پژوهش های روابط بین الملل

پژوهش های روابط بین الملل

تاثیر دیپلماسی عمومی با محوریت برند‌سازی روستاهای مرزی، در توسعه روابط جمهوری‌ اسلامی ایران و جمهوری آذربایجان

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
1 دانشجوی دکتری جغرافیا و برنامه ریزی روستایی، واحد آستارا، دانشگاه آزاد اسلامی، آستارا، ایران. رایانامه: heravia123@gmail.com
2 نویسنده مسئول، استاد گروه جغرافیا، واحد رشت، دانشگاه آزاد اسلامی، رشت، ایران. رایانامه: nmolaei@iaurasht.ac.ir
3 استادیار جغرافیا و برنامه ریزی روستایی، واحد آستارا، دانشگاه آزاد اسلامی، آستارا، ایران. رایانامه: hasanimehr.sedigheh@yahoo.com
4 استادیار جغرافیا و برنامه ریزی روستایی، واحد آستارا، دانشگاه آزاد اسلامی، آستارا، ایران. رایانامه: shahmari.r@yahoo.com
10.22034/irr.2022.336548.2168
چکیده
اولویت‌بخشی به توسعه روستایی، یکی از اصول اساسی مباحث توسعه و از راهبردهای مورد توجه، پیرامون دیپلماسی عمومی در نظام جمهوری اسلامی ایران است. از محورهای این رویکرد، ترویج و تقویت برندسازی روستایی بوده است و همراستا با مفروض فوق، عناصر ملی و فراملی، دارای قدرت ایفاء نقش فعال گردیده‌اند. دیپلماسی عمومی، ناظر به ترویج برند ملی بر آحاد ملت کشور مقصد، با دیپلماسی رسانه‌ای و فرهنگی گره خورده است. این چارچوب تحلیلی، پیرامون روابط دوجانبه و مرزی میان جمهوری‌ اسلامی ایران و جمهوری آذربایجان، شایان اهمیت بوده و هدف مقاله حاضر را تشکیل داد. بر این مبنا، تحقیق حاضر به دنبال پاسخگویی به این پرسشَ بود که تاثیر رویکرد دیپلماسی عمومی متناسب، از مسیر برندسازی روستایی، بر توسعه روابط مرزی جمهوری‌ اسلامی ایران و جمهوری آذربایجان چگونه می‎تواند باشد؟. فرضیه مقاله بیان داشت که: دیپلماسی عمومی موثر، از مسیر برندسازی و رشد مراودات تجاری در حوزه‌های صنایع دستی و فرش، توان ایفای نقش بر توسعه روابط مرزی ایران و جمهوری آذربایجان را دارد. ارزش افزوده اقتصادی مرتبط و تولید و تامین سامان‌مند نیازهای طرفین، بر کاهش تضادهای پیشینی در عرصه ژئوپلیتیکی و حتی ژئواکونومیکی موثر است. روش پژوهش حاضر تبیینی و با استفاده از منابع اینترنتی و کتابخانه‌ای است
کلیدواژه‌ها

عنوان مقاله English

The impact of public diplomacy on branding border villages in developing relations between the Islamic Republic of Iran and the Republic of Azerbaijan

نویسندگان English

Mehran Bazargani 1
Nasrolah Molaei Hashgin 2
Sedigheh Hasani Mehr 3
Rafat Shahmari 4
1 PhD Student in Geography and Rural Planning, Astara Branch, Islamic Azad University, Astara, Iran. Email: heravia123@gmail.com
2 Corresponding Author, Professor, Department of Geography, Rasht Branch, Islamic Azad University, Rasht, Iran. Email: nmolaei@iaurasht.ac.ir
3 Assistant Professor of Geography and Rural Planning, Astara Branch, Islamic Azad University, Astara, Iran. Email: hasanimehr.sedigheh@yahoo.com
4 Professor of Geography and Rural Planning, Astara Branch, Islamic Azad University, Astara, Iran. Email: shahmari.r@yahoo.com
چکیده English

Prioritizing rural development is one of the basic principles of development discussions and one of the strategies considered regarding public diplomacy in the Islamic Republic of Iran. One of the axes of this approach has been the promotion and strengthening of rural branding, and in line with the above assumption, national and transnational elements have become empowered to play an active role. Public diplomacy, which focuses on promoting the national brand to the people of the destination country, is linked to media and cultural diplomacy. This analytical framework regarding bilateral and border relations between the Islamic Republic of Iran and the Republic of Azerbaijan is of great importance and formed the purpose of the present article. On this basis, the present research sought to answer the question of how the impact of a proportionate public diplomacy approach, through rural branding, can be on the development of border relations between the Islamic Republic of Iran and the Republic of Azerbaijan? The hypothesis of the article stated that: effective public diplomacy, through branding and the growth of trade in the fields of handicrafts and carpets, has the potential to play a role in the development of border relations between Iran and the Republic of Azerbaijan. Related economic added value and the systematic production and supply of the needs of both parties are effective in reducing prior conflicts in the geopolitical and even geoeconomic arenas. The method of the present research is explanatory and uses internet and library resources.

کلیدواژه‌ها English

Public diplomacy
rural development
branding
foreign policy
اسماعیل‌پور، حسن و پارسا، سمانه. (۱۳۹۲). برندسازی مکان؛ تعاریف، موانع و راهکارها. بازرگانی، (۶۳) ۱۱، ۲۴-۱.
اسماعیلی، محمد‌رضا. حبیبی، مرضیه. (۱۳۹۶). طراحی مدل بازاریابی استراتژیکِ صنایع دستی مبتنی بر تئوری داده‌بنیاد. تحقیقات بازاریابی نوین. (۲) ۷، ۱۱۷-۹۳.
افراخته، حسن، جوان، فرهاد و ریاحی، وحید. (۱۳۹۴). پایداری اقتصادی سکونتگاه‌های روستایی شهرستان رضوانشهر. جغرافیا (فصلنامه علمی انجمن جغرافیایی ایران)، (۴۶) ۱۳، ۱۱۷-۹۳.
 ۱۴۰۴). فعالیت بیش از ۲۷ هزار هنرمند صنایع دستی در گیلان. قابل به بازیابی در: https://bazarekar.ir/000f7j
برازجانی, مریم , اصغری ثانی, حسین و پوردست, زهرا . (1395). کارویژۀ دیپلماسی عمومی در تغییر وجهۀ بین‌المللی چین. پژوهش نامه ایرانی سیاست بین الملل4(2), 1-26. doi: 10.22067/jipr.v4i2.46392
تجارت یونیورسیتی. (بدون تاریخ). صادرات صنایع دستی. بازیابی شده در ۳ اردیبهشت ۱۴۰۴
خادم زاده، جواد. ایزدی، جهانبخش. سلطانی، علیرضا. (۱۳۹۷). جایگاه برند ملی در دیپلماسی عمومی نوین جمهوری اسلامی ایران. پژوهش‌های جغرافیای سیاسی. ۳(۳)، ۱۷۸-۱۵۷.
خاطری، بهزاد؛ علی زاده، وریا و ورمزیار، مهدی. (۱۳۹۵). بررسی نقش صنایع دستی روستاها و گردشگری جهت توسعه کارآفرینی زنان روستایی، اولین همایش ملی اشتغال دانش‌بنیان، سنندج، جهاد دانشگاهی استان کردستان.
خبرگزاری جمهوری اسلامی. (۱۴۰۱، خرداد ۲۵). هنرمندان صنایع دستی آستارا آثار خود را عرضه کردند. https://www.irna.ir/news/84789744
خبرگزاری مهر. (۱۳۹۶، ۳ اردیبهشت). تفاهم‌نامه همکاری برای معرفی فرش دستباف تبریز با صدا و سیما امضا شد. بازیابی‌شده در ۲ اردیبهشت ۱۴۰۴، از https://www.mehrnews.com/news/3960971
خبرگزاری مهر. (۱۴۰۰، ۱۷ آبان). سهم ۳۵ درصدی آذربایجان‌شرقی از تولید و صادرات فرش دستباف. خبرگزاری مهر.
خرازی آذر رها (۱۳۸۶) سایبر دیپلماسی دیپلماسی در عصر تکنولوژیهای اطلاعات و ارتباطات مجموعه مقالات ،رسانه کارکردها و آسیبها شماره (۹ تهران پژوهشکده تحقیقات استراتژیک
خرازی آذر رها (۱۳۸۷) رویکرد پسامدرنیسم به دیپلماسی رسانه ای تهران پژوهشکده تحقیقات استراتژیک
خرازی آذر، زهرا. (۱۳۸۷). دیپلماسی رسانه‌ای، مجموعه مقالات دیپلماسی رسانه، معاونت پژوهش‌های فرهنگی و اجتماعی مجمع تشخیص مصلحت نظام، تهران.
خرازی آذر، زهرا. (۱۳۹۳). کمپین دیپلماسی رسانه‌ای؛ عطف به ارتباطات استراتژیک، دفتر مطالعات و برنامه‌ریزی رسانه‌ها، تهران.
خراسانی زاده، فرنوش، مهرابی، زهرا. (۱۳۹۱). نقش صنایع دستی اصفهان در توسعه اقتصاد گردشگری ایران، در مجموعه مقالات همایش ملی گردشگری و طبیعت‌گردی ایران‌زمین.
دهدشتی، زهره، محمدیان، محمود و سپهوند، اکبر. (۱۴۰۰). الگوی چندسطحی برندسازی ملی: متاسنتز مطالعات موردی. نشریه علمی پژوهشی مدیریت کسب و کارهای بین‌المللی، (۱) ۴، ۱۹-۱https://doi.org/10.22034/jiba.2021.43133.1582
رستگار، امیر، باقر ساروخانی، اصحاب حبیب زاده و شهناز هاشمی. (۱۳۹۷). الگوی دیپلماسی رسانه‌ای در مراکز روابط عمومی: یک مطالعه کیفی. فصلنامه انجمن ایرانی مطالعات فرهنگی و ارتباطات، (۵۳)۱۴، ۷۳-۹۶.
روشندل اربطانی، طاهر و صلواتیان، سیاوش. (۱۳۸۹). طراحی مدل نقش رسانه‌های جمعی در مدیریت مرحله پیش از بحران، فصلنامه علوم مدیریت ایران، (۱۷) ۵، ۱۱۲-۸۹.
سرشومی، علی. سپهوند، رضا. موسوی، سید نجم‌الدین. (۱۳۹۵). برندسازی و تدوین محورهای استراتژیک برای صنایع دستی اصفهان از طریق فرایند PCDL (پایان‌نامه کارشناسی ارشد). دانشگاه لرستان، دانشکده علوم اقتصادی و اداری.
سعیدی، روح‌الامین و هادیان، ناصر. (۱۳۹۲). از دیپلماسی عمومی سنتی تا دیپلماسی عمومی نوین: رویکردی هابرماسی. فصلنامه علمی راهبرد، (۶۸) ۲۲، ۶۱-۳۳.
سلطانی فر، محمد، و خان‌زاده، لیلا. (۱۳۹۲). دیپلماسی رسانه‌ای جمهوری اسلامی ایران (فرصت‌ها، چالش‌ها، آسیب‌شناسی و راهبردها). مطالعات فرهنگ - ارتباطات، ۱۴(۲۲ (مسلسل ۵۴))، ۱۸۱-۲۰۵. SID. https://sid.ir/paper/213513/fa
سمیعی، زهرا و علیرضا سلیمانی. (۱۳۹۳). بررسی صنایع دستی در توسعه روستایی مطالعه موردی (روستاهای شهرستان بانه)، اولین کنفرانس ملی جغرافیا، گردشگری، منابع طبیعی و توسعه پایدار، تهران، مؤسسه ایرانیان، قطب علمی برنامه‌ریزی و توسعه پایدار گردشگری دانشگاه تهران.
سیتنا. (۱۳۹۵، ۲۰ آبان). امضای تفاهم‌نامه همکاری رسانه‌ای بین ایران و آذربایجان. بازیابی شده در ۲ اردیبهشت ۱۴۰۴، از https://citna.ir/node/192570
شاهینی، زینب. شریفی، مهدی. (۱۳۹۸). طراحی مدل دیپلماسی رسانه‌ای جهت دستیابی به برند ملی. پژوهش‌های جغرافیای سیاسی. (۳) ۶: ۴۵-۲۱.
شایسته‌فر، مهناز. (۱۳۹۳). اهمیت و لزوم پشتیبانی از صنایع دستی با تأکید بر ارائه راهکارها در رونق اقتصادی آن. مطالعات هنر اسلامی، (۲۰)۱۰، ۱۲۲-۱۰۷. SID. https://sid.ir/paper/510209/fa
عماد صنوبری، الهه. شوکت‌فدایی، محسن. محمودی، ابوالفضل. (۱۳۹۴). بررسی تأثیر گردشگری روستایی بر توسعه روستایی شهرستان نطنز. پایان‌نامه کارشناسی ارشد رشته مهندسی کشاورزی – برنامه‌ریزی و توسعه. دانشگاه پیام نور استان تهران، مرکز پیام نور تهران شرق.
قنبری‌نیا، ا. (۱۴۰۳، ۲۰ آذر). به اندازه قدمت و اصالت فرش ایران تبلیغ نمی‌کنیم/ جایگاه ما در جهان محفوظ است. خبرگزاری ایرنا. https://irna.ir/xjSfhg
کاتلر، فیلیپ، آرمسترانگ، گری. (۱۳۸۵). اصول بازاریابی (چاپ هفتم). (ب. فروزنده، مترجم؛ ک. موتابیان، ویراستار). آموخته. (شابک: ۹۷۸۹۶۴۹۶۹۶۴۰۹)
گل‌محمدی، فرهود. (۱۳۹۴). توسعه صنایع دستی و فناوری متوسط با هدف گسترش توریسم و اشتغال پایدار روستایی. فصلنامه مسکن و محیط روستا. (۱۱) ۱۳، ۹۴-۷۳.
مجله رادمرس. (۱۴۰۲، اردیبهشت ۲). گمرک آستارا.  رادمرس. https://radmerce.com/گمرک-آستارا/
مجیدی, محمد رضا و صوراناری, حسین . (1395). نقش مواریث مشترک فرهنگی در همگرایی ایران و جمهوری آذربایجان. مطالعات اوراسیای مرکزی, 9(2), 341-360. doi: 10.22059/jcep.2016.60547
مومنی، مجیدرضا، رحیمی، آزاده و غیبی زاده، نسرین. (۱۳۹۵). پارادیپلماسی و کاربرد آن در شهرهای مرزی؛ مطالعه موردی آذربایجان غربی. پژوهش‌های روابط بین‌الملل، (۲۱) ۶، ۷۸-۵۳.
نیک‌آیین، احسان‌الله. (۱۳۸۸). دیپلماسی عمومی؛ رویکردی نو در عرصه روابط بین‌الملل. سیاست خارجی، (۲) ۲۳، ۳۴۵-۳۲۱.
اتاق ایران آنلاین. (۱۴۰۴، ۶ اردیبهشت). راه‌اندازی پل ارتباطی ایران و آذربایجان در سفر رئیس‌جمهور پیگیری می‌شود | تقویت دیپلماسی اقتصادی در اولویت. بازیابی‌شده در ۶ اردیبهشت۱۴۰۴، از otaghiranonline.ir/news/84820
هنزا ناو دریا. (اردیبهشت۱۴۰۴). مراحل و قوانین صادرات صنایع دستی ایران. از https://www.hansanav.com/articles/detail/handicrafts-export/?utm_source=perplexity
افخمی، ع. (۱۴۰۳، ۳ دی). راهنمای جامع صادرات صنایع دستی. زومین بازار. دریافت‌شده در ۶ اردیبهشت ۱۴۰۴، از https://zoominbazar.com/blog/
خبرگزاری صدا و سیما. (۱۴۰۱، ۱۶ مهر). رونمایی از کتاب «معرفی صنایع دستی ایران» در نمایشگاه باکو. بازیابی‌شده در ۶ اردیبهشت ۱۴۰۴، از https://www.iribnews.ir/00F5Ui
خبربان به نفل از رسانه ۷. (۱۴۰۳، ۲ آذر). آمادگی ایران برای ثبت‌های مشترک با آذربایجان. بازیابی‌شده در ۶ اردیبهشت ۱۴۰۴، از https://42292289.khabarban.com/?utm_source=chatgpt.com
Encyclopedia Britannica. (2025). Public diplomacy. In Encyclopedia Britannica. Retrieved April 23, 2025, from https://www.britannica.com/topic/public-diplomacy
Iran Among Top 3 Handicraft Producers. (2016, August 21). Financial Tribune. Retrieved April 23, 2025, from https://www.financialtribune.com/articles/people-travel/47862/iran-among-top-3-handicraft-producers
Kotler, P. (2003). Marketing management (11th ed.). Prentice Hall.
Lee, Donna  and Brian Hocking (2010)  ‘Economic Diplomacy’ in Robert A. Denemark (ed.) The International Studies Encyclopedia, Vol. II, pp 1216-1227. Wiley Blackwell
Mugobo, Victor & Ukpere, Wilfred. (2011). Is Country branding a panacea or poison?. African journal of business management. 5. 8248-8255. 10.5897/AJBM11.951.
Nye, J. S., Jr. (2019). Soft Power and Public Diplomacy Revisited. The Hague Journal of Diplomacy, 14(1-2), 7-20. https://doi.org/10.1163/1871191X-14101013
Trading Economics. (2025). Azerbaijan imports from Iran of carpets and other textile floor coverings, knotted. Retrieved from https://tradingeconomics.com/azerbaijan/imports/iran/carpets-textile-floor-coverings-knotted
Wood, L. (2000), "Brands and brand equity: definition and management", Management Decision, Vol. 38 No. 9, pp. 662-669. https://doi.org/10.1108/00251740010379100
Yun, S.-H., & Toth, E. L. (2009). Future Sociological Public Diplomacy and the Role of Public Relations: Evolution of Public Diplomacy. American Behavioral Scientist53(4), 493-503. https://doi.org/10.1177/0002764209347626 (Original work published 2009)