پژوهش های روابط بین الملل

پژوهش های روابط بین الملل

راهبرد قدرت­های نوظهور جنوبی پیرامون جنگ اوکراین :مطالعه موردی گروه بریکس

نویسنده
نویسنده مسئول، استادیار گروه علوم سیاسی دانشگاه گیلان، رشت، ایران.
10.22034/irr.2026.239813
چکیده
نظم جهانی لیبرال، در حال دگرگونی است و نظم‌های جایگزین آن، از کنش مؤسسات و مواضع سیاسی متمایز «جنوب سیاسی» ناشی می‌شوند. تهاجم روسیه به اوکراین، مصداق چنین تغییری است. کشورهای دسته جنوب سیاسی، انجام کمک نظامی به اوکراین، وضع تحریم‌ها علیه روسیه و نظم غربی را پدرسالارانه به شمار می‌آورند. البته این کشورها در راهبردی دو سویه، با غرب نیز مراودات پایدار، پیوندهای عقیدتی، مادی و همبستگی دارند. مقاله حاضر با استفاده از روش تبیینی، درصدد پاسخ‌گویی به این پرسش است که: به چه دلایلی کشورهای جنوب سیاسی و به ویژه گروه بریکس، عضویت در سازمان‌های مرتبط با نظم جهانی غرب را همزمان با ایجاد نهادهای جدید حفظ کرده‌اند، اما در مفاهیم سیاستی، با آن‌ها متفاوت هستند؟. فرضیه پژوهش آن است که: راهبرد کشورهای جنوب سیاسی، به ویژه گروه بریکس، بر مبنای توسعه اقتصادی، با بهره‌برداری از منابع داخلی، استفاده از فرصت‌های اقتصادی-سیاسی خارجی، همسویی شاخص‌های اقتصادی و اجتماعی و رشد مبادلات تجاری با کشورهای غربی، در عین مخالفت با نظم، نفوذ و گفتمان جهانی غربی و انجام نهادسازی متناظر با آن است.
کلیدواژه‌ها