پژوهش های روابط بین الملل

پژوهش های روابط بین الملل

نقش اسناد بین‌المللی اقتصادی در تحول نظام مالی جهانی: مطالعه‌ای حقوقی ـ سیاسی با تأکید بر چالش‌های حاکمیت اقتصادی دولت‌ها

نویسندگان
نهال ابراهیم پور 1
مهدی شهرکی 2
1 دانشجوی دکتری گروه حقوق خصوصی، واحد کرج، دانشگاه آزاد اسلامی، کرج، ایران
2 دانشجوی دکتری حقوق جزا و جرم شناسی، واحد بین الملل امارات، دانشگاه آزاد اسلامی تهران، ایران.
چکیده
مسئله پژوهش حاضر آن است که گسترش اسناد اقتصادی بین المللی در عصر جهانی‌شدن تا چه اندازه به تقویت همکاری و ثبات مالی بین‌المللی انجامیده و در چه مواردی به محدود شدن حاکمیت اقتصادی دولت‌ها منجر شده است. پژوهش حاضر با روش توصیفی ـ تحلیلی و با بهره‌گیری از منابع حقوق بین‌الملل اقتصادی، اسناد بین‌المللی و مطالعات علمی داخلی و خارجی، به بررسی نقش اسناد بین‌المللی اقتصادی در تحول نظام مالی جهانی می‌پردازد. یافته‌های پژوهش نشان می‌دهد که جهانی‌شدن مالی موجب انتقال تدریجی بخشی از صلاحیت‌های سنتی دولت‌ها به سازوکارهای فراملی و بین‌المللی شده است؛ با این حال، این تحول به معنای زوال کامل حاکمیت اقتصادی دولت‌ها نیست، بلکه بیانگر بازتعریف و بازتوزیع آن در چارچوب حکمرانی چندسطحی اقتصادی است. از سوی دیگر، بحران‌های مالی، تحریم‌های اقتصادی، وابستگی متقابل مالی و ظهور سازوکارهای مالی جدید، کارکرد و مشروعیت برخی اسناد و نهادهای بین‌المللی اقتصادی را با چالش مواجه کرده‌اند. بر این اساس، نظام مالی جهانی در وضعیت گذار از الگوی سنتی همگرایی نهادی به سوی ساختاری پیچیده‌تر، چندلایه و تا حدی چندقطبی قرار گرفته است؛ وضعیتی که ضرورت بازاندیشی در نسبت میان قواعد بین‌المللی اقتصادی، حاکمیت دولت‌ها و الزامات عدالت و ثبات مالی جهانی را آشکار می‌سازد.
کلیدواژه‌ها
اسناد بین‌المللی اقتصادی
نظام مالی جهانی
جهانی‌شدن اقتصادی
حاکمیت اقتصادی

عنوان مقاله English

The Role of International Economic Documents in the Evolution of the Global Financial System: A Legal-Political Study with Emphasis on the Challenges of Economic Governance of States

نویسندگان English

Nahal Ebrahimpor 1
Mehdi Shahraki 2
1 PhD student, Department of Private Law, Karaj Branch, Islamic Azad University, Karaj, Iran
2 PhD student in Criminal Law and Criminology, Emirates International Branch, Islamic Azad University, Tehran, Iran.
چکیده English

The issue of the present study is to what extent the expansion of international economic instruments in the era of globalization has led to the strengthening of international financial cooperation and stability, and in what cases has it led to the limitation of the economic sovereignty of states. The present study, using a descriptive-analytical method and using the sources of international economic law, international instruments, and domestic and foreign scientific studies, examines the role of international economic instruments in the transformation of the global financial system. The findings of the study show that financial globalization has led to the gradual transfer of part of the traditional competencies of states to transnational and international mechanisms; however, this development does not mean the complete decline of the economic sovereignty of states, but rather indicates its redefinition and redistribution within the framework of multi-level economic governance. On the other hand, financial crises, economic sanctions, financial interdependence, and the emergence of new financial mechanisms have challenged the functioning and legitimacy of some international economic instruments and institutions. Accordingly, the global financial system is in a state of transition from the traditional model of institutional convergence to a more complex, multilayered, and to some extent multipolar structure; a situation that reveals the need to rethink the relationship between international economic rules, state sovereignty, and the requirements of global financial justice and stability.

کلیدواژه‌ها English

International economic documents
global financial system
economic globalization
economic governance
شریفی طرازکوهی، حسین، و مدرس سبزواری، سیدمحمد. (۱۳۹۶). راهبرد قضایی برای درک مفهوم «اقدامات مغایر با حقوق بین‌الملل» در نظام حقوقی ایران؛ مطالعه موردی: تحریم‌های اقتصادی. مجله حقوقی بین‌المللی، ۳۴(۵۷)، ۲۹–۶۱.
فهمیمی، عزیزالله، رضوانی، مستوره، و خانساری، رسول. (۱۳۹۸). مطالعه قانون حاکم بر انتشار صکوک بین‌المللی در جهان و الزامات چارچوب حقوقی ایجاد بستر آن در بازار سرمایه ایران. جستارهای اقتصادی، ۱۶(۳۱)، ۲۹۷–۳۲۲.
فیضی چکاب، غلام‌نبی، و اللهیاری پرگو، حمید. (۱۳۹۷). کارکرد پیمان پولی دوجانبه در نظام پرداخت تجارت بین‌الملل: در شرایط تحریم اقتصادی. اقتصاد دفاع و توسعه پایدار، ۳(۹)، ۳۹–۵۸.
قبادی، مرضیه، و قنبری، حمید. (۱۴۰۳). پیام‌رسانی مالی و حقوق بین‌الملل: سوئیفت، تحریم‌ها و شبکه‌های جایگزین. مجله حقوقی بین‌المللی، ۴۱(۷۴).
قنبری جهرمی، محمدجعفر، و عباسی، سعید. (۱۳۹۵). لزوم همکاری دولت‌ها در زمینه مالیات بین‌المللی. مجله حقوقی بین‌المللی، ۳۳(۵۴)، ۹–۲۸.
مرادی، مهدی، جعفری داردور، محمدرضا، و حسین‌زاده، محمد. (۱۳۹۸). چالش‌ها و فرصت‌های اجرای استانداردهای بین‌المللی گزارشگری مالی در ایران.
مشایخ، شهناز، شریفی، صدیقه، و رضایی، فهیمه. (۱۳۹۱). آثار اقتصادی همگرایی با استانداردهای بین‌المللی گزارشگری مالی. پژوهش حسابداری، ۱(۳).
مقامی، امیر، و کدخدایی، عباسعلی. (۱۳۹۷). پیامدهای خوانش دستورگرایانه از حقوق بین‌الملل. مجله حقوقی بین‌المللی، ۳۵(۵۹)، ۷–۳۷.
 
Basel Committee on Banking Supervision. (2017). Basel III: Finalising post-crisis reforms. Bank for International Settlements.
Financial Action Task Force. (2012). International standards on combating money laundering and the financing of terrorism and proliferation: The FATF recommendations. FATF.
International Accounting Standards Board. (2024). IFRS accounting standards. IFRS Foundation.
International Monetary Fund. (1944). Articles of Agreement of the International Monetary Fund. IMF.
International Organization of Securities Commissions. (2017). Objectives and principles of securities regulation. IOSCO.
Islamic Financial Services Board. (2005). Guiding principles of risk management for institutions offering only Islamic financial services. IFSB.
Kudryashov, V. V. (2013). Soft law as international financial regulation method in the foreign financial law doctrine. Moscow Journal of International Law, (2), 70–89. https://doi.org/10.24833/0869-0049-2013-2-70-89
United Nations. (1945). Charter of the United Nations. United Nations.
World Bank. (1944). Articles of Agreement of the International Bank for Reconstruction and Development. World Bank.
World Trade Organization. (1994). Marrakesh Agreement Establishing the World Trade Organization. WTO.
Shan, W., Simons, P., & Singh, D. (Eds.). (2008). Redefining sovereignty in international economic law. Hart Publishing.
Tabb, W. K. (2004). Economic governance in the age of globalization. Columbia University Press.
Lessambo, F. I. (2015). International financial institutions and their challenges: A global guide for future methods. Palgrave Macmillan.
Choukroune, L. (Ed.). (2016). Judging the state in international trade and investment law: Sovereignty modern, the law and the economics. Springer.
Vlcek, W. (2018). Global financial governance and the informal: Limits to the regulation of money. Crime, Law and Social Change, 69, 249–264. https://doi.org/10.1007/s10611-017-9754-7
Henning, C. R. (2017). Avoiding fragmentation of global financial governance. Global Policy, 8(1), 101–106. https://doi.org/10.1111/1758-5899.12394
Jones, E., & Knaack, P. (2017). The future of global financial regulation. Global Economic Governance Programme, University of Oxford.
Grabel, I. (2018). When things don’t fall apart: Global financial governance and developmental finance in an age of productive incoherence. MIT Press.
Drache, D., & Jacobs, L. A. (Eds.). (2018). Grey zones in international economic law and global governance. UBC Press.
Barros, A. S. (2019). The relationship between international (financial) institutions and their member states. In Governance as responsibility: Member states as human rights protectors in international financial institutions (pp. 21–59). Cambridge University Press.
Bamford, C. (2019). Principles of international financial law (3rd ed.). Oxford University Press.
Collins, D. (2019). Foundations of international economic law. Edward Elgar Publishing.