پژوهش های روابط بین الملل

پژوهش های روابط بین الملل

تبعیض جنسیتی علیه زنان در نظام استخدامی جمهوری عراق با نگاهی به استانداردهای بین المللی منع تبعیض

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
ده شتی صدیق محمد 1
هانه فرکیش 2
ارکان شریفی 3
1 دانشجوی دکتری، گروه حقوق عمومی، واحد علوم تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران.
2 استادیار گروه حقوق، واحد سنندج، دانشگاه آزاد اسلامی، سنندج، ایران.
3 استادیار گروه حقوق، واحد سنندج، دانشگاه آزاد اسلامی، سنندج، ایران
10.22034/irr.2024.465946.2563
چکیده
حقوق استخدامی زنان و رفع تبعیض در برابر آنها از جمله مسایلی اند که در اسناد حقوق بشر بین المللی و در حقوق داخلی کشورها مورد توجه قرار گرفته است. قانون اساسی عراق در ماده 6 (فصل دوم) به مساوات زنان با مردان در امور استخدامی پرداخته و دولت را مکلف می‌سازد که در راستای تضمین حق کار زنان تلاش کند. با آنکه نظام حقوقی عراق در دو سطح (قانون اساسی و قانون عادی) به بحث حقوق استخدامی زنان ورود نموده، اما در عمل توفیق چندان در تضمین حقوق استخدامی زنان نداشته است. لذا این مطالعه به موضوع تبعیض جنسیتی علیه زنان در حقوق استخدامی در نظام حقوقی جمهوری عراق در پرتو استانداردهای بین المللی برای منع تبعیض می پردازد و پرسش اصلی این پژوهش این است که حقوق استخدامی ویژه زنان در حقوق موضوعه جمهوری عراق چیست؟ نتایج حاصله از تحقیق بیانگر آن است که قوانین عراق (قانون اساسی و قانون کار عراق)، به کار زنان و حقوق آنها در مقابل کارفرمایان، اهمیت ویژه‌ای قایل شده است. این حقوق شامل ضمانت‌های حقوقی، ضمانت‌های قضایی و تبعیض مثبت بوده اما همسو با استاندارد های بین المللی نمی‌باشد و علیرغم تصویب چندین معاهده بین المللی که خواستار برابری جنسیتی از سوی عراق هستند، مانند کنوانسیون رفع همه اشکال تبعیض علیه زنان (CEDAW)، زنان همچنان با اشکال مختلف تبعیض در نیروی کار مواجه هستند و تناقضات قابل توجهی را بین چارچوب قانونی عراق و استانداردهای بین المللی حقوق بشر نشان می دهد که نابرابری های جنسیتی در اشتغال را تشدید می کند.
کلیدواژه‌ها
حقوق استخدامی
زنان
نظام حقوقی عراق
استانداردهای بین االمللی
ممنوعیت تبعیض

عنوان مقاله English

Gender discrimination against women in the employment system of the Republic of Iraq with a view to the international standards of non-discrimination

نویسندگان English

Dashti Sedigh Mohammad 1
Haneh Farkish 2
Arkan Sharifi 3
1 PhD student, Department of Public Law, Research Sciences Unit, Islamic Azad University, Tehran, Iran
2 Department of Law, Sanandaj Branch, Islamic Azad University, Sanandaj, Iran
3 Department of Law, Sanandaj Branch, Islamic Azad University, Sanandaj, Iran.
چکیده English

Women's employment rights and elimination of discrimination against them are among the issues that have been considered in international human rights documents and in the domestic laws of countries. Article 6 (Chapter II) of the Iraqi Constitution deals with the equality of women with men in employment matters and obligates the government to work towards guaranteeing women's right to work. Although the Iraqi legal system has entered into the discussion of women's employment rights at two levels (constitutional law and ordinary law), in practice it has not been very successful in guaranteeing women's employment rights. Therefore, the main question of this research is what are the special employment rights of women in the subject law of the Republic of Iraq? The results of the research show that the laws of Iraq (Constitution and Labor Law of Iraq) have given special importance to the work of women and their rights in front of employers. These rights include legal guarantees, judicial guarantees and positive discrimination, but they are not in line with international standards, and despite the ratification of several international treaties that demand gender equality from Iraq, such as the Convention on the Elimination of All Forms of Discrimination against Women (CEDAW), women still They face various forms of discrimination in the workforce and show significant contradictions between Iraq's legal framework and international human rights standards that exacerbate gender inequalities in employment.

کلیدواژه‌ها English

Employment rights
Women
Iraqi legal system
international standards
Prohibition of discrimination
 ابو الوفا، احمد، (۲۰۰۸). الحمایة الدولیة لحقوق الانسان فی اطار منظمة الامم المتحدة والوکالات الدولیة المتخصصة، ط۳، دار النهضة العربیة، القاهرة.
لیاس، یوسف، (۱۹۸۰). قانون العمل العراقی، شرح مفصل لأحکام قانون العمل رقم ۱۵۱ لسنة۱۹۷۰، مکتبة التحریر، بغداد.
 الیاس، یوسف، (۱۹۸۴). الوجیز فی قانون العمل والضمان الاجتماعی، ط۱، بغداد.
 أنس قاسم، محمد، (۱۹۸۷). الحقوق السیاسیة للمراة فی الاسلام والفکر والتشریع المعاصر، دار النهضة العربیة، القاهرة.
 توما منصور، شاب، (۱۹۷۷). شرح قانون العمل، ط۶، دار الحریة للطباعة والنشر، بغداد.
حسن سلمان، عماد، (۲۰۱۷). قانون العمل الجدید، ط۱، مکتبة السنهوری، بغداد.
 الحسنی، عبدالرزاق، (۱۹۸۹). تاریخ العرق الحدیث، ج ۱، ط۶، اصدار دار الشؤون الثقافیة العامة، بغداد.
الخیون، رشید، و زکی محمد، بدور، (۲۰۰۶). الدستور والمرأة، ط۱، معهد الدراسات الاستراتیجیة، بغداد، بیروت.
سعدون الربیعی، جمعة، (۲۰۰۸). المرشد الی اقامة الدعاوی المدنیة، المکتبة القانونیة، بغداد.
صالح الجبوری، ماهر و اخرون، (۲۰۰۹). حقوق الانسان والطفل والدیمقراطیة، ط۱، مطبعة جامعة الکویت.
العابد، عدنان و الیاس، یوسف، (۱۹۸۹). شرح احکام قانون العمل العراقی، وزارة التعلیم العالی والبحث العلمی، بغداد. ۱۶. العابد، عدنان و الیاس، یوسف، (۱۹۸۸). قانون العمل، المکتبة الوطنیة، بغداد، بدون سنة نشر.
. العابد، عدنان و الیاس، یوسف، (۱۹۸۸). قانون الضمان الاجتماعی، ط۲، کلیة القانون، جامعة بغداد.
عادل طالب، مصدق، (۲۰۰۹). دور منظمتی العمل الدولیة والعربیة فی حمایة حقوق العمال، مجلة الحقوق، العدد ۵، السنة ۲، الجامعة المستنصریة.
عبد الکریم ابو شنب، احمد، (۱۹۹۹). شرح قانون العمل، جامعة الاسراء، عمان.
عبد الکریم ابو شنب، احمد، (۲۰۰۶). شرح قانون العمل وفقا لاحدث التعدیلات، ط ۲، دار الثقافة للنشر والتوزیع.
دستور جمهوریه العراق الموقت العام ۱۹۸۴.۳
آیین نامه داخلی شورای اسلامی استان، ۲۴/۰۱/۱۳۸۴.
قانون اداره الدوله العراقه للمرحله انتقالیه، ۲۰۰۴/۳/۸.۵. دستور العراق جمهوریة لسنة ۱۹۵۸
 دستور جمهوریة العراق لسنة ۱۹۷۰
دستور جمهوریة العراق لسنة ۲۰۰۵
الاعلان العالمی لحقوق الانسان ۱۹۴۸
قانون العقوبات العراقی رقم (۱۱۱) لسنة ۱۹۶۹
قانون المرافعات المدنیة العراقی رقم (۸۳) لسنة ۱۹۶۹ المعدل
قانون العمل العراقی الملغی رقم (۱۵۱) لسنة ۱۹۷۱
قانون الضمان الاجتماعی رقم (۳۹) لسنة ۱۹۷۱
قانون التنظیم القضائی رقم (۱۶۰) لسنة ۱۹۷۹
قانون التنفیذ العراقی رقم (۴۵) لسنة ۱۹۸۰ النافذ المعدل
قانون الصحة العامة العراقی رقم (۸۹) لسنة ۱۹۸۱
قانون العمل العراقی رقم (۳۷) لسنة ۲۰۱۵
قانون الادعاء العام رقم (۴۹) لسنة ۲۰۱۷
قانون ادارة الدولة للمرحلة الانتقالیة لسنة ۲۰۰۴
مسودة دستور اقلیم کوردستان لسنة ۲۰۰.۲
 العهد الدولی للحقوق الاقتصادیة والاجتماعیة والثقافیة (۱۹۶۶)
قرار محکمة العمل العلیا: الهیئة القضائیة الثانیة، رقم الاضبارة (۲۶۶) علیا /۷۴ فی ۲۳/۸/۱۹۷۴، غیر منشور.
Vilardo, V., & Bittar, S. (2018). Gender Profile-Iraq: A situation analysis on gender equality and women's empowerment in Iraq.
Davis, L. (2016). Iraqi Women Confronting ISIL: Protecting Women's Rights in the Context of Conflict. SW. J. Int. L., 22.27. 3. Zuhur, S. (2006). Iraq, Women's Empowerment, and Public Policy (No. 18). Strategic Studies Institute, US Army War College.
Al-Tamimi, H. (2019). Women and Democracy in Iraq: Gender, Politics and Nation-building. Bloomsbury Publishing.
Brown, L., & Romano, D. (2006). Women in Post-Saddam Iraq: One Step Forward or Two Steps Back. NWSA Journal, 18 (3), 51-70.
Ismael, J. S., & Ismael, S. T. (2000). Gender and state in Iraq. Gender and citizenship in the Middle East, 185-211.