پژوهش های روابط بین الملل

پژوهش های روابط بین الملل

دیپلماسی اقتصادی جمهوری اسلامی ایران در عراق و سوریه پساداعش

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
مصطفی اسماعیلی 1
امیر عباسی خوشکار 2
1 استادیارگروه روابط بین الملل دانشگاه عالی دفاع ملی، تهران، ایران.
2 دانش آموخته دکترای روابط بین الملل دانشگاه تهران، تهران، ایران.
10.22034/irr.2024.426338.2465
چکیده
پس از پیروزی انقلاب اسلامی و تلاش جمهوری اسلامی ایران جهت قرار گرفتن در دسته قدرت های منطقه غرب اسیا تلاش در چارچوب توسعه مناسبات تجارت منطقه ای و دست یابی سهم از بازارهای منطقه ای افزایش یافت. عراق و سوریه دو بازار صادرات و مصرف در منطقه غرب اسیا همواره مورد توجه و هدف گذاری اقتصادی جمهوری اسلامی ایران بوده است. حمله داعش و گروه های تروریستی به این دو کشور سبب شد تا هزینه های زیادی بر دولت و ملت های این دو واحد سیاسی وارد شود. خحم بالای خسارات اتفاق افتاده نیازمند منابع و نیروهای اقتصادی و عمرانی است که ضمن بهره برداری از فرصت توسعه همکاری های اقتصادی به بازسازی خرابی ها کمک کند. در پژوهش حاضر نگارندگان به دنبال بررسی مسایل و چالش های همکاری های اقتصادی جمهوری اسلامی ایران با عراق و سوریه است. سوال پژوهش حاضر عبارت است از دلایل کاهش پیوندهای ژئواکونومیکی جمهوری اسلامی ایران با عراق و سوریه چه بوده است؟ در پاسخ به سوال فوق فرضیه ذیل مطرح می شود ضعف در تامین کالاها و خدمات مورد نیاز عراق و سوریه در دوره پساداعش و محدودیت های پولی و حمل و نقل کالا سبب شده است تا از ظرفیت های تجارت با عراق و سوریه به صورت کامل بهره برداری نشود. روش پژوهش توصیفی- تبیینی است و از روش اسنادی جهت جمع اوری منابع استفاده شده است.
کلیدواژه‌ها
دیپلماسی اقتصادی
ژئواکونومی غرب اسیا
بازارهای منطقه
دوره پساداعش

عنوان مقاله English

Economic diplomacy of the Islamic Republic of Iran in post-ISIS Iraq and Syria

نویسندگان English

Mostafa Esmaili 1
Amir Abbasi Khoshkar 2
1 Assistant Professor, Department of International Relations, Supreme National Defense University Tehran,, Iran.
2 PhD student in International Relations, University of Tehran, Tehran, Iran.
چکیده English

After the victory of the Islamic Revolution and the effort of the Islamic Republic of Iran to be among the powers of the West Asian region, the efforts in the framework of developing regional trade relations and gaining a share of the regional markets increased. Iraq and Syria, two export and consumption markets in the West Asian region, have always been the focus and economic goals of the Islamic Republic of Iran. The attack of ISIS and terrorist groups on these two countries caused a lot of costs on the governments and nations of these two political units. The high intensity of the damage that happened requires economic and construction resources and forces to help rebuild the damage while taking advantage of the opportunity to develop economic cooperation. In the present study, the authors seek to examine the issues and challenges of economic cooperation between the Islamic Republic of Iran and Iraq and Syria. The question of the current research is what were the reasons for the reduction of the geo-economic ties of the Islamic Republic of Iran with Iraq and Syria? In response to the above question, the following hypothesis is proposed: the weakness in providing the goods and services needed by Iraq and Syria in the post-ISIS era and the monetary restrictions and transportation of goods have caused the full exploitation of the trade capacities with Iraq and Syria. do not The research method is descriptive-explanatory and documentary method was used to collect sources.

کلیدواژه‌ها English

Economic diplomacy
geoeconomy of West Asia
regional markets
post-ISIS period
امانی خجسته، جعفر (1400)، "تأثیر کوانتوم دیپلماسی بر بعد اقتصادی امنیت جمهوری اسلامی ایران"، راهبرد سیاسی، شماره 16، سال پنجم، بهار.
"اهمیت ایران و عراق برای هم؛ قطره قطره تعامل، دریا دریا منافع خط آهن شلمچه – بصره حلقه مفقوده تجارت" (1401)، تاریخ استخراج: 26/8/1402،
"ایران و سوریه؛ همراهی در مناسبات سیاسی بیگانه در اقتصاد"، (1400)، تاریخ استخراج:                        
 11/7/1402، https://www.mehrnews.com/news/5363425/%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7
"بیانات در دیدار با نخبگان و استعدادهای برتر علمی"، (17/7/)1398، تاریخ استخراج: 22/8/1402، https://farsi.khamenei.ir/newspart-print?tid=1703
"بیانیه گام دوم انقلاب خطاب ملت ایران" (1397). تاریخ استخراج: 24/8/1402، https://farsi.khamenei.ir/message-content?id=41673
بوزان، باری (1390). ایالات متحده و قدرت‌های بزرگ سیاست جهانی در قرن بیست و یک، ترجمه: محمد حیدری، تهران: پژوهشکده مطالعات راهبردی.
"پاسخ رهبر انقلاب انقلاب به ده پرسش درباره اقتصاد مقاومتی"، (6/1/1393)، تاریخ استخراج: 20/8/1402، https://farsi.khamenei.ir/speech-content?id=26023
"تجارت خارجی ایران – آمار صادرات و واردات در سال ۱۴۰۱"، (اردیبهشت 1402)، تاریخ استخراج: 20/8/1402، https://enigma.ir/blog/iran-international-trade-1401
"سوریه و بازار بکر اقتصادی" (1400). تاریخ استخراج:               20/8/1402،https://www.irna.ir/news/84423027/%D8%B3%D9%88%D8%B1%DB%8
"سوریه و بازار بکر اقتصادی"، (1400)، تاریخ استخراج: 5/8/1402،                               https://www.irna.ir/news/84423027/%D8%B3%D9%88%D8%B1%DB%8C%D9%87-%D9%8
"گزارش تحلیلی اقتصاد سوریه از سال ۲۰۱۲ تا پایان ۲۰۲۱"، (1400)، تاریخ استخراج: 11/7/1402،                                                 https://tradetejarat.com/13340/%DA%AF%D8%B2%D8%A7%D8%B1%D8%B4-%D8%
"متن سند نهایی چشم انداز بیست ساله جمهوری اسلامی ایران" (1401). تاریخ استخراج: 20/8/1402، https://iranarze.ir/wp-content/uploads/2022/07/%D8%AC%D8%B2%D
صبوری، ضیاء الدین (1396). "بررسی راهبردی دیپلماسی اقتصادی جمهوری اسلامی ایران مطالعه موردی: دولت یازدهم و دوازدهم"، فصلنامه پژوهش‌های روابط بین الملل، دوره اول، شماره بیست و چهارم.
فتحی، یحیی و رضا پاک دامن (1389). "جایگاه شرکای ایران در دیپلماسی تجاری"، روابط خارجی، سال دوم، شماره سوم.
کلیج، لیلا (1400). "تحلیل مضامین اقتصادی بیانیه گام دوم انقلاب"، مطالعات الگوی پیشرفت اسلامی ایرانی، سال نهم، شماره چهارم، پیاپی 20، زمستان.
محمدیان، مهدی (1400). "واکاوی ظهور داعش بر وضعیت اقتصاد و انرژی در سوریه و اسراییل"، فصلنامه پژوهش‌های روابط بین الملل، دوره 11، شماره 3، پیاپی 42.
مزینانی، حمید (1400). بررسی دیپلماسی اقتصادی جمهوری اسلامی ایران (با تاکید بر تقویت تولید داخلی)، دانش تفسیر سیاسی، سال سوم، شماره 10، زمستان.
موسوی شفایی، مسعود (1388). "دیپلماسی اقتصادی ابزاری نوین سیاست خارجی در عصر جهانی شدن"، مجموعه مقالات دیپلماسی اقتصادی، تهران: مرکز پژوهش‌های مجمع تشخیص مصلحت نظام.
خسروجردی, زهرا , غلامپور, محمدرضا و حسینی پویا, سید محسن . (1403). ملاحظات أمنیتی دیپلماسی علمی در حوزه مطالعات ژن پژوهی پیرامون ژنوم إیرانیان. سیاست جهانی, 13(1), 227-247. doi: 10.22124/wp.2025.29432.3459
 
Allison, R (2013). "Russia & Syria: Explaining Alignment with a Regime in Crisis", International Affairs, Vol. 89.
Dodge, Toby (2019). ”Corruption Continues to Destabilize Iraq.“ Chatham House, October 1, 2019. https://www.chathamhouse.org/ expert/comment/corruptioncontinues-destabilize-iraq
Hamourtziadou, Lily, and Bulent Gokay (2020). ”The promised spring: death andneoliberalism in Iraq.“ Security Dialogues 11, no. 1
Jasper, Scott & Moreland, Scott. (2016). ISIS: An Adaptive Hybrid Threat in Transition; Available at: https://smallwarsjournal.com/jrnl/art/isisan-adaptive-hybrid-threat-in-transition #_edn45
Mansour, Renad (2018). Why Iraq’s Elections Were an Indictment of the Elite. Chatham House, May 18 2018
Moons, S. S., & van Bergeijk, P. P. (2013), “A meta-analysis of economic diplomacy and its effect on international economic flows”, ISS Working Paper Series/General Series, 566
Operation Peace Spring And Pptentioal Turkish Intervention Scenarios (2022). Monitoring Jordan, see to: https://immap.org/wp-content/uploads/2022/01/RCM-Thematic-Report-6-Operation-Peace-Spring-and-Potential-Turkish-Intervention-Scenarios_2-2.pdf
Papadimitriou, P., & Pistikou, V. (2014). “Economic Diplomacy and Security in Sovereign States”, Procedia Economics and Finance, 9,
Tlhabanello, T. (2014). An assessment of economic and commercial diplomacy in micro-states: a case study of Namibia. Retrieved June, 10
transparency.org (2019). ”Corruption Perceptions Index report, Transparency Internationa“ l, https://www.transparency.org/en/cpi/2019/results
Tucker,Anthony (2018). Daesh: Islamic State's Holy War (History of Terror), Publisher‌:‌ Pen & Sword Military.
Woolcock, S., & Bayne, N. (Eds.) (2013). The new economic diplomacy: decision-making and negotiation in international economic relations, Ashgate Publishing, Ltd.
Zweiri,Mahjoob (2022). Iran's Trade with Neighbors: Sanctions’ Impact and the Alternatives, Middle East Policy Council, No.5.
پژوهش های روابط بین الملل
دوره 14، شماره 2 - شماره پیاپی 53
تابستان 1403
صفحه 135-150