توسعه زنجیره ارزش محصولات کشاورزی صادرات محور در راستای تحولات جهانی مبتنی بر سیاست‌های‌ اقتصاد مقاومتی

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 استادیار گروه مدیریت، واحد زنجان، دانشگاه آزاد اسلامی، زنجان، ایران

2 دانشجوی دکتری مدیریت بازرگانی (گرایش بازاریابی)، گروه مدیریت، واحد زنجان، دانشگاه آزاد اسلامی، زنجان، ایران

3 دانشیار گروه مدیریت دانشگاه آزاد اسلامی واحد رشت

4 کارشناس ارشد مدیریت صنعتی دانشگاه گیلان، مدرس دانشگاه های پیام نور و علمی کاربردی استان گیلان، رشت، ایران

10.22034/irr.2021.122843

چکیده

توسعه و مقاوم‌سازی زنجیره‌های ارزش محصولات کشاورزی می‌تواند به عنوان یک ابزار قدرتمند در راستای کاهش فقر و مبارزه با چالش امنیت غذایی و تاب‌آوری در مواقع بحرانی و شوک‌آور به ویژه در کشورهای در حال توسعه مورد توجه قرار گیرد و به اجرای سیاست‌های اقتصاد مقاومتی مبنی بر درون‌زا و برون‌نگر بودن کمک کند و بی‌توجهی به آن باعث کاهش سرمایه‌گذاری و از بین رفتن فرصت‌های شغلی شود. در این راستا، اهداف پژوهش شناسایی عوامل مؤثر داخلی و خارجی زنجیره ارزش محصول استراتژیک چای و ارائه راهبردهایی برای توسعه پایدار زنجیره ارزش این محصول جهت رونق تولید در نظر گرفته شد؛ زیرا این موضوع به لحاظ تحقق سیاست‌های کلان نظام از نظر اقتصادی، اجتماعی، زیست‌محیطی، رقابتی و سیاسی- امنیتی از اهمیت بالایی برخوردار است. لذا پژوهش بلحاظ هدف کاربردی، از نوع پیمایشی- تحلیلی و در آن از رویکرد کیفی بهره گرفته شد. بدین ترتیب ابتدا مروری بر مبانی نظری و پیشینه پژوهش انجام گرفته و با بهره‌گیری از رویکرد تحلیلی مقایسه‌ای، زنجیره‌های ارزش چای کشورهای برتر بررسی شد؛ سپس برای گردآوری داده‌ها، ابتدا نقاط قوت و ضعف، فرصت‌ها و تهدیدها طی جلسات هم‌اندیشی انفرادی و گروهی (طوفان ذهنی) احصاء و به منظور جمع‌بندی عوامل داخلی و خارجی، فرم‌های نظرسنجی میان خبرگان صنعت چای توزیع گردید. پس از گردآوری فرم‌ها، 12 نقطه قوت، 24 نقطه ضعف، 21 فرصت و 24 تهدید جمع‌بندی و در راستای ساماندهی و توسعه آن،راهبردهای یکپارچگی استراتژیک/ بهینه سازی بخشهای تولیدی و راهبردهای تولید صادراتمحور و رسوخ در بازار ارائه گردید.

کلیدواژه‌ها

عنوان مقاله [English]

Expansion of export-oriented agricultural value chains in line with global developments based on resistance economy policies

نویسندگان [English]

  • firoozeh Hajaliakbari 1
  • Sahar Asadzadeh Manjili 2
  • Mohammad Taleghani 3
  • Mehran Mehdizadeh 4

1 ..

3 Depatment of Management. Islamic Azad University. Rasht Unit

4 MA. Industrial Management, Faculty of Literature & Humanities, University of Guilan, Rasht, Iran

چکیده [English]

Developing and strengthening agricultural value chains for domestic and foreign markets can be a powerful tool to alleviate poverty and tackle the challenge of food security and resilience in times of crisis and shock, especially in developing countries. Consider development now and help implement resilient and extroversion-based resistance economy policies that neglect to reduce investment and job loss. In this regard, the research objectives identify the internal-external factors in the value chain of tea products and provided strategies for organizing and sustaining this product for the production prosperity;Because this issue is very important in terms of achieving the macro policies of the system and the economic, social, environmental, competitive and security objectives.Therefore, the research is an applied and analytical survey in which qualitative approach is used.First, an overview of the research background is done and using a comparative analytical approach, the tea value chains of the top countries were comparisioned, then, to gather data from tea industry experts, at first, the strengths and weaknesses, opportunities and threats were identified by using brain storming and in order to aggregate internal and external factors, polling forms were distributed among the experts.After collecting data, 12 strengthes, 24 weaknesses, 21 opportunities and 24 threats were combined;It was found that the tea status in Iran is far from desirable position and in line with the prosperity of

کلیدواژه‌ها [English]

  • Value chain
  • Export-Oriented Products
  • Resistance Economics Policies
چاربند، یگانه و جعفری، نیما. (1395). «بهبود عملکرد سازمان از طریق زنجیره ارزش و تسهیم دانش»، مدیریت زنجیره ارزش، دوره 1، شماره 2، صص 31-17.
سازمان چای کشور. (1397). طرح ساماندهی و توسعه پایدار زنجیره ارزش محصول راهبردی چای. لاهیجان: معاونت بازاریابی و تنظیم بازار.
صبوری، ضیاالدین؛ شهرام‌نیا، امیرمسعود؛ رحیمی، رئوف. (1392). «سازمان‌های بین‌المللی و الگوهای همکاری اقتصادی سیاسی شمال جنوب»، فصلنامه سیاست جهانی، دوره 2، شماره 3، صص 214-188.
فرخ بخت، علیرضا؛ میرابی، وحیدرضا؛ بازایی، قاسمعلی؛ امیران، حیدر. (1397). «ضرورت تحقق راهبرد کلان توسعه صادرات: بررسی استراتژی‌های بازاریابی صادرات چای ایران»، فصلنامه پژوهش‌های روابط بین‌الملل، دوره 8، شماره 4، صص 276-249.
کریم، محمد حسین؛ فراهانی فرد، سعید؛ برجی، نسرین؛ کریمفر، محمدرضا؛ سردار شهرکی، علی. (1394). «بررسی چالش‌ها و راهبردهای بهبود کسب و کار صنعت چای کشور»، فصلنامه رشد و توسعه اقتصاد روستایی و کشاورزی، دوره 5، شماره 20، صص 40-31.
مسگریان، علی؛ آقاجانی ریک، رامین؛ درویش‌زاده، فرزاد؛ نصیراحمدی، علیرضا. (1396). «تحلیل استراتژیک صنعت چای شمال ایران با استفاده از مدل SWOT»، مجموعه مقالات دهمین کنفرانس بین‌المللی اقتصاد و مدیریت، دانشگاه آزاد اسلامی واحد رشت.
Bedford, A., Blowfield, M., Burnett, D. and Greenhalgh, P. (2002). Value chains: lessons from Kenya tea and Indonesia cocoa sectors. Report (The Resource Centre In Focus series 3). Technical Report. Resource Centre for Social Dimensions of Business Practice, London, UK.
Cucagna, M. and Goldsmith, P. (2018). "Value adding in the agri-food value chain", International Food and Agribusiness Management Review, 21(3), pp. 293-316.
Darkness, K. (2015). Analysis of Tea Industry in India – Focus on Value Chain to suggest a method to improve productivity of tea. India: Institude of Foreign Trade, Ministry of Agriculture Government of India.
Donovan, J., Franzel, S., Cunha, M., Gyau, A. and Mithofer, D. (2015). "Guides for value chain development: a comparative review", Journal of Agribusiness in Developing and Emerging Economies, 5(1), pp. 2-23.
Food and Agriculture Organization. (2015). World tea production and tradeCurrent and future development. Rome: Food and Agriculture Organization of the United Nations.
Jayaratne, P. (2011). "Sustainable Supply and Supply Chain Mapping - Sri Lankan Tea Supply Chain", SBS HDR StudentConference, 21(1), pp. 1-15.
Kumar, S. and Sharma, A. (2016). "Agricultural value chains in India: prospects and challenges", CUTS International, Discussion Paper, pp. 1-19.
Mohan, S. (2016). "Institutional Change in Value Chains: Evidence from Tea in Nepal", World Development, 78(1), pp. 52–65.
Munasinghe, M., Deraniyagala, Y., Dassanayake, N. and Karunarathn, H. (2017). "Economic, social and environmental impacts andoverall sustainability of the tea sector in Sri Lanka", Sustainable Production and Consumption, 12(1), pp. 155-169.
Olomu, M., Ekperiware, M. and Akinlo, T. (2020). "Agricultural sector value chain and government policy in Nigeria: issues, challenges and prospects", African Journal of Economic and Management Studies, In Press, https://doi.org/10.1108/AJEMS-03-2019-0103.
Oncer, A. Z. (2018). "Redisigning value chain for higher education and a proposal for analysis process", International Journal of Research in Business Management, 16(4), pp. 15-26.
Orr, A., Donovan, J. and Stoian, D. (2018). "Smallholder value chains as complex adaptive systems: a conceptual framework", Journal of Agribusiness in Developing and Emerging Economies, 8(1), pp. 14-33.
Porter, M. E. (2008). Competitive Advantage: Creating and Sustaining Superior Performance (1st ed.). England: Free Press.
Shafieyan, M., Homayounfar, M. and Fadaei, M. (2017), "Identification of Strategies for Sustainable Development of Rice Production in Guilan Province Using SWOT Analysis", International Journal of Agricultural Management and Development (IJAMAD), 7(2), pp. 141-153.
Swamy, V. and Munusamy, D. (2016). "Analyzing the agricultural value chain financing: approaches and tools in India", Agricultural Finance Review, 76(2), pp. 211-232.
Thi Nguyen, T. A. and Jolly, C. M. (2020). "Global value chain and food safety and quality standards of Vietnam pangasius exports", Aquaculture Reports, 16(1), pp. 1-12.
Tippayawong, K. Y., Teeratidyangkul, P. and Ramingwong, S. (2017). "Analysis and Improvement of a Tea Value Chain", Proceedings of the World Congress on Engineering, WCE 2017, July 5-7, 2017, London, U.K.
Vroegindewey, R. and Hodbod, J. (2018). "Resilience of Agricultural Value Chains in Developing Country Contexts: A Framework and Assessment Approach Sustainability", Sustainability 10(4), pp. 2-18.