پژوهش های روابط بین الملل

پژوهش های روابط بین الملل

سیاست خارجی ایران در قبال بحران یمن و پیامدهای آن بر امنیت عربستان سعودی (2024-2011)

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
1 دانشجوی دکتری روابط بین الملل گروه علوم سیاسی، واحد رفسنجان، دانشگاه آزاد اسلامی، رفسنجان، ایران
2 عضو هیئت علمی گروه علوم سیاسی، واحد رفسنجان، دانشگاه آزاد اسلامی، رفسنجان ایران
چکیده
با شکل گیری تحولات سیاسی در یمن، بازیگران منطقه ای و فرامنطقه ای بر اساس منافع و علایق خود، جهت گیری های مختلفی را در رابطه با این کشور که اهمیت ژئوپلیتیک و ژئواستراتژیک خاصی در منطقه خاورمیانه دارد، اتخاذ نموده اند. در این میان، تلاش پیگیر برخی دولت ها برای تغییر وضع موجود و برخی دیگر در جهت حفظ وضع موجود در این کشور در راستای افزایش قدرت خود، از جلوه های بارز تحولات سیاسی در یمن محسوب می شود که بر پیچیدگی اوضاع این کشور افزوده است. این پژوهش می کوشد با توجه به جایگاه استراتژیک یمن و اهمیت آن برای دو رقیب منطقه­ای و شکل‌گیری رقابت درون منطقه‌ای و بین‌المللی به این سؤال پاسخ دهد که نقش ایران در بحران یمن چه تاثیری بر امینت عربستان می گذارد؟ یافته های پژوهش مبنی بر این است که سیاست خارجی ایران در قبال بحران یمن به عنوان قدرت منطقه ای در مقابل نظام وابسته ی سابق و پشتیبان حرکت مردمی برای رهایی از سلطه و وابستگی های خارجی در این کشور قرار دارد. همچنین سقوط نظام وابسته ی عربستان در یمن و  نقش و جایگاه شیعیان و انقلابیون خواهان دموکراسی، می تواند نقش تعیین کننده ای در تضعیف جایگاه عربستان و تقویت جبهه ی مقاومت و همچنین تغییر موازنه قوا به ضرر این کشور و به نفع جمهوری اسلامی ایران که بدون شک قدرت اول منطقه ای در خاورمیانه است، ایفا نماید. هدف این پژوهش بررسی نقش ایران در بحران یمن و تاثیر آن بر امنیت عربستان است. روش پژوهش مورد استفاده روش توصیفی – تحلیلی با استفاده از داده های کتابخانه ای است.
کلیدواژه‌ها

عنوان مقاله English

Iran's foreign policy towards Yemen crisis and its consequences on the security of Saudi Arabia

نویسندگان English

Ehsan Khademi Bahabadi 1
Ali Bagheri Zadeh 2
1 PhD Student of International Relations, Department of Political Science, Rafsanjan Branch, Islamic Azad University, Rafsanjan, Iran
2 Member of the Faculty of Political Science, Rafsanjan Branch, Islamic Azad University, Rafsanjan, Iran
چکیده English

With the formation of political developments inYemenregional and extraregional actors based on their interests and self-interests have adopted different orientationinrelation to this country, which has a special geopolitical and geostrategic importance in the MiddleEast, which tries to study the complexity of the country's situation, considering the positionThe strategic importance of Yemen and its importance for two regional rivals and the formation of intra-regional and international competition should answer the question of what effect Iran's role in the Yemen crisis has on the security of Saudi ArabiaThe research is based on the fact that Iran's foreign policy towards the crisis in Yemen is as a regional power against the former dependent system and the supporter of the people's movement to get rid of foreign domination and dependencies in this countryThe fall of the Saudi dependent system in Yemen and the role of the Shiitesand the revolutionariesrole in weakening Saudi Arabia and strengthening resistance and changing the balance of power to the detriment of this country and in favor of Iran to assert itself as the first power in the Middle East

شیرازی، حبیب الله (1394). میزان سنجی تأثیر عنصر رقابت بر جنگ‌های نیابتی ایران و عربستان، فصلنامه پژوهش‌های سیاسی جهان اسلام، شماره اول، بهار.

صداقت، محمد (1395)، الگوی روابط ایران و عربستان: از رقابت تا خصومت، ماهنامه پژوهش ملل، دور دوم، شماره 14، بهمن.
کریمی پور، یدالله (1379)، مقدمه‌ای بر ایران و همسایگان: منابع تهدید و تنش، تهران: جهاد دانشگاهی دانشگاه تربیت معلم.
بلامی، الکس (1386)، جوامع امن و همسایگان: دژهای منطقه‌ای یا همگرایان منطقه‌ای، ترجمه محمود یزدان فام و پریسا کریمی نیا، تهران: پژوهشکده مطالعات راهبردی.
گریگوری، گوس ف (1390)، سیاست خارجی کشورهای خاورمیانه، ترجمه رحمان قهرمان پور با همکاری مرتضی مساح، تهران: دانشگاه امام صادق.
بهجت، جودت (1389)، اسرائیل و خلیج فارس: گذشته و آینده، ترجمه علیرضا قربان پور، تهران دانشگاه امام صادق.
عنایتی، علیرضا؛ راکی، داوود (1391)، پایه‌های مشروعیت سیاسی در عربستان و نقاط قوت و ضعف آن، کتاب خارومیانه: ویژه مسائل داخلی عربستان، تهران: موسسه فرهنگی مطالعات و تحقیقات بین المللی ابرار معاصر.
آقایی، سید داوود (1394)، سیاست و حکومت در عربستان سعودی، تهران: میزان.
غرایاق زندی، داود (1395)، دورنمای رابطه جمهوری اسلامی ایران و عربستان سعودی: سناریوهای محتمل، پژوهشکده علوم و اندیشه سیاسی.
متقی، افشین (1394)، واکاوی زمینه‌های ناسازواری در روابط ایران و عربستان بر پایه نظریه سازه انگاری، فصلنامه پژوهش‌های راهبردی سیاست، دور سوم، شماره دهم.
عظیمی، رقیه سادات (1375)، عربستان سعودی (مجموعه مباحث کشورها و سازمانهای بین الملل)، تهران: انتشارات وزارت خارجه.
بولتن (1367)، دفتر مطالعات سیاسی و بین المللی وزارت امور خارجه، شماره 15 و 18.
آشناس، ع (1378)، امنیت خلیج فارس در قرن 21، ترجمان سیاسی، شماره 33.
نصیری مشکینی، قدیر (1379)، مؤلفه‌ها و موانع همگرایی در منطقه خلیج فارس، فصلنامه خاورمیانه، شماره 2.
امیر احمدی، هوشنگ (1378)، اقتصاد سیاسی و نفت، ترجمه علیرضا طیب، اطلاعات سیاسی-اقتصادی، شماره 77-78.
درودیان، محمد (1380)، پایان جنگ: سیری در جنگ ایران و عراق، انتشارات مرکز مطالعات و تحقیقات جنگ سپاه پاسداران انقلاب اسلامی.
هاشمی رفسنجانی، علی اکبر (1385)، هاشمی رفسنجانی: به سوی سرنوشت کارنامه و خاطرات سال 1363، تهران: دفتر نشر معارف انقلاب.
برزگر، کیهان (1382)، نعاملات سیاسی ایران و عربستان پس از 11 سپتامبر، فصلنامه راهبرد، شماره 1.
نادری نسب، پرویز (1389)، چالش‌های روابط جمهوری اسلامی ایران و عربستان در منطقه، فصلنامه سیاست، مجله دانشکده حقوق و علوم سیاسی دانشگاه شهید بهشتی، دوره 40، شماره 1.
روحی دهبنه، مجید (1391)، تبیین سازه انگاره از علل واگرایی ایران و شورای همکاری خیلج فارس، فصلنامه روابط خارجی، سال 4، شماره 1.
پایگاه خبری-تحلیلی پارسینه (1393)، نقش ویژه شمخانی در معماری رابطه با عربستان.
سانیچ، ندا (1396)، روابط ایران و عربستان چطور به اینجا رسید، بی بی سی فارسی.
اسدی، علی اکبر (1392)، روابط ایران و عربستان سعودی در دوران اعتدال: بسترها و موانع، مرکز پژوهش‌های مجلس شورای اسلامی.
گودرزی، طاهره (1387)، صف آرایی کشورهای عربی در قبال جنگ 22 روزه غزه، ماهنامه اطلاعات راهبردی، سال 6، شماره 69 و 70.
هادیان، حمید (1385)، کاوشی در روابط ایران و عربستان سعودی، مجله راهبرد، شماره 39.
احمدیان، حسن؛ محمد، زارع (1390)، استراتژی عربستان در برابر خیزش‌های جهان عرب، فصلنامه سیاست گذاری، دور دوم، شماره دوم.
محمدیان، محمد (1395)، ناهمخوانی‌ها در سیاست خارجی عربستان: چشم انداز جایگاه منطقه‌ای، مجله سیاسی-اقتصادی، دوره 10.
نجات، سید علی و همکاران (1395)، راهبرد عربستان سعودی و جمهوری اسلامی ایران در قبال بحران یمن، فصلنامه مطالعات روابط بین الملل، دوره 9، شماره 33.
کوهکن، علیرضا؛ تجری، سعید (1393)، بحران سوریه و سیاست منطقه‌ای عربستان سعودی 2011 تا 2014، فصلنامه پژوهش‌های راهبردی سیاست، دوره سوم، شماره 12.
نیاکوئی، سید امیر؛ ستوده، علی اصغر (1394)، ماهیت راهبرد عربستان سعودی علیه انقلاب اسلامی در نازعات سوریه و یمن، فصلنامه پژوهش‌های انقلاب اسلامی، دوره چهارم، شماره 17.
ملکی، عباس (1385)، رابطه با عربستان در بوته تحلیل و نقد، مجله راهبرد، دوره دوم، شماره 6.
DaZI- Heni, Fatiha (2014). Saudi Leadership in a Chaotic Middle Eastern Context, p. 4. Retrieved 2016 October, 27. From: http://www.ispionline.it/ sites/default/files/pubblicazioni/ analysis_279_2014 pd
Marshall, Christin (2003), Iran's Persian Gulf Policy: from Khomeini to Khatami, London and New York: Routledge.
Maisel, Sebastian (2007), "Kingdom of Saudi Arabia", in David E, Long, Bernard Reich and Mark Gasiorowski (eds), The Government and Politics of the Middle East and North Africa, USA, Weatview.
Jahner, Ariel. (2012). Saudi Arabia and Iran: the Struggle for Power and Influence in the Gulf. International Affairs. Review Vol 20, No. 3. p. 4. Retrieved 2016, November, 19.
Esfandiary, Dina & Tabatabai, Ariane. (2015). Iran's ISIS policy. International Affairs, Vol. 91, No. 1.pp. 1- 4. Retrieved 2016 March. 12, from: https://www.chathamhouse.org/sites/files/ chathamhousc/ficld/ficld publication_docs/ INTA91_1_01_Esfandiary_Tabatabai pdf.
Alghunaim, Ghadah (2014). Conflict Between Saudi Arabia and Iran: An Examination of Critical Factors Inhibiting their Positive roles in the Middle East
Grumet, Tali R. (2015). New Middle East Cold
War: Saudi Arabia and Iran's Rivalry. p. 102. Retrieved 2016 October 20. From: http://digitalcommons.du.edu/cgi/viewcontent.cgi? article=2027&context=etd.