پژوهش های روابط بین الملل

پژوهش های روابط بین الملل

مطالعات کُردشناسیِ ایران شناسان روس در نیمه نخست سده بیستم میلادی

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
1 دانشیار گروه زبان روسی، دانشگاه گیلان، رشت، ایران
2 استادیار رشته ایران‌شناسی، گروه جغرافیا، گردشگری و ایران‌شناسی دانشگاه گیلان، رشت، ایران
3 دانشجوی کارشناسی ارشد ایران‌شناسی، گروه جغرافیا، گردشگری و ایران‌شناسی دانشگاه گیلان، رشت، ایران
10.22034/irr.2026.578514.2834
چکیده
انقلاب 1917 روسیه یکی از مهم‌ترین نقاط عطف در تاریخ سیاسی و فکری اوراسیا بود که پیامدهای آن نه‌تنها در عرصه سیاست، بلکه در حوزه‌های دانشی و پژوهشی همچون ایران‌شناسی بازتاب یافت. در این میان بخشی از مطالعات ایران‌شناسان روسیه و به دنبال آن ایران‌شناسان اتحاد جماهیر شوروی به مطالعه کردشناسی اختصاص یافته بود، کسانی مانند: الکساندر آگوستوس ژابا، والنتین الکسیویچ ژوکوفْسْکی، نیکالای یاکاولویچ مار، یوسف آبگارویچ اوربلی، ولادیمیر فئوداراویچ مینورسکی، عرب شامویویچ شامیلوف، آلگ لوداویکاویچ ویلچفسکی، واسیلی نیکیتین کارهای ارزنده‌ای درباره کردشناسی انجام داده‌اند. مسئله اصلی این پژوهش بررسی نسبت مطالعات کردشناسی ایران‌شناسان روس با تحولات ایدئولوژیک و نهادی در نیمه نخست سده بیستم و سنجش میزان تأثیرپذیری این مطالعات از سیاست‌های شوروی است. این پرسش مطرح است که آیا کردشناسی روسی در دوره پس از انقلاب دچار گسست از سنت کلاسیک ایران‌شناسی شد یا در امتداد آن بود.

روش گردآوری داده‌ها در این پژوهش کتابخانه‌ای است و تحلیل داده‌ها با روش توصیفی - تحلیلی و مبتنی بر رویکرد بررسی تاریخی انجام شده است. یافته‌های پژوهش نشان می‌دهد که کردشناسی روسی پس از سال 1917 یکدست و کاملاً ایدئولوژیک نبوده، بلکه در درون خود دست‌کم سه گرایش عمده را پرورانده است: نخست، تداوم سنت ایران‌شناسانه که کردها را در چارچوب تاریخی و زبانی جهان ایرانی مطالعه می‌کرد؛ دوم، گرایش ایدئولوژیک متأثر از سیاست مارکسیتی اتحاد جماهیر شوروی که بر برجسته‌سازی هویت قومی مستقل تأکید داشت؛ و سوم، رویکردی که تاثیر ناخواسته از انقلاب 1917 گرفته بود.
کلیدواژه‌ها

عنوان مقاله English

Kurdish Studies by Russian Iranologists in the First Half of the Twentieth Century

نویسندگان English

Shahram Nabati 1
Ali Safipour 2
Kosar Khanpanahi 3
1 Associate Professor of Russian Language, Department of Russian Language, University of Guilan, Rasht, Iran.
2 Assistant Professor of Iranology, Department of Geography, Tourism and Iranology, Guilan University, Rasht, Iran
3 Master’s Student in Iranological Studies, Department of Geography, Tourism and Iranology, University of Guilan, Rasht, Iran.
چکیده English

The Russian Revolution of 1917 was one of the most important turning points in the political and intellectual history of Eurasia, the consequences of which were reflected not only in the political arena, but also in scientific and research fields such as Iranology. In the meantime, part of the studies of Russian Iranologists and, subsequently, of the Iranologists of the Soviet Union were dedicated to the study of Kurdish studies. People such as: Alexander Augustus Zhaba, Valentin Alekseevich Zhukovsky, Nikolai Yakovlevich Mar, Yusuf Abgarovich Orbeli, Vladimir Feodorovich Minorsky… have done valuable work on Kurdish studies. The main issue of this research is to examine the relationship of Russian Iranologists' Kurdish studies with ideological and institutional developments in the first half of the twentieth century and to assess the extent to which these studies were influenced by Soviet policies. The question arises as to whether Russian Kurdish studies in the post-revolutionary period broke away from the classical tradition of Iranology or were they a continuation of it.

The research findings show that Russian Kurdish studies after 1917 was not uniform and completely ideological, but rather developed at least three major tendencies within itself: first, the continuation of the Iranological tradition that studied the Kurds within the historical and linguistic framework of the Iranian world; second, the ideological tendency influenced by the Marxist policy of the Soviet Union that emphasized the prominence of an independent ethnic identity; and third, an approach that was unintentionally influenced by the 1917 Revolution.

کلیدواژه‌ها English

Iranology
Kurdish studies
Kurds and Kurdistan
October Revolution of Russia
Marxist-Leninist

مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده
انتشار آنلاین از 29 تیر 1405