پژوهش های روابط بین الملل

پژوهش های روابط بین الملل

تبیین قیام ترکمن‌های استرآباد علیه روس‌ها در سال 1916میلادی

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
1 دانشجوی‌دکتری تاریخ، واحدبجنورد، دانشگاه آزاد اسلامی، بجنورد، ایران.
2 استادیارگروه تاریخ، واحد بجنورد، دانشگاه آزاد اسلامی، بجنورد، ایران.
3 استادیارگروه تاریخ ، واحد بجنورد، دانشگاه آزاد اسلامی، بجنورد، ایران.
چکیده
از جمله وقایعی که در اواخر دوره قاجار در ایالت استرآباد روی داد، قیام ترکمن‌ها به همراه سایر اهالی ایالت استرآباد علیه روس‌ها در سال 1916م. بود. روس‌ها در خلال جنگ جهانی با اشغال نواحی شمال ایران سعی داشتند در این سوی مرز با اجیر کردن جوانان ایرانی آن‌ها را به جبهه‌های جنگ اعزام نمایند، این مهم باعث قیام ترکمن‌ها علیه روس‌ها گردید. این مقاله بر آن است تا با استفاده از روش تحقیق تاریخی، به بررسی دلایل حضور روس‌ها در درون خاک ایران ، پس از عقد قرارداد آخال و تثبیت مرزها بپردازد و دلایل قیام ترکمن‌ها و اهالی استرآباد علیه روس‌ها، را مورد واکاوی قرار دهد. هدف کلی این تحقیق بررسی علل و عوامل پدیداری این مسأله و چگونگی وقوع آن و اهداف دولت روس در این سوی مرزها می باشد. یافته های تحقیق حاکی از آن است که شورش علیه روس‌ها ریشه درسیاست‌های استعماری آن دولت مبتنی بر سربازگیری از میان ترکمن‌ها و سایر اهالی استرآباد جهت اعزام به جبهه‌های جنگ اول جهانی داشته که با مقاومت ترکمن‌های ایالت استرآباد مواجه شده است. در این میان دولت مرکزی ایران نیز منفعل بوده و حمایت خاصی را از اتباع خود در مقابل روس‌ها ننمود.
کلیدواژه‌ها

عنوان مقاله English

Explanation of the uprising of the Turkmens of Estrabad against the Russians in 1916 AD

نویسندگان English

Sattarbordi Fojori 1
Rajabali Vosoghi Motlagh 2
Omid Sepehri Rad 3
1 PhD student in history, Bojnord Branch, Islamic Azad University, Bojnord, Iran.
2 Assistant Professor, Department of History, Bojnord Branch, Islamic Azad University, Bojnord, Iran.
3 Assistant Professor, Department of History, Bojnord Branch, Islamic Azad University, Bojnord, Iran.
چکیده English

Among the events that happened at the end of the Qajar period in Astarabad province, the uprising of the Turkmens along with other residents of Astarabad province against the Russians in 1916. Was. During the World War, the Russians tried to hire Iranian youths on this side of the border by occupying the northern areas of Iran to send them to the war fronts. This caused the Turkmens to rise against the Russians. This article aims to investigate the reasons for the presence of Russians in the territory of Iran by using the historical research method, after the conclusion of the Akhal Agreement and the stabilization of the borders, and to analyze the reasons for the uprising of the Turkmens and the people of Astarabad against the Russians. The general purpose of this research is to investigate the causes and phenomena of this problem and how it happened and the goals of the Russian government on this side of the borders. The findings of the research indicate that the rebellion against the Russians had its roots in the colonial policies of that government based on the recruitment of Turkmen and other residents of Astarabad to be sent to the fronts of World War I, which was met with resistance by the Turkmen of Astarabad state. In the meantime, the central government of Iran was also passive and did not provide special support to its citizens against the Russians.

کلیدواژه‌ها English

Iran
Russia
Estrabad Province
Turkmenan. Uprising
World War I
 آبادیان، حسین، (1395) جنگ‌جهانی اول تا کودتا، چاپ‌سوم، تهران، انتشارات موسسه مطالعات و پژوهش‌های‌سیاسی،
 آندری‌یوا، النا، (1388) روسیه و ایران در بازی بزرگ، ترجمه اله‌کولائی و محمدکاظم شجاعی، تهران، انتشارات دانشگاه تهران.
ابوت، کیث‌ادوارد، (1396) شهرها و تجارت ایران در دوره قاجار، ترجمه‌سیدعبدالحسین رئیس‌السادات، تهران، امیرکبیر.
بهار، ملک‌الشعراء، (1380) تاریخ مختصراحزاب سیاسی، جلداول، تهران، چاپ‌ششم. امیرکبیر.
بیات، کاوه، (1381) ایران و جنگ جهان اول، چاپ‌دوم، تهران، انتشارات‌سازمان اسنادملی‌ایران.
- تامسن، تایلور، (1389) «روسیه، دریای مازندران و استرآباد» ترجمه محمدعلی کاظم‌بیگی، فصل‌نامه مطالعات‌تاریخی، سال هفتم. شماره 28.
ترکمان، محمد، (1378) اسناد امیر مؤید سواد کوهی، چاپ اول، تهران، نشرنی.
جمشید قائمی، (1388) سردار رفیع یانسری، تهران، انتشارات‌دانشگاه آزاد شهر ری.
خلعتبری، محمد ولیخان، (1362) یادداشت‌های سپهسالار تنکابنی، گردآوری‌امیرعبدالصمد خلعت‌بری، بکوشش محمود تفضلی، تهران، انتشارات‌نوین.
رنه گروسه، (1379) امپراطوری صحرا نوردان، مترجم، عبدالحسین میکده، چاپ‌چهارم تهران، علمی و فرهنگی.
روزنامه ارشاد، شنبه 24 صفر 1334 ق.
سارلی، ارازمحمد، (1383) تاریخ ترکمنستان، چاپ دوم، جلددوم، تهران، انتشارات‌وزارت‌خارجه.
سارلی، ارازمحمد، (1395) روزنامه‌ماورای‌خزر، گرگان، انتشارات‌مختومقلی‌فراغی.
شیخ‌الاسلامی، جواد، (1369) علل افزایش نفوذ سیاسی روس و انگلیس در ایران، تهران، موسسه‌کیهان.
لوگاشوا، بی‌بی‌رابعه، (1359) ترکمن‌های ایران، ترجمه سیروس ایزدی و حسین تحویلی، تهران، شباهنگ.
معطوفی، اسدالله، (1384) تاریخچه چهار شهر ترکمن نشین، گرگان، مختومقلی‌فراغی.
مقصودلو، حسینقلی، (1363) مخابرات استرآباد، جلداول، تهران، نشرتاریخ‌ایران.
مکنزی، چارلزفرانسیس، (1359) سفرنامه شمال، ترجمه منصوره‌اتحادیه، تهران، نشرگستر.
میروشنیکف. ل. ی، (1344) ایران در جنگ‌جهانی‌اول، ترجمه، ع. دخانیاتی، تهران، امیرکبیر.
نصیری‌مقدم، محمدنادر، (1374) گزیده‌ای ازاسناد دریای‌خزر و مناطق‌شمالی‌ایران‌درجنگ‌جهانی‌اول، تهران، انتشارات وزارت امورخارجه.
نظری، منوچهر، (1397) روسای مجلس ایران، تهران، انتشارات‌کویر.
نورائی، مرتضی و النا آندریوا، (1388) «مهاجران روس و اسکان آن‌ها در ایران اوایل قرن بیستم» پژوهش‌های‌تاریخی (علمی پژوهشی)، دانشکده ادبیات و علوم انسانی دانشگاه‌اصفهان، دوره جدید، شماره 4.
نوری، مصطفی، (1397) سرگذشت اسماعیل خان امیر موید باوند، تهران، انتشارات شیرازه کتاب ما.
وزارت‌امورخارجه، (1372) اسنادی از روابط ایران با مناطقی از آسیای مرکزی، تهران، انتشارات وزارت امورخارجه.
یاروشوسکی، دوب، ان‌شیهی و میرحسین یکرنگیان، (1392) خوارزم سرخ، مترجم کاوه بیات، تهران، انتشارات‌پردیس‌دانش.
اسناد کتابخانه ملی ایران. 3848-293.
اسناد کتابخانه ملی ایران. 1748-293.