پژوهش های روابط بین الملل

پژوهش های روابط بین الملل

سیاست خارجی چین در قبال منطقه خلیج فارس و آثار آن بر منافع جمهوری اسلامی ایران(2025-2015)

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
1 دانشجوی دکتری ،گروه روابط بین الملل، واحد شاهرود، دانشگاه آزاد اسلامی،شاهرود،ایران
2 استادیار گروه روابط بین الملل،واحد شاهرود، دانشگاه آزاد اسلامی،شاهرود،ایران
3 دانشیار گروه روابط بین الملل، واحد شاهرود، دانشگاه آزاد اسلامی،شاهرود،ایران
چکیده
خلیج فارس ازمناطق استراتژیک دنیای سیاست است که از دیرباز بحران های امنیتی فراوانی به خود دیده است.پس ازرفتن انگستان از این منطقه،آمریکا خود را مالک خلیج فارس می داند. با توجه به نیاز فزاینده چین به انرژی،این کشور خود را به عنوان بازیگری فعال در بخش انرژی و بر اساس منافع و سود متقابل تلقی کرده و همواره آمادگی خود را برای گسترش گفتگو و همکاری با دیگرکشورها به منظور تضمین ثبات و امنیت انرژی جهانی بیان داشته است، لذا حضور روزافزون چین به عنوان دومین قدرت اقتصادی دنیا و مهم ترین رقیب آمریکا در قرن بیست و یکم شرایط ویژه ای برای سیاست خارجی آمریکا به وجود آورده است.تامین امنیت این منطقه که استراتژیک ترین حوزه منافع ملی ایران به شمار می رود،یکی ازدغدغه های امنیتی حکومت های مختلف ایرانی بوده وهمچنان نیزهست،لذا منافع ملی جمهوری اسلامی ایران در منطقه خلیج فارس درگرو رسیدن به توانمندی های تبدیل شدن به قدرت منطقه ای بی بدیل می باشد.پرسش اصلی دراین پژوهش این است که«ماهیت سیاست خارجی جمهوری خلق چین در قبال منطقه خلیج فارس چگونه خواهد بود وچه تاثیری بر منافع ایران خواهد داشت؟» وفرضیه پژوهش نیزاین چنین است:«خیزش چین در منطقه خلیج فارس و تلاش آن کشور برای تثبیت حضور خود در منطقه خلیج فارس، موجب افزایش قدرت منطقه ای ایران خواهد شد.»در این نوشتار چارچوب نظری «سیکل قدرت» به عنوان مناسب ترین چارچوب برای بررسی و اثبات نظریه فرضیه پژوهش به کارگرفته شده است.این پژوهش ازنوع توصیفی-تحلیلی و روش گردآوری اطلاعات به صورت کتابخانه ای می باشد.
کلیدواژه‌ها

عنوان مقاله English

China's foreign policy towards the Persian Gulf region and its effects on the interests of the Islamic Republic of Iran (2015-2025)

نویسندگان English

Yaser Farokh Parsa 1
Ehsan Razani 2
Amirhoshang Mirkoshesh 3
1 PhD student, Department of International Relations, Shahrood Branch, Islamic Azad University, Shahrood, Iran
2 Assistant Professor, Department of International Relations, Shahrood Branch, Islamic Azad University, Shahrood, Iran
3 Associate Professor, Department of International Relations, Shahrood Branch, Islamic Azad University, Shahrood, Iran
چکیده English

The Persian Gulf is one of the strategic regions of the political world, which has seen many security crises for a long time. After the departure of England from this region, America considers itself the owner of the Persian Gulf. Considering China's growing need for energy, this country considers itself as an active player in the energy sector based on mutual interests and benefits, and always expresses its readiness to expand dialogue and cooperation with other countries in order to ensure the stability and security of global energy. therefore, the increasing presence of China as the second economic power in the world and the most important competitor of the United States in the 21st century has created special conditions for the foreign policy of the United States. Ensuring the security of this region, which is considered the most strategic area of ​​Iran's national interests One of the security concerns of different Iranian governments has been and still is, so the national interests of the Islamic Republic of Iran in the Persian Gulf region are in danger of reaching the capabilities of becoming an unmatched regional power. The main question in this research is "the nature of foreign policy" How will the People's Republic of China behave towards the Persian Gulf region and how will it affect Iran's interests? And the hypothesis of the research is as follows: "

کلیدواژه‌ها English

Persian Gulf
China
Iran
regional power
power cycle theory
 
ابراهیمی فر، طاهره، هدایتی، میرسعید، (1394)،" چین و شورای همکاری خلیج فارس پس از جنگ سرد؛ از قدرت اقتصادی تا نفوذ سیاسی"، نشریه پژوهشنامه علوم سیاسی، شماره 39، تابستان.
ابراهیمی، شهروز، رضایی، فاطمه، (1391)،"سیاست خاورمیانه‌ای چین و رقابت آن با آمریکا"نشریه مطالعات خاور میانه، شماره 71.
اخوان زنجانی، داریوش، (1374)،"بحران در سیستم‌ها؛ ثبات و بی ثباتی در سیستم‌های بین الملل"، دانشکده حقوق و علوم سیاسی دانشگاه تهران، شماره 34.
بزرگمهری، مجید، میرزایی، مریم، (1396)،"حضورچین درخلیج فارس؛ پیامدهای سیاسی و استراتژیک"، نشریه تحقیقات سیاسی و بین المللی، شماره 31، تابستان.
تخشید، محمدرضا، متین، مهدی، (1390)،"تسلط بر منافع نفتی خلیج فارس و تهاجم نظامی ایالات متحده به عراق"، فصلنامه مطالعات جهان، شماره یک.
الترمان، جان، بی، (1391)،" قدرت نرم چین در خاورمیانه"، ترجمه مسعود بای و زهرا رجبلو، ماهنامه اطلاعات راهبردی، یال دهم، شماره 107.
خرمشاد، محمدباقر، مرادخانی، حمید، (1394)،"بررسی جایگاه قدرت منطقه‌ای جمهوری اسلامی ایران براساس الگوی سوآت (SWOT)"، فصلنامه علمی پژوهشی رهیافت انقلاب اسلامی، شماره 9.
دولتیار، مصطفی، (1381)،"رژیم حقوقی تنگه‌های بین المللی با تاکید بر مسائل حقوقی تنگه هرمز"، گنج دانش.
ذوالفقاری، مهدی، (1399)،"نظریه انتقال قدرت و سیاست خارجی جمهوری اسلامی ایران"، دو فصلنامه علمی دانش سیاسی، شماره اول.
رشید، معصومه، بصیری، محمدعلی، (1394)،"خیزش اقتصادی-نظامی جمهوری خلق چین و پیامدهای امنیتی آن برای جمهوری اسلامی ایران"، نشریه تحقیقات سیاسی و بین المللی، شماره 22، بهار.
رفیعی، عبدالله، (1381)،"بازنگری جایگاه استراتژیک خلیج فارس و جزایر ایرانی"، نشریه ابرار.
زارع، محمد، هرمزی، پیوند، (1390)،"انرژی معضل استراتژیک چین"، گزارش راهبردی، مرکز تحقیقات استراتژیک، معاونت پژوهش‌های سیاست خارجی، شماره 366.
زارعی، بهادر، (1387)،"جغرافیای سیاسی خلیج فارس"، روزنامه رسالت.
ساجدی، امیر، (1389)،"موانع توسعه دموکراسی در خاورمیانه"، فصلنامه مطالعات سیاسی، شماره 8
سحرخیز، علی اصغر، (1388)،"روابط اقتصادی چین و کشورهای خلیج فارس"، رویدادها و تحلیل‌ها، مرکزمطالعات آسیا و اقیانوسیه، شماره 236.
سلیمی، حسین، رحمتی پور، لیلا، (1393)،"بررسی مقایسه‌ای استراتژی انرژی چین و ایالات متحده آمریکا و تأثیر آن بر جایگاه خلیج فارس"، نشریه پژوهش‌های راهبردی سیاست، شماره 11، زمستان.
عباس‌زاده فتح آبادی، مهدی، خواجوی، مژگان، (1396)،"سیاست خارجی چین در منطقه خلیج فارس و تأثیر آن بر منافع آمریکا (2016-1991)"، نشریه مطالعات خاور میانه، شماره 88، تابستان.
عباسی، مجید، قیاسی، امیر، (1391)،"سیاست خارجی چین در هزاره سوم: الزامات اقتصادی و سیاست خارجی مسالمت جویانه در روابط بین الملل"، مطالعات جهان، شماره دوم.
عزتی، عزت الله، (1380)،"ژئوپلیتیک در قرن بیست و یکم"، تهران: سمت.
فرجی نصیری، شهریار، متقی، افشین، (1394)،"تأثیر چین بر ایجاد توازن منطقه‌ای در خلیج فارس"، نشریه سیاست، شماره 6.
قلی‌زاده، عبدالحمید، شفیعی، نوذر، (1391)،"نظریه سیکل قدرت؛ چارچوبی برای تحلیل فرآیند افول قدرت نسبی ایالات متحده و خیزش چین"، فصلنامه روابط خارجی، شماره 4، زمستان
کامران، حسن، غلامی، بهادر، یاری، اسلام، حسینی، سیدحسن، خالدی، حسین، (1389)،"جغرافیاوقدرت ملی"، نشریه تحقیقات کاربردی علوم جغرافیایی، شماره 16.
کولایی، الهه، تیشه یار، ماندانا، (1389)،"مطالعه تطبیقی رهیافتهای امنیت انرژی چین و ژاپن در آسیای مرکزی"، پژوهش‌های جغرافیای انسانی، شماره 71.
متقی، افشین، (1392)،"بازشناسی ابعاد روی آوری چین به خلیج فارس و سناریوهای امنیتی فراروی ایران"، نشریه آفاق امنیت، شماره 21، زمستان.
متقی، افشین، قره بیگی، مصیب، (1393)،"جایگاه استراتژیک خلیج فارس درسیاست خارجی چین "، پژوهش نامه ایرانی سیاست بین الملل، شماره دوم.
مصلی نژاد، عباس، حق شناس، محمدرضا، (1391)،"جایگاه چین در اقتصاد انرژی (با تمرکز بر جمهوری اسلامی ایران)"، علوم سیاسی، شماره 29.
مظاهری، محمدمهدی، (1388)،"تبیین رقابت‌های چین و ایالات متحده آمریکا در چارچوب نظریه چرخه قدرت"، تحقیقات سیاسی و بین المللی، شماره دوم.
موسوی، سیدمحمدعلی، خدایی، اسفندیار، (1395)،"روابط آمریکا و چین درخلیج فارس: همکاری یا تقابل"، نشریه روابط خارجی، شماره 29.
یاری، احسان، کامران، حسن، (1395)،"سیاست امنیت انرژی چین در کانون‌های مهم انرژی در راستای کاهش آسیب پذیری استراتژیک (با تاکید بر خلیج فارس) "، نشریه جغرافیا، شماره 48، بهار
Alterman,J.and Garver,J. (2009)، The Vital Triangle. Center for Strategic and International Studies, Washington, D.C.
Bagwandeen,M. (2014)، Navigation gthegulf: China’s balancing strategy. Stellenbosch University;
Clifford,May. (2015)،Troubled waters,China and Iran are challenging America’s naval dominance. The WashingtonTimes,http://www.washingtontimes.com/news/2015/jun/2/Clifford-may-china-iran-challenge-americas-navah-d/.
Daojiong,zha(2006)،“China’s energy security:domestic and international issues.suvival.Vol.48,No.1.2006(pp.179-190),p180
Forbes,Jan. (2014)،So what If China Has $1.32 Trillion In u.s. Treasuries. www.forbes.com.
Francis,D.k. (2016)، China Isn’t Quite the Economic Headache Presidential Candidates Want it To Be. Foreogn Policy, http:// foreignpolicy.com/2016/04/14 iraqi-parliament-stalemated-on-new-cabinet-could-be-dissolved/.
Garver, (2011)،Is Chaina Playing a Dual Game in Iran? The Washington Quarteriy, http://csis.org/fils/publication/twq11wintergarver.pdf,75-88.
Garver, (2013)،“China-Iran Relation: Cautious friendship with America’s Nemesis“.China Report,49:1,sage Publcations Los Angeles, 69-88.
Keck,Z(2014)، Time for a U.S.-China Partnership in the Middle East? The National Interest
kellner,Thierry(2012)،“The GCC State of the Persian Gulf and asia Energy relation“,France:Ifri
Legrenz,M.a(2015)، China’s Gulf Policy:Existing Theories,New Perspectives. Middle East Policy, vol.XXII, No.2, http:// onlinelibrary. Wiley.com/doi/10.1111/mepo.12128/pdf, 58-71.
Palley,T. (2011)،“America’s Flawed Paradigm: Macroeconomic Causes of the Financial Crisis and Great Recession“,Empirica,38.1, 3-17
pettinger,T (2015)، what is the Impact of Foreign Military Intervention on Radicalization? Journal for Deradicalization,5,92-119.