پژوهش های روابط بین الملل

پژوهش های روابط بین الملل

ارزیابی تاثیر تحریمهای مالی پس از خروج آمریکا از برجام بر اقتصاد و سیاستهای ارزی بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
محمدصالح محمدی تهرانی 1
بهرام سرمست 2
زهره پوستین چی 3
1 دانشجوی دکتری، گروه علوم سیاسی،سیاست گذاری عمومی، واحد تهران جنوب،دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران.
2 استادیارگروه علوم سیاسی و روابط بین الملل،دانشگاه پیام نور واحد شهریار ، شهریار، ایران.
3 دانشیار، گروه علوم سیاسی،روابط بین الملل، واحد تهران جنوب ،دانشگاه آزاد اسلامی، تهران ، ایران.
10.22034/irr.2024.463607.2559
چکیده
سیاستگذاری ارزی به عنوان یکی از بنیادی ترین عوامل اثرگذار در اقتصاد کشورهای کمتر توسعه یافته شناخته می‌شود که موضوعی کلیدی در اقتصاد محسوب شده و طی این امر مهم که از سوی بانک مرکزی اعمال می‌شود نوع سیاست های متخذه بر جریانات تجاری، موازنه پرداخت و بطور کلی بر ساختار و سطح تولید و مصرف و اشتغال و تخصیص منابع و.. در یک اقتصاد موثر است. از سویی دیگر این سیاستگذاری خود تابعی از عوامل متعدد داخلی و بین المللی است و از بین عوامل بین المللی، «اعمال تحریم‌های مالی» از جمله چالش‌های اساسی در مسیر سیاستگذاری ارزی، به ویژه برای کشور ایران تلقی می‌شود، تحریم به عنوان ابزاری سیاسی طی چند دهه اخیر از سوی قدرتهای جهانی علیه ایران اعمال شده با این وجود بیشترین فشارها و تبعات ناشی از تحریم بعد از خروج ایالات متحده امریکا از توافق موسوم به برجام، در سال 1397 قابل طرح است. از این رو در این مقاله به موضوع «ارزیابی تاثیر تحریم‍های مالی پس از خروج آمریکا از برجام بر اقتصاد و سیاست‍های ارزی بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران» پرداخته شده است. در این پژوهش که به روش تحلیل مضمون به انجام رسیده این نتایج حاصل گردید که بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران در مواجهه با تحریمهای مالی، سیاستهای ارزی نامناسبی اتخاذ و اجرا نمود که نتیجه آن بروز التهاب در بازار ارز و ایجاد تورم در کشور بوده است.
کلیدواژه‌ها
سیاستگذاری ارزی
بانک مرکزی
تورم
تحریم های مالی
برجام

عنوان مقاله English

Evaluating the impact of financial sanctions after the withdrawal of the United States from the JCPOA on the economy and foreign exchange policies of the Central Bank of the Islamic Republic of Iran

نویسندگان English

Mohammad Saleh Mohamadi Tehrani 1
Bahram Sarmast 2
Zohreh Postinchi 3
1 PhD student, Department of Political Science, Public Policy, South Tehran Branch, Islamic Azad University, Tehran, Iran.
2 Assistant Professor, Department of Political Science, International Relations, Payam Noor University, Shahryar Branch, Shahryar, Iran.
3 Associate Professor, Department of Political Science, International Relations, South Tehran Branch, Islamic Azad University, Tehran, Iran.
چکیده English

Currency policy is known as one of the most fundamental influencing factors in the economy of less developed countries, which is considered a key issue in the economy, and during this important issue, which is applied by the central bank, the type of policies adopted on trade flows, balance of payments and in general It is effective on the structure and level of production and consumption, employment and allocation of resources, etc. in an economy. On the other hand, this policy itself is a function of many domestic and international factors, and among the international factors, "the application of financial sanctions" is considered one of the fundamental challenges in the path of foreign exchange policy, especially for the country of Iran, sanctions as a political tool during The last few decades have been applied against Iran by the world powers, however, the greatest pressures and consequences caused by the sanctions after the withdrawal of the United States of America from the so-called JCPOA agreement can be projected in 2017. Therefore, in this article, the subject of "Evaluating the impact of financial sanctions after the withdrawal of the United States from the JCPOA on the economy and foreign exchange policies of the Central Bank of the Islamic Republic of Iran" has been discussed. In this research, which was carried out by thematic analysis method, the results were obtained that the Central Bank of the Islamic Republic of Iran adopted and implemented inappropriate currency policies in the face of financial sanctions

کلیدواژه‌ها English

Currency policy
central bank
inflation
financial sanctions
Barjam
ایوانز، گراهام؛ نونام، جفری، (1381)، فرهنگ روابط بین‌الملل، ترجمه حمیرا مشیرزاده و حسین شریفی طراز کوهی، تهران: میزان.
پارسا، امید علی؛ مهرکام، مهرداد؛ حصنی مقدم، فاطمه، (1399)، تأثیر تحریم‌های اقتصادی و ارتباطات سیاسی بر درامدها و شکاف مالیاتی: آزمون تئوری اقتصاد سیاسی، پژوهشنامه مالیات، شماره 48.
پزشکی، روزبه؛ عسکرخانی، ابومحمد، عطاشنه، منصور، (1399)، راهکارهای مقابله با آثار تحریم‌های آمریکا علیه نظام بانکی ایران، فصلنامه تخصصی علوم سیاسی، دوره 16، شماره 50.
تراب نژاد اصفهانی، مصطفی؛ محمودزاده، محمود؛ صوفی مجیدپور، مسعود؛ غلام ابری، امیر، (1402)، تأثیر سیاستهای پولی و ارزی بر ریسک نکول بانک‌های تجاری با رویکرد تحریم. بررسی مسائل اقتصاد ایران، بررسی مسائل اقتصاد ایران، دوره 10 شماره 1.
ساجدی، امیر؛ ساجدی، سیناز، (1398)، خروج آمریکا از برجام و تلاطم در اقتصاد ایران، فصلنامه مطالعات روابط بین‌الملل، دوره 12، شماره 46.
سمیعی‌نسب، مصطفی، (1393)، دیپلماسی اقتصادی، راهبرد مقابله با تحریم‌های اقتصادی در منظومه اقتصاد مقاومتی، آفاق امنیت، دوره 7، شماره 25.
سید نورانی، سید محمد رضا، عبادی، مرتضی، امینی، امرالله؛ تقوی فرد، محمد تقی، (1398)، فصلنامه مطالعات راهبردی بسیج، سال 22، شماره 83.
صادقی، عبدالرسول؛ طیبی، سید کمیل، (1397)، اثرات تحریم‌های بین‌المللی و سایر عوامل تاثیرگذار بر نرخ تورم در ایران، نشریه پژوهشهای اقتصادی ایران، دوره 23، شماره 74.
عابدی جعفری، حسن، تسلیمی، محمدسعید، فقیهی، ابوالحسن، و شیخ زاده، محمد، (1390)، تحلیل مضمون و شبکه مضامین: روشی ساده و کارآمد برای تبیین الگوهای موجود در داده‌های کیفی. اندیشه مدیریت راهبردی (اندیشه مدیریت)، (5)2، (10)،
عزیزنژاد صمد، کمیجانی اکبر، (1396)، تغییرات نرخ ارز و اثر آن بر نوسانات متغیرهای منتخب اقتصاد کلان در ایران، پژوهش‌های اقتصادی (رشد و توسعه پایدار)، دوره 17، شماره 1.
علمی مقدم، مصطفی؛ ابوالحسنی، اصغر؛ منصوری، نسرین؛ امینی میلانی، مینو، (1401)، بررسی تأثیر تحریم‌های اقتصادی بر نرخ تورم در ایران (رویکرد فازی)، فصلنامه سیاست‌های مالی و اقتصادی، دوره 10، شماره 38.
غلامی، حسین؛ دشتبانی، قاسم، (1400). اثرات و پیامدهای تحریم‌های اقتصادی دولت ایالات متحده آمریکا، چشم انداز حسابداری و مدیریت دوره چهارم. شماره 50 (جلد 1)
قزلباش، محمد، (1399)، آسیب شناسی سازوکارهای مدیریت بازار ارز در بحران ارزی سال 1397 با تاکید بر جایگاه قانونی بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران، پایان نامه کارشناسی ارشد، دانشگاه امام صادق (ع).
گزارش پژوهشی مجلس شورای اسلامی، (1397).، سیاست حمایتی جایگزین ارز ترجیحی، شماره ۱۱۴۱۳۱۹.
مددی، مهدی، (1400)، جستار حقوقی-اقتصادی در مسئولیت مدنی دولت در مسئله نرخ ارز ترجیحی، آموزه‌های اقتصاد اسلامی، شماره 1.
مقصودپور، محمدعلی؛ سلیمی‌فر، مصطفی، صالح‌نیا، نرگس، (1402)، تأثیر تحریم بانک مرکزی بر انباشت سرمایه مالی بخش خصوصی در ایران، توسعه و سرمایه، دوره 8، شماره 1.
مهرآرا، محسن، (1385)، برآورد نرخ ارز حقیقی تعادلی در اقتصاد ایران"، پژوهشنامه اقتصادی، دوره ششم، شماره 2.
مهرجو، بهراد؛ خلیلی، ولی، پورابراهیمی، آرش، (1400)، بدون دود و آتش و خون، تهران: انتشارات رادیو تراژدی.
ولی زاده، اکبر، (1390)، رهیافت‌ها و نظریه‌های کارایی تحریم در اقتصاد سیاسی بین‌المللی، فصلنامه سیاست، مجله دانشکده حقوق و علوم سیاسی، دوره 41، شماره 1.
Boyatzis, R.E. (1998), Transforming qualitative information: thematic analysis and code development. Sage Braun, Virginia; Clarke, Victoria (2006), Using thematic analysis in psychology, Qualitative Research in Psychology; Vol 3
Carter and Barrely, (1989),“International Economic sanctions, improving the Haphazards Legal regim”, Cambridge University Press,V1.
Drezner, Daniel W. (1999), The Sanctions Paradox: Economic Statecraft and International RelationsL.catpbridge, UK: Cambridge University Press.
Galtung, John. (1988) "on the Effects or International Economic Sanction," world politics, Vol., XIX April
Haufbauer and et al,2000, “Targeted Sanctions a Policy or an alterlative”? 32 law poli Inti bus.
Nossal Kim Richard(1994). Rain Dancing: Sanctions in Canadian and Australian Foreign Policy.Toronto University of Toronto press.
Oudraat Jonge, (2000). Making Economic Sanction work. Survival, Vol 42, Number 3,