه کارشناسی ارشد، دانشگاه آزاد اسلامی ـ دانشکده حقوق، واحد تهران مرکزی، تابستان.
مهرپور، حسین، (1392). نظام بین‌المللی حقوق بشر، انتشارات اطلاعات، تهران، چاپ پنجم.
ویژه، محمدرضا و طاهری، آزاده سادات، (1390). تحلیلی بر قانون انتشار و دسترسی آزاد به اطلاعات در پرتو اصول حاکم بر دسترسی به اطلاعات، پژوهش حقوق، (35).
هاشمی، سید­محمد، (1384). حقوق بشر و آزادی­های اساسی، نشرمیزان، تهران چاپ اول.
Calling of an international conference on freedom of information (2012).(Resolutions Adopted by The General Assembly During).Its first Session,No,59(1),Retri July22 ,From,http//daceess-adds-ny-Un.orgI.
Council of Europe convention on Access to official: http: www.conventions,co e. int/treaty/commun/cherchsing.asp?  Nt=8Df=3/05/2014d=ENG
https://rc.majlis.ir/fa/law/show/. 1400/9/4
Right to information, Birkinshaw, (2014). patrik, freedom of information (The. Law, the practice and The Ideal), cambridge university press, fourth Edition.